فیزیک (1) صفحه ۱۰۶
فصل 4مثال ـ4 10فلز گالیم (Ga) یکی از چند عنصری است که در دماهای پایین ذوب می‌شود.دمای ذوب این فلز C ° 29/8 و گرمای نهان ذوب آن 80/4 kJ/kg است. یک ٔ قطعه10/0 گرمی‌از این فلز چقدر گرما از دست ما می‏گیرد تا در ٔ نقطه ذوب خود به طورکامل ذوب شود؟ (از تبادل گرما بین فلز و هوای محیط چشم پوشی می‌شود.)پاسخ: با استفاده از رابطه 10ــ4 داریم:804J = J/kg) 3 kg)(80/4*10 -3 (10/0*10 = F mL = Qمثال 11ـ4یک جواهر ساز برای ساختن جواهری می‏خواهد از 0/500 kg نقره برای ریختن در قالب‏های جواهر استفاده کند. به این منظوراو باید نقره را ذوب کند. اگر دمای ٔ اولیه نقره همان دمای اتاق و برابر C ° 20 باشد، چقدر گرما باید به این مقدار نقره داده شود؟پاسخ: مرحله‏های این فرایند به طور طرح‏وار در شکل زیر رسم شده است.kg 0/500 kg 0/500 kg 0/500نقرۀ مذاب Q 2 نقره در نقطۀ ذوب Q 1 نقرهC ° 960 C ° 960 C ° 20که در آن J 5 = 1/11*10 C(° C-20 ° C()960 ° = (0/500kg))236J/kg. ∆θ نقره c نقره m = 1 QJ 5 kJ/kg(= 0/442*10 kg()88/3 L F =)0/500 نقره m = 2 Qکه در آن از گرمای ویژه و گرمای نهان ذوب نقره مندرج در جدول‏های 3ــ4 4ــ4و استفاده کردیم. اکنون گرمای کل با جمعکردن 1 Q و 2 Q به دست می‌آید: 155kJ = J 5 1/55*10 = J 5 +0/442*10 J 5 = 1/11*10 2 Q + 1 Q = Qآزمایش 3٤ـهدف: تعیین گرمای نهان ذوب یخوسیله های موردنیاز: بشر شیشه ای با حجم cm 3 ،400 چراغ گازی، سه پایه، توری نسوز، ترازو، مقداری مخلوط آب و یخ،گرماسنج با ظرفیت گرمایی معلوم و دماسنج.شرح آزمایش:ــ1 200 cc آب در بشر بریزید و آن را روی سه پایه قرار دهید. چراغ گاز را روشن کنید تا دمای آب دست کم به C ° 60 برسد.ــ2 آب گرم را درون گرماسنج بریزید و پس از مدتی دمای تعادل آب و گرماسنج را با دماسنج اندازه بگیرید و یادداشت کنید.ــ3 قطعه یخی به جرم تقریبی 0/050 kg را از درون مخلوط آب و یخ (با دمای C °)0/0 بیرون آورده و جرم آن را اندازه گرفته ویادداشت کنید.ــ4 یخ را درون گرماسنج بیندازید و صبر کنید تا کامال ً ذوب شود. اینک دمای تعادل را اندازه بگیرید.ــ 5 با استفاده از اعداد به دست آمده، گرمای ذوب یخ (L F) را حساب کنید.106