فصل 2برای توجـیه فیزیکی تفاوت اثر مویینگی آب و جیوه، باید به نیروهای هم چسبی و دگرچسبیتوجه کرده و ٔ اندازه آنها را با یکدیگر مقایسه کنیم. آب تمایل به چسبیدن به دیواره های شیشه ایدارد زیرا نیروی دگرچسبی بین مولکول های آب و مولکول های شیشه بیشتر از نیروی هم چسبی بینمولکول های آب است. در نتیجه آب سطح شیشه را خیس میکند و مانند شکل ــ10ــ2 الف در لولهباال میرود. در مورد جیوه نیروی دگرچسبی بین مولکول های جیوه و مولکول های شیشه کمتر ازنیروی هم چسبی بین خود مولکول های جیوه است. در نتیجه جیوه سطح شیشه را خیس نمیکند ومانند شکل ت ــ10ــ2 سطح جیوه در ٔ لوله مویین پایین تر از سطح جیوه درون ظرف قرار میگیرد.فعالیت ـ2 6در ساختن دیوارهای ساختمان باید اثر مویینگی در نظر گرفته شود،زیرا تراوش آب از منفذهای مویین در این دیوارها میتواند سبب خسارتدر داخل ساختمان شود. برای جلوگیری از این خسارت، دیـوارهایداخل یا خارج ساختمان را معموال ً با مواد ناتراوا (مانند قیر) میپوشانند.تحقیق کنید در معماری سنتی ایران به جای قیراندود کردن، چگونهاز نفوذ آب به داخل سازه ها جلوگیری میکردند.سازههای آبی شوشتر که از دوران هخامنشیان تا ساسانیان، جهتبهرهگیری بیشتر از آب ساخته شدهاند.3ـ2 فشار در شاره هاوقتی شاره ای (مایع یا گاز) ساکن است، به هر سطحی که با آن در تماس باشد، مانند ٔ جداره یکظرف یا سطح جسمیکه در شاره غوطه ور است، نیرویی عمودی وارد میکند (شکل .)11ــ2 اینهمان نیرویی است که وقتی درون آب استخری قرار دارید روی ٔ پرده گوش احساس میکنید.با وجود اینکه شاره به عنوان یک کل ساکن است، مولکول های آن در حال حرکت اند؛ نیروییکه توسط شاره به ٔ دیواره داخلی ظرف یا به جسم درون شاره وارد میشود به دلیل این حرکت ها ونیروهای تماسی بین مولکولی است. برای گازهای رقیق، به علت اینکه ٔ فاصله متوسط بین مولکول هازیاد است، تقریباً تمام این نیرو ناشی از برخورد مولکول های گاز است.شکل 1ــ2 1 (الف) برخورد مولکول های هوای A Fدرون الستیک به سطح داخلی آن سبب ایجادنیروی عمودی میشود.(ب) به هر نقطه از سطح جسم غوطه ور در شاره(آب) نیرویی عمودی وارد میشود. A A A(پ) برای سادگی تنها نیروهای وارد بر دو سطح Fنشان داده شده است.(الف()ب()پ)32