فیزیک (1) صفحه ۱۳۵
ترمودینامیکدر نتیجه کل کار انجا ‌ م شده در فرایند abc برابر است با W = W + W = 0-240J = -240Jو از طرفی گرمای کل داده شده به دستگاه در فرایند abc برابر است با abc ab bc750J = 600J + = 150J bc Q + ab Q = abc Qبا استفاده از قانون ّ او ل ترمودینامیک داریم: U abc = Q abc + W abc = 750J - 240J = 510J ∆پ) می‌دانیم در فرایندهای مختلفی که از حالت ٔ اولیه یکسان آغاز می‌شوند و به حالت نهایی یکسان می‌رسند، تغییر انرژی درونیگاز یکسان است. بنابراین: U abc = 510J ∆ U adc = ∆از طرفی کل کار انجام شده در فرایند adc برابر است با:J -90/0 = m 3) ــ3 Pa)(3/00*10 4 -(3/00*10 0 = + W adc = W ad + W dc = - P(V d - V a)با استفاده از قانون اول ترمودینامیک داریم: U = Q + W ∆adc adc adcو در نتیجه J(= 600J =)510J(-)-90/0 adc W - adc U ∆ = adc Qپ) فرایند هم‌دما: دمای دستگاه (گاز) طی این فرایند ثابت می‌ماند؛ مثال ً برای انجام‌دادن یکتراکم هم‌دما می‌توان مطابق شکل ــ 5 11 ٔ استوانه حاوی گاز را در تماس با یک منبع گرمایی با دمای عایق بندیثابت و برابر با دمای ٔ اولیه گاز قرار داد و حجم گاز داخل استوانه را با افزودن تدریجی ساچمه های ساچمۀ فلزیفلزی روی پیستون به آهستگی کاهش داد. با افزودن تدریجی ساچمه ها، بر فشار گاز داخل استوانهافزوده می‌شود.در فرایند هم دما، دمای گاز تغییر نمی‌کند. بنابراین، برای گاز آرمانی که انرژی درونی آن فقط تابعی از Wدماست، تغییر انرژی درونی صفر است و با استفاده از قانون ّ او ل ترمودینامیک می‌توانیم بنویسیم:= 0 W + Q = U ∆در نتیجه: Q Q = - Wکه چون در تراکم، کار انجام ٔ شده محیط روی گاز، W ، مثبت است، Q منفی می‌شود؛ یعنی در دکمۀ دما کنترل منبع گرما با دمای ثابتتراکم هم‌دما، گاز گرما از دست می‌دهد. نمودارهای T ــ V و T ــ P این فرایند در شکل ــ 5 12 شکل ــ5 11 استوانه در تماس با منبع گرماییرسم شده است. با دمای ثابت قرار دارد. با افزودن تدریجیP V ساچمه ها، تراکمی‌هم دما رخ می‌دهد.1 ١ V 2 2 P2 ٢ V 1 1 PT ٢ T = ١ T T 2 T = 1 Tشکل 12ــ5 نمودارهای T ــ P و T ــ V برای یک فرایند تراکم هم‌دما135