فیزیک (1) صفحه ۱۰۲
فصل 4مثال ـ4 9برای اندازه‏گیری گرمای ٔ ویژه فلزی با جنس نامعلوم، قطعه‏ای 0/600 کیلوگرمی‌از آن را تا C ° 100/0 گرم می‏کنیم و سپسآن را در گرماسنجی با ظرفیت گرمایی 10 2 J/K 1/80× که حاوی 0/500kg آب با دمای ٔ اولیه C ° 17/3 است، می‏اندازیم. اگردمای نهایی مجموعه C ° 20/0 شود، گرمای ٔ ویژه این فلز چقدر است؟پاسخ: با استفاده از ٔ رابطه ــ4()9 و تعریف ظرفیت گرمایی داریم:= 0 گرماسنج + Q فلز + Q آب Q= 0) گرماسنج 1 θ - θ (گرماسنج C +) فلز 1 θ - θ (فلز c فلز m +) آب 1 θ - θ (آب c آب mاکنون با جای گذاری مقادیر خواهیم داشت:C(° 100/0 - C °)20/0 فلز c(0/600kg) + C) ° C-17/3 ° C)(20/0 ° (0/500kg)(4187J/kg.= 0 C) ° C-17/3 ° C)(20/0 ° J/ 2 (1/80×10 +پس از عملیات جبری، گرمای ٔ ویژه فلز C ° 128 J/kg. به دست می‌آید. اگر به جدول 3ــ4 نگاه کنیم درمی‏یابیم که این گرمایٔ ویژه سرب است و احتماال ً جنس ٔ ماده نامعلوم سرب بوده است.آزمایش ٤ـ 2هدف: تعیین گرمای ٔ ویژه فلزی با جنس نامعینوسیله های موردنیاز: گرماسنج با ظرفیت گرمایی معین،یک جسم کوچک فلزی (مثل یک ٔ وزنه فلزی قالب دار)،دماسنج، ترازو، ِ ب شر شیشه ای، چراغ گازی، سه پایه وشعله پخش کن، انبر.شرح آزمایش:ــ1 مقداری آب با جرم معلوم را درون گرماسنج بریزید و صبرکنید تا دمای گرماسنج و آب، یکسان شود. این دما رااندازهبگیرید و یادداشت کنید.ــ2 جرم جسم فلزی را به کمک ترازو اندازه بگیرید ویادداشت کنید.ــ3 جسم فلزی رادرون بشر قرار دهید، مقداری آب روی آن بریزید و سپس مجموعه راروی چراغ گازی روشن بگذارید.ــ4 صبر کنید تا آب چند دقیقه بجوشد. دمای آب را در این حالت اندازه بگیرید. این دما، همان دمای جسم فلزی نیز هست.ــ 5 جسم داغ شده را توسط انبر به سرعت درون گرماسنج بیندازید.ــ6 آب درون گرماسنج را با همزن آن به هم بزنید و دمای تعادل رااندازه گرفته و یادداشت کنید.ــ7 با استفاده از ٔ رابطه 9ــ4 گرمای ٔ ویژه جسم فلزی را به دست آورید.102