فیزیک (1) صفحه ۹۸
فصل 4جدول 3ــ4 ــ گرمای ویژۀ برخی از مواد ٭ شده‏اند گرمای ویژه: متناسب با تجربه جرم نشان می‌آنهاست. دهد بنابراین، ظرفیت مناسب‏تر گرمایی آن است اجسامی‌که که از ظرفیت یک نوع گرمایی ّ ماد ه یکای ساخته جرمما ّ د ه (گرمای ویژه)J/kg.K اجسام را تعریف کنیم که به آن ظرفیت گرمایی ویژه یا به سادگی گرمای ویژه می‌گویند. گرمایویژه را با c نشان می‌دهند و طبق تعریف، رابطه‌اش با ظرفیت گرمایی به صورت c = C / mسرب 128 است. در نتیجه ٔ رابطه 6ــ4 چنین می‏شود:تنگستن 134عناصر نقره 236 (ــ4 T)7 ∆ Q = mcجامدمس 386 در ٔ رابطه 7ــ4 یکای Q ، ژول (J) و یکای m ، کیلوگرم (kg) و یکای T ∆ ، کلوین (K)آلومینیم 900 است؛ بنابراین، یکای c در ،SI ژول بر کیلوگرم ـ کلوین (J/kg.K) است.برنج 380 گرمای ٔ ویژه یک جسم به جنس ّ ماد ٔ ه تشکیل ٔ دهنده آن و دما بستگی دارد. گرماینوعی فوالد 450 ٔ ویـژه برخـی از مواد در جدول 3ــ4 داده شده است. در این جدول گرمای ٔ ویژه آلـومینیم(آلیاژ آهن با %2 کربن) 900 J/kg.K است؛ یعنی برای اینکه دمای ١kg آلومینیم را به ٔ اندازه K ١ افزایش دهیم،جامدهای فوالد زنگ نزن 490 باید به آن ٠٠٩J گرما بدهیم.گرانیت 790دیگر بتون 800 مثال 6ـ4شیشه 840 مقدار 2/0 L آب با دمای C ° 20 در اختیار داریم. چقدر گرما الزم است تا دماییخ (در دمای C ° ٥-) 2100 این آب را به ٔ نقطه جوش آن (در دمای C °)100 برسانیم؟جیوه 140 پاسخ: براساس چگالی آب، جرم 1/0 L آب برابر 1/0 kg است و از جدول 3ــ4اتانول 2430 گرمای ٔ ویژه آب C J/kg.ْ 4187 است. بنابراین، گرمای الزم برای گرم کردن 2/0 kg آب،مایعات از C ° 20 تا ٔ نقطه جوش آب، برابر است باآب دریا 3900 J 5 10 * 6/7 = C) ° 20 - C ° C)(100 ° (2/0kg)(4187J/kg. = T ∆ آب c آب m = Qآب 4187٭ تمام مواد غیر از یخ در دمای C ° 20فناوری و کاربرداسـتفاده از آب در دستگاه های گرم کننده و خنک کننده:در جدول 3ــ4 دیدیم که گرمای ٔ ویژه آب از سایر مواد بیشتر است. این نشان می‏دهد که وقتی یک کیلوگرم آب به ٔ اندازه یکٔ درجه سلسیوس تغییر دما دهد، در مقایسه با سایر مواد، گرمای بیشتری با محیط اطراف خود مبادله می‏کند. از این خاصیتآب برای گرم کردن فضای خانه‏ها به ٔ وسیله شوفاژ استفاده می‏شود. ِ آب گرم شده در مخزن به ٔ وسیله پمپ (تلمبه) و از طریق لولهبه رادیاتور می‏رسد. آب در رادیاتور که با هوای سرد در تماس است، سرد می‏شود و بخشی از انرژی درونی خود را از دست98