فیزیک (1) صفحه ۶۴
فصل 3تمرین ـ3 9برای آنکه تندی خودرویی از حال سکون در ٔ نقطه A به v در ٔ نقطه B برسد، باید کار کل W 1t روی آن انجام شود. همچنین برایآنکه تندی خودرو از v در ٔ نقطه B به 2 v در ٔ نقطه C برسد، باید کار کل W 2t روی آن انجام شود (شکل زیر). نسبت W 1t / W 2tچقدر است؟2v v 0 = vC B A4ـ3 کار و انرژی پتانسیلدر علـوم هفتـم بـا نوع دیگـری از انـرژی، به نـام انرژیپتانسـیل یـا انـرژی ذخیـره ای آشـنا شـدید کـه می‌توانـد بـهشـکل های متنوعـی ماننـد گرانشـی، کشسـانی و الکتریکـیباشـد. انـرژی پتانسـیل، برخلاف انـرژی جنبشـی کـه بـهحرکـت یـک جسـم وابسـته اســت، ویژگـی یـک سـامانهv(دسـتگاه) اسـت تـا ویژگـی یـک جسـم مــنفرد. بـه عبـارتدیگـر، انـرژی پتانسـیل به مکان اجسـام یک سـامانه نسـبتبـه یکدیگر بسـتگی دارد. وقتی انرژی پتانسـیل یک سـامانه(الف) کاهـش می‌یابـد، بـه شـکل های دیگـری از انـرژی تبدیـلمی‌شـود. بـرای مثـال، وقتی شـخصی از یک ٔ تختـه پرش بهv درون اسـتخری پـر از آب شـیرجه می‌زنـد، انـرژی پتانسـیلٔ سـامانه شـخص ــ زمین به تدریج به انرژی جنبشـی شـخص(ب) تبدیل می​شـود و شـخص با تندی نسـبتاً زیادی با سـطح آببرخـورد می‌کنـد (شـکل 5 ــ3 الـف). یـا هنگامی​کـه فنـریرا توسـط جســمی‌فشـرده و رهـا می‌کنیـم، انرژی پتانسـیلکشسـانی ٔ سامانه جســم ــ فنـر بـه انـرژی جنبشـی جسـمتبدیـل می​شـود و جسـم بـا تنـدی زیـادی پرتـاب می‌شـودv(شـکل 5 ــ3 ب). همچنیـن وقتـی یـک جسـم بـاردار را به(پ) جسـم بـاردار دیگـر نزدیــک تر می​کنــیم، بسـته به نـوع بار،ــ3شکل 5 هر سامانه می​تواند دست کم از دو جسم یا تعداد بسیار بیشتری از اجسام تشکیل انـرژی اجسـام یکدیگـر پتـانسـیل را می‌الکــتریکی رباینـد یـا ٔ سـامانه دو می​رانــند. جـسم در ایـن بـاردار تغییر حالــتشده باشد. الف) انرژی پتانسیل گرانشی در سامانۀ شخص ــ زمین. ب) انرژی پتانسیل کشسانی می‌کنـد (شـکل 5 ــ3 پ).در سامانۀ جسم ــ فنر. پ) انرژی پتانسیل الکتریکی در سامانۀ دو جسم باردار.64