دما و گرمامیدهد و بار دیگر، از طریق لولههای برگشت، به مخزن برمیگردد ودر هر چرخه باز همین عمل تکرار میشود. از آب برای خنک کردنموتور خودروها نیز استفاده میشود (شکل .)18 ــ4 بدین منظور،در ٔ محفظه سیلندر و سرسیلندر، مسیرهای عبور آب درنظر گرفته شدهاست که به ٔ وسیله ٔ تلمبه آب (واتر پمپ)، آب به سرعت در درون اینمسیرها گردش میکند و گرما را از موتور به رادیاتور خودرو میبرد.در اثر عبور هوا از میان پرههای رادیاتور، هوا با آب درون رادیاتورتبادل گرمایی میکند، آب انرژی خود را از دست میدهد و دوباره به شکل ــ4 18 تصویری از سیستم خنک کنندۀ خودروموتور برمیگردد و این عمل تکرار میشود.پرسش ـ 4 3چند گوی فلزی هم اندازه از جنسهای مختلف، مثال ً از آلومینیم، فوالد،برنج، مس، سرب و …، را اختیار میکنیم که همگی جرم یکسانی داشتهباشند. گویها را توسط ریسمانهایی داخل ظرف آبی قرار میدهیم که آبآن درحال جوشیدن است و پس از مدتی گویها را بیرون آورده و آنها راروی یک ٔ ورقه ضخیم پارافین قرار میدهیم. به نظر شما کدام گوی، بیشتر درپارافین فرو میرود و علت آن چیست؟ گوی ها در حال فرو رفتن در پارافینخوب است بدانیدگرمای ویژۀ مولی: وقتی مقدار ماده به جای جرم برحسب مول بیان شود باید به جای ظرفیت گرمایی واحد جرم از ظرفیتگرمایی واحد مول (C / n) استفاده کنیم که به آن ظرفیت گرمایی مولی یا گرمای ٔ ویژه مولی گفته میشود. در واقع گرمای ویژه مولییک ماده، مقدار گرمایی است که باید به یک مول از آن ماده بدهیم تا در شرایط فیزیکی تعیین شده، دمای آن 1 K افزایش یابد.اگر گرمای ٔ ویژه مولی مواد بلورین مختلف را با هم مقایسه کنیم (در حجم ثابت)، به نظم شگفت انگیزی پی میبریم و درمییابیمبرای بیشتر فلزها، مقدار آن تقریباً مساوی با 25 J/mol.K است . 1 این نظم با آنکه تقریبی است به نام ٔ قاعده «دولن و پتی 2 » مشهوراست که بیان میدارد گرمای الزم برای باال بردن دمای یک مول از هر کدام از این فلزها، مقدار یکسانی است و به جنس آنهابستگی ندارد.ــ1 ٔ محدوده دمایی برای فلزات مختلف، متفاوت است. مث ً ال برای مس از 500 تا 700 کلوین است. Rule of Dulong-Petit 2ــ99