ریاضی هشتم

ریاضی هشتم | درس چهارم : هم‌نهشتی مثلث‌های قائم‌الزاویه

صفحه ۹۷
سؤال 1

۱ـ در هر قسمت، وتر و یک زاویهٔ تند از مثلث قائم‌الزاویهٔ ABC با وتر و یک زاویهٔ تند از مثلث قائم‌الزاویهٔ DEF برابر است.

زاویهٔ دیگر هر یک از مثلث‌ها را پیدا کنید.
آیا در هر قسمت، دو مثلث با یکدیگر هم نهشت‌اند؟ در چه حالتی؟

شکل سؤال 1
پاسخ

قسمت الف: در مثلث \(ABC\)، زاویهٔ \(A\) قائمه و زاویهٔ \(B\) برابر \(60^\circ\) است.
\[\hat{C}=180^\circ-(90^\circ+60^\circ)=30^\circ\]
در مثلث \(DEF\)، زاویهٔ \(D\) قائمه و زاویهٔ \(E\) برابر \(60^\circ\) است (نشانهٔ برابری روی شکل)، پس
\[\hat{F}=180^\circ-(90^\circ+60^\circ)=30^\circ\]
وتر دو مثلث هر دو برابر \(7\,cm\) است. پس دو مثلث دو زاویهٔ برابر و وتر برابر دارند. وتر بین دو زاویهٔ تند قرار دارد، پس طبق حالت زاویه ـ ضلع ـ زاویه (ز ض ز) دو مثلث هم‌نهشت‌اند.

قسمت ب: در مثلث \(ABC\)، زاویهٔ \(A\) قائمه و زاویهٔ \(A\) در بالا (زاویهٔ تند) برابر \(37^\circ\) است؛ پس زاویهٔ \(B\) برابر است با
\[\hat{B}=180^\circ-(90^\circ+37^\circ)=53^\circ\]
زاویهٔ دیگر مثلث دوم هم به همین ترتیب از زاویهٔ برابر با \(37^\circ\) به دست می‌آید، و زاویهٔ دوم آن \(53^\circ\) است. وتر دو مثلث برابر است و وتر بین دو زاویهٔ تند قرار دارد. پس دو مثلث به حالت ز ض ز هم‌نهشت‌اند.

قسمت پ: در مثلث \(DEF\)، زاویهٔ \(F\) قائمه است و وتر \(DE\) برابر \(5\,cm\) است. زاویهٔ \(D\) برابر زاویهٔ علامت‌گذاری‌شدهٔ مثلث دوم است، پس زاویهٔ \(E\) از رابطهٔ زیر به دست می‌آید:
\[\hat{E}=90^\circ-\hat{D}\]
زاویهٔ \(E\) در مثلث دوم هم همین مقدار است، چون مجموع زاویه‌های تند مثلث قائم‌الزاویه \(90^\circ\) است. وتر دو مثلث برابر و بین دو زاویهٔ تند است، پس دو مثلث به حالت ز ض ز هم‌نهشت‌اند.

قسمت ت: در مثلث \(ABC\)، زاویهٔ \(A\) قائمه و وتر \(BC\) برابر \(8\,cm\) است. زاویهٔ \(B\) با زاویهٔ \(E\) در مثلث \(DEF\) برابر است و زاویهٔ \(E\) برابر \(20^\circ\) است. پس
\[\hat{C}=180^\circ-(90^\circ+20^\circ)=70^\circ\]
در مثلث \(DEF\) هم
\[\hat{F}=180^\circ-(90^\circ+20^\circ)=70^\circ\]
وتر دو مثلث برابر \(8\,cm\) است و بین دو زاویهٔ تند قرار دارد. پس دو مثلث به حالت ز ض ز هم‌نهشت‌اند.

نتیجه: در هر چهار قسمت، دو مثلث قائم‌الزاویه هم‌نهشت‌اند، زیرا وتر و یک زاویهٔ تند برابر دارند و با پیدا کردن زاویهٔ تند دیگر، حالت زاویه ـ ضلع ـ زاویه برقرار می‌شود.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۶ مثلث» اینجاست.

«فعالیت»

|

صفحه ۹۷
در حال مشاهده
صفحه ۹۷