فیزیک (1) صفحه ۱۱۱
دما و گرماتبدیل بخار به مایع نیز در طبیعت رخ می‏دهد و گاهی قطره‌های مایعی از بخار روی سطوح جامدتشکیل می‌شود. به این پدیده، میعان گفته می‏شود. در واقع میعان، وارون فرایند تبخیر است. بنابراین،بخار گرما از دست می‏دهد و به مایع تبدیل می‏شود. گرمای مربوط به میعان مقداری بخار به جرم m وگرمای نهان تبخیر L V از ٔ رابطه Q = - mL V محاسبه می‏شود. عالمت منفی نشان ٔ دهنده آن است کهبخار هنگام میعان گرما از دست می‏دهد و باعث گرم شدن اجسام پیرامون خود می‏شود؛ مثال ً یکی ازعواملی که موجب می‌شود در هوایی که رطوبت آن زیاد است، احساس گرمای بیشتری بکنیم، همینمیعان بخار آب روی بدنمان است.فعالیت ـ4 10در مورد ایجاد شبنم صبحگاهی روی گیاهان تحقیق کنید.مثال 14ـ4در یک روز زمستانی، بخار آب موجود در اتاقی روی ٔ شیشه پنجره به شکل مایعدرمی‏آید و قطره‌قطره می‏شود. اگر دمای شیشه حدود C ° 0 باشد برای آنکه 50 gآب روی شیشه تشکیل شود چقدر گرما به شیشه داده می‏شود؟پاسخ: با استفاده از جدول ــ4 6 و ٔ رابطه 11ــ4 داریم:J 5 10 × 2 / 1 − = 10 3 J) × 2490 kg)(3 − 10 × 50 (− = V mL − = Qkgدر این عمل، 1/2* 10 2 kJ گرما به شیشه داده می‏شود.فعالیت ـ4 11در فرایندهای تغییر حالت (تغییر فاز) دما تغییر نمی‌کند، اما انرژی درونی ماده تغییر می‌کند. در این باره تحقیق کنید.ـ4 5 روش های انتقال گرماهمان‏طور که در کتاب علوم هفتم دیدیم، شارش گرما به سه صورت متفاوت انجام می‏شود رسانشکه عبارت‏اند از: رسانش گرمایی، همرفت و تابش گرمایی. در هر فرایند انتقال گرما، ممکن همرفتاست هر ٔ سه این ساز و کارها دخالت داشت ‏ ه باشند (شکل ــ4 .)25اختالف دما باعث شارش گرما از جسم با دمای باالتر به جسم با دمای پایین‏تر می‏شود. تابشانتقال گرما، از جسم گرم به جسم سرد تا وقتی ادامه می‏یابد که دو جسم هم دما شوند و اصطالحاً شکل ــ4 25 هر سه روش انتقال گرما را دربه تعادل گرمایی برسند. در ادامه به بررسی دقیق‏تر ساز وکار هریک از این روش‏ها می‏پردازیم. این تصویر مشاهده می‏کنید.111