فیزیک (1) صفحه ۱۳۷
ترمودینامیکتمرین 5 ـ 4در شکل روبه رو، نمودار V ــ P مربوط به انبساط هم‌دمای یک گازآرمانی در دماهای مختلف رسم شده است.الف) نشان دهید: T 1 < T 2 < T 3 < . T 4 (راهنمایی: خطی عمودبر محور V یا عمود بر محور P رسم کنید، به‌گونه‌ای که هر چهار نموداررا قطع کند و سپس قانون گازهای آرمانی را برای نقطه‌های برخورد با T T 3 4منحنی ها به کار ببندید) T T 1 2ب) در یک تغییر حجم معین، ٔ اندازه کار انجام شده در کدام فرایند Vبیشتر است؟ت) فرایند بی‌دررو: در این فرایند بین دستگاه (گاز) و محیط، گرما مبادله نمی‌شود. برایانجام دادن این فرایند یا باید دستگاه را مطابق شکل 13 ــ5 کامال ً عایق بندی کنیم و سپس عمل ساچمۀ فلزیتراکم یا انبساط را با افزودن یا کاستن تدریجی ساچمه‌های فلزی روی پیستون به آهستگی انجامدهیم و یا اینکه گاز را چنان به سرعت متراکم یا منبسط کنیم که گاز فرصت تبادل گرما با محیط را Wپیدا نکند. بنابراین، در فرایند بی دررو Q = 0 است. در نتیجه، قانون ّ او ل ترمودینامیک برای اینفرایند به‌صورت زیر درمی‌آید:یا W + = 0 W + Q = U ∆)3 ــ 5((فرایند بی‌دررو) U = W ∆ عایق بندیدر انبساط بی ِ ‌درروی گاز آرمانی، ِ کار محیط روی گاز (دستگاه) منفی است، در نتیجه 0 < U ∆ شکل ساچمه ها ــ5 13 روی با کاستن پیستون، یا گاز افزودن درون تدریجی استوانۀاست و انرژی درونی گاز و دمای آن کاهش می‌یابد. در تراکم بی‌دررو، عکس این اتفاق رخ می‌دهد و عایق پوش شده، انبساط یا تراکم بی درروانرژی درونی گاز و دمای آن افزایش می‌یابد. پیدا می‌کند.فعالیت 5 3ـوقتی ِ در یک ٔ نوشابه گازدار خیلی سرد را سریع باز می‌کنیم، مشاهده می‌شود که ٔ هاله رقیقیدر اطراف ٔ دهانه نوشابه ایجاد می‌شود. این پدیده را توجیه کنید.137