فیزیک (1) صفحه ۱۴۷
ترمودینامیکوارد گیاه می‌شود. سبزدیسه (کلروپالست) گیاه (شکل ب) همچون یک ماشینگرمایی این انرژی را می‌گیرد و کار W را انجام می‌دهد و در همین زمانگرمای Q L را به محیط، که همان هوا و خاک اطراف گیاه است، می‌دهد.در ماشین‌های گرمایی، ماشین کار را مثال ً به‌صورت چرخاندن یک چرخ انجاممی‌دهد. در فتوسنتز، سبزدیسه که شامل رنگیزه‌های سبزینه (کلروفیل) است، کاررا فسفات) به‌صورت ذخیره انرژی می‌کند. این شیمیایی در انرژی شیمیایی مولکول‌های خاصی می‌تواند بعد ً ا مانند وقتی ATP جانوری (آدنوزین گیاه را تری (ب) یک یاختۀ گیاهی شامل سبزدیسه هاست.می‌خورد به‌صورت کار مکانیکی درآید.منبع دما باال8 ـ 5 قانون دوم ترمودینامیک و یخچال‌ها Tگرما همواره از جسمی‌با دما ‌ ی باال به جسمی‌با دمای پایین منتقل می‌شود، ولی عکس این عمل Q Hبه‌طور خود‌به‌خود رخ نمی‌دهد. مثال ً اگر یک لیوان آب سرد در اتاق قرار داشته باشد گرما به‌طورخودبه‌خود از آب به اتاق منتقل نمی‌شود و ممکن نیست آب به‌طور خودبه‌خود سردتر شود. به‌عبارت Wدیگر: «ممکن نیست گرما به‌طور خودبه‌خود از جسم با دمای پایین‌تر به جسم با دمای باالتر منتقلشود.» به این گزاره، قانون دوم ترمودینامیک به بیان یخچالی می‌گویند . 1 اما با انجام کار می‌توان گرما Q Lرا از جسمی‌سرد به جسمی‌گرم منتقل کرد. (می‌توان نشان داد دو بیان ماشین گرمایی و یخچالی قانون T Lدوم ترمودینامیک معادل یکدیگرند؛ یعنی اگر قانون دوم ترمودینامیک به بیان یخچالی نقض شود، قانون منبع دما پاییندوم ترمودینامیک به بیان ماشین گرمایی نیز نقض می‌شود و بر عکس.) شکل ٥ ــ 21 طرز کار طرح وار یکیخچال وسیله‌ای است که این عمل را انجام می‌دهد و با استفاده از کار، گرما را از منبعی دماپایین یخچال آرمانیمی‌گیرد و به منبعی دماباال می‌دهد. در یخچال نیز مانند ماشین‌های گرمایی یک ٔ چرخه ترمودینامیکی طی منبع دما باالمی‌شود. در این ٔ چرخه محیط روی دستگاه ٔ (ماده کاری) کار W را انجام می‌دهد. دستگاه گرمای Q L(بیرون یخچال)را از منبع دماپایین می‌گیرد و گرمای Q H را به منبع دماباال می‌دهد. به‌عبارت دیگر، یخچال وارون Q H = W + Q Lیک ماشین گرمایی عمل می‌کند. طرز کار یخچال به‌طور طرح‌وار در شکل ــ 5 21 نشان داده شده است.یخچال‌‌های خانگی، کولرهای گازی و تلمبه‌های گرمایی نمونه‌هایی از یخچال‌ها هستند؛ مثال ً دریخچال خانگی انرژی الکتریکی سبب انجام کار W توسط متراکم‌ ساز (کمپرسور) می‌شود، گرمایQ L از هوا و مواد داخل یخچال گرفته می‌شود و گرمای Q H به هوای بیرون یخچال داده می‌شود W = کار حاصل Q منبع دما پایین(شکل .)22 ــ 5 از انرژی L(درون یخچال)طرز کار کولر گازی نیز شبیه یخچال خانگی است، با این تفاوت که در کولر گازی منبع دماپایین، الکتریکیهوا و اجسام داخل اتاق و منبع دماباال، هوای بیرون اتاق است.شکل ــ5 22 طرحی از طرز کار یکــ1 در کتاب های ترمودینامیک به این گزاره، بیان ِ کالسیوس قانون دوم ترمودینامیک نیز گفته می‌شود. یخچال خانگی147