فیزیک (1)

فیزیک (1) | 1-4 اندازه‌گیری و دستگاه بین‌المللی یکاها

صفحه ۸
سؤال 1

الف) یکای نجومی^۲ برابر میانگین فاصلهٔ زمین تا خورشید است (\(1\,\text{AU} \approx 1/50\times10^{11}\,\text{m}\)). با توجه به جدول ۱ـ۳، فاصلهٔ منظومهٔ شمسی تا نزدیک‌ترین ستاره، بر حسب یکای نجومی چقدر است؟
ب) مسافتی را که نور در مدت یک سال در خلأ می‌پیماید یک سال نوری می‌نامند و آن را با نماد \(\text{ly}\) نمایش می‌دهند^۳. این فاصله را بر حسب متر محاسبه کنید. تندی نور را در خلأ \(3/00\times10^{8}\) متر بر ثانیه بگیرید.
پ) اخترشوها^۴ دورترین اجرام شناخته‌شده از منظومهٔ شمسی هستند و به عبارتی در دورترین محل قابل مشاهدهٔ کیهان قرار دارند. فاصلهٔ اخترشوها از منظومهٔ شمسی \(1/000\times10^{26}\) متر برآورد شده است. این فاصله را بر حسب سال نوری بیان کنید.

پاسخ

الف) فاصلهٔ منظومهٔ شمسی تا نزدیک‌ترین ستاره را از جدول ۱ـ۳ برمی‌داریم و بر فاصلهٔ زمین تا خورشید تقسیم می‌کنیم:

\[\frac{4\times10^{16}}{1/50\times10^{11}}=\frac{4}{1/5}\times10^{16-11}\approx 2/67\times10^{5}\ \text{AU}\]

پس فاصلهٔ منظومهٔ شمسی تا نزدیک‌ترین ستاره حدود \(2/67\times10^{5}\) یکای نجومی است.

ب) یک سال را بر حسب ثانیه می‌نویسیم:

\[1\ \text{سال}=365\times24\times3600\ \text{s}=3/1536\times10^{7}\ \text{s}\]

مسافتی که نور در این مدت می‌پیماید برابر است با تندی نور ضربدر زمان:

\[d=v\,t=3/00\times10^{8}\times3/1536\times10^{7}\approx 9/46\times10^{15}\ \text{m}\]

پس یک سال نوری حدود \(9/46\times10^{15}\) متر است.

پ) فاصلهٔ اخترشوها را بر حسب متر بر یک سال نوری تقسیم می‌کنیم:

\[\frac{1/000\times10^{26}}{9/46\times10^{15}}\approx 1/06\times10^{10}\ \text{ly}\]

پس فاصلهٔ اخترشوها از منظومهٔ شمسی حدود \(1/06\times10^{10}\) سال نوری است.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل 1: فیزیک و اندازه‌گیری» اینجاست.
صفحه ۸