فیزیک (1) صفحه ۱۱۶
فصل 4C ° 500 عمدتاً به صورت تابش فروسرخ است که نامرئی است. برای آشکارسازیتابش‏های فروسرخ از ابزاری موسوم به دمانگار 1 استفاده می‏کنیم و به تصویر به‏دستآمده از آن دمانگاشت 2 می‏گوییم. شکل ــ4 33 تصویر دمانگاشتی از بدن یک شخصرا نشان می‏دهد. توجه کنید که رنگ‏ها نمادین است و ناحیه‏های گرم‏تر با رنگ قرمز وناحیه‏های سردتر با رنگ آبی مشخص شده است.تابش گرمایی از سطح هر جسم عالوه بر دما به مساحت، میزان صیقلی‏بودنشکل می‌ریزند. ــ4 34 تابش درون گرمایی از مکعب چهار لسلی، وجه آب داغ مکعب و رنگ سطح آن جسم بستگی دارد (شکل .)34 ــ4 سطوح صاف و درخشان باکه رنگ‌های متفاوتی دارند،با هم فرق دارد. رنگ‏های روشن تابش گرمایی کمتری دارند، در حالی که تابش گرمایی سطوح تیره،ناصاف و مات بیشتر است.تابش گرمایی در پدیده های زیستی نیز کاربردهای فراوانی دارد که در اینجا به دو نمونهاز آنها اشاره می‌شود.الف) ِ شکار تابش فروسرخ: نوعی از مارهای زنگی اندام‏هایی حفره‏ای بر روی ٔ پوزهــ4شکل 35 اینها اندام‏های حفره‏ای هستند که خود دارند که نسبت به تابش فروسرخ حساس‏اند (شکل ــ4 .)35 این مارها اغلب درگرما را آشکار می‏کنند. سیاهی شب شکار می‏کنند. در واقع اندام‏های حفره‏ای به آنها کمک می‏کند که طعمه‏هایخونگرم خود را به ٔ واسطه تابش فروسرخشان در تاریکی و سرمای شب مشاهده کنند.ب) کلم اسکانک 3 : کلم اسکانک (شکل)36 ــ4 یکی از چندین گیاهی است کهمی‏تواند دمایش را تا بیشتر از دمای محیط باال ببرد. این نوع کلم به خاطر باال رفتندمایش، انرژی خود را از طریق تابش فروسرخ از دست می‏دهد و می‏تواند برف اطرافشرا در زمستان آب کند.ــ4شکل 36 کلم اسکانک برف اطراف خودرا آب کرده است.فعالیت ـ4 14پرتوسنج (رادیومتر) وسیله‏ای است که از یک حباب شیشه‏ای تشکیل شده است که درون آنچهار ٔ پره فلزی قائم قرار دارد که می‏توانند حول یک محور (سوزن عمودی) بچرخند. دو ِ وجه هرچهار پره، یک در میان سفید و سیاه است. وقتی این وسیله کنار یک ٔ چشمه نور قرار گیرد، پره‏هاحول سوزن عمودی می‏چرخند و هر چه شدت نور بیشتر باشد، این چرخش سریع‏تر است. در مورددلیل چرخش پره‏ها تحقیق کنید.Thermogram 2ــ Thermograph ــ 1Skunk Cabage 3ــ116