فیزیک (1) صفحه ۸
فصل 1متر در آغاز به صورت طول: به لحاظ تاریخی، در اواخر قرن هجدهم، یکای طول (‌متر) به صورت یک د ‌ ه میلیونیمیک ده میلیونیم این فاصله تعریف شد ٔ فاصله استوا تا قطب شمال تعریف شد (شکل .)6ــ1 تا سال 1960 میالدی، ٔ فاصله میان دو خطنازک حک ‌شده در نزدیکی دو سر میله‌ای از جنس پالتین ــ ایریدیوم، وقتی میله در دمای صفرٔ درجه سلسیوس قرار داشت، برابر یک ‌متر تعریف شده بود. بنابر آخرین توافق جهانی مجمع عمومی10 7 m وزن‌ها و مقیاس‌ها در سال 1983 میالدی، یک متر برابر مسافتی تعریف شد که نور در مدت زمان299792458 1 ثانیه در خأل طی می‌کند. این تعریف، تخصصی است و برای اندازه‌گیری‌های بسیاراستوا دقیق به کار می‌رود . 1 در جدول 3ــ1 مقادیر تقریبی برخی طول‌ها آمده است.شکل ــ1 6 اولین تعریف متر در جدول 3١ــ مقادیر تقریبی برخی طول هاسال 1791 میالدی طول (m) طول (m)ٔ فاصله ٔ منظومه شمسی تا نزدیک ترین کهکشان 21 2/8×٠١ طول زمین فوتبال ١ 9×٠١ٔ فاصله ٔ منظومه شمسی تا نزدیک ترین ستاره ٦١ ٠١×٤ طول بدن نوعی مگس ٣- 5×٠١یک سال نوری ١5 9×٠١ ٔ اندازه ذرات کوچک گرد و خاک -4 1×٠١شعاع مدار میانگین زمین به دور خورشید ١1 1/50×٠١ ٔ اندازه یاخته های بیشتر موجودات زنده -5 1×٠١ٔ فاصله میانگین ماه از زمین 8 3/84×٠١ ٔ اندازه بیشتر میکروب ها -6 0/2ــ2×٠١شعاع میانگین زمین ٦ 6/40×٠١ قطر اتم هیدروژن -10 1/06×٠١ٔ فاصله ماهواره های مخابراتی از سطح زمین 7 3/6×٠١ قطر ٔ هسته اتم هیدروژن (قطر پروتون) -15 1/75×٠١پرسش ـ1 2اگر مطابق شکل روبه رو، یکای طول را به صورت ٔ فاصله نوک بینی تا نوک انگشتان دستکشیده شده بگیریم، چه مزایا و چه معایبی دارد؟ 1mتمرین ـ1 1الف) یکای نجومی‌2 برابر میانگین ٔ فاصله زمین تا خورشید است m(11 1/50×10 ≈ .)1AU با توجه به جدول ،3ــ1 ٔ فاصلهٔ منظومه شمسی تا نزدیک ترین ستاره، بر حسب یکای نجومی‌چقدر است؟ب) مسافتی را که نور در مدت یک سال در خأل می‌پیماید یک سال نوری می‌نامند و آن را با نماد ly نمایش می‌دهند . 3 اینفاصله را بر حسب متر محاسبه کنید. تندی نور را در خأل 8 3/00×10 متر بر ثانیه بگیرید.پ) اختروش ها 4 دورترین اجرام شناخته شده از ٔ منظومه شمسی هستند و به عبارتی در دورترین محل قابل ٔ مشاهده کیهان قراردارند. ٔ فاصله اختروش ها از ٔ منظومه شمسی 26 1/00×10 متر برآورد شده است. این فاصله را بر حسب سال نوری بیان کنید.ــ1 نیازی به حفظ کردن این تعریف تخصصی نیست.4ــQuasars light year 3ــ Astronomical Unit 2ــ8