فیزیک (1) صفحه ۹۹
دما و گرمامی‏دهد و بار دیگر، از طریق لوله‏های برگشت، به مخزن برمی‏گردد ودر هر چرخه باز همین عمل تکرار می‏شود. از آب برای خنک کردنموتور خودرو‏ها نیز استفاده می‏شود (شکل .)18 ــ4 بدین منظور،در ٔ محفظه سیلندر و سرسیلندر، مسیرهای عبور آب درنظر گرفته شدهاست که به ٔ وسیله ٔ تلمبه آب (واتر پمپ)، آب به سرعت در درون اینمسیر‏ها گردش می‏کند و گرما را از موتور به رادیاتور خودرو می‏برد.در اثر عبور هوا از میان پره‏های رادیاتور، هوا با آب درون رادیاتورتبادل گرمایی می‏کند، آب انرژی خود را از دست می‏دهد و دوباره به شکل ــ4 18 تصویری از سیستم خنک کنندۀ خودروموتور برمی‏گردد و این عمل تکرار می‏شود.پرسش ـ 4 3چند گوی فلزی هم اندازه از جنس‏های مختلف، مثال ً از آلومینیم، فوالد،برنج، مس، سرب و …، را اختیار می‌کنیم که همگی جرم یکسانی داشتهباشند. گوی‏ها را توسط ریسمان‏هایی داخل ظرف آبی قرار می‌دهیم که آبآن درحال جوشیدن است و پس از مدتی گوی‏ها را بیرون آورده و آنها راروی یک ٔ ورقه ضخیم پارافین قرار می‌دهیم. به نظر شما کدام گوی، بیشتر درپارافین فرو می‌رود و علت آن چیست؟ گوی ها در حال فرو رفتن در پارافینخوب است بدانیدگرمای ویژۀ مولی: وقتی مقدار ماده به جای جرم برحسب مول بیان شود باید به جای ظرفیت گرمایی واحد جرم از ظرفیتگرمایی واحد مول (C / n) استفاده کنیم که به آن ظرفیت گرمایی مولی یا گرمای ٔ ویژه مولی گفته می‏شود. در واقع گرمای ویژه مولییک ماده، مقدار گرمایی است که باید به یک مول از آن ماده بدهیم تا در شرایط فیزیکی تعیین شده، دمای آن 1 K افزایش یابد.اگر گرمای ٔ ویژه مولی مواد بلورین مختلف را با هم مقایسه کنیم (در حجم ثابت)، به نظم شگفت انگیزی پی می‏بریم و درمی‏یابیمبرای بیشتر فلزها، مقدار آن تقریباً مساوی با 25 J/mol.K است . 1 این نظم با آنکه تقریبی است به نام ٔ قاعده «دولن و پتی 2 » مشهوراست که بیان می‏دارد گرمای الزم برای باال بردن دمای یک مول از هر کدام از این فلزها، مقدار یکسانی است و به جنس آنهابستگی ندارد.ــ1 ٔ محدوده دمایی برای فلزات مختلف، متفاوت است. مث ً ال برای مس از 500 تا 700 کلوین است. Rule of Dulong-Petit 2ــ99