فیزیک (1) صفحه ۶۹
که می​توان آن را به صورت زیر نیز بازنویسی کرد: کار، انرژی و توان)7 ــ3(2 U + 2 K = 1 U + 1 Kاین رابطه نشان می​دهد مجموع انرژی پتانسیل و جنبشی جسم در نقطه های مختلف مسیر حرکتبا هم برابر است. مجموع انرژی های پتانسیل و جنبشی هر جسم را انرژی مکانیکی آن می​نامیم و باE نشان می​دهیم .(U + K = E) به این ترتیب، از ٔ رابطه ــ3 7 نتیجه می‌شود:)8 ــ3(2 E = 1 Eچون نقطه های (1) و (2) در مسیر حرکت جسم در شکل 7ــ3 اختیاری اند، نتیجه می​گیریم با نادیدهگرفـتن نیروی مقاومت هوا، انرژی مکانیکی در تمام نقاط مسیر مقدار یکسانی دارد و پایسته می‌مانـد. ایننـتیجه، اصـل پایستـگی انرژی مکانیکی نام دارد. در مواردی شبیه به این، که هنگام حرکت جسم فقطنیروی وزن کار انجام می‌دهد، انرژی مکانیکی جسم در نقاط مختلف مسیر یکسان است ١ .پرسش 3 ـ 3شکل روبه رو، چهار وضعیت متفاوت را برای حرکت Aجسمی​نشان می​دهد. در وضعیت الف، جسم از حال سکونسقوط می​کند و در سه وضعیت دیگر جسم از حال سکون رویمسیری بدون اصطکاک و رو به پایین حرکت می​کند. تندی B B B Bجسم را در ٔ نقطه B برای هر چهار وضعیت با هم مقایسه کنید. (ت()پ()ب()الف)مثال ـ3 11شکل روبه رو ورزشکاری را در حال پرتاپ توپ بسکتبالی با تندی ? v 2 =v 1 = 7/0m/s به طرف سبد نشان می​دهد. تندی توپ هنگام رسیدن به ٔ دهانه سبدچقدر است؟ مقاومت هوا را هنگام حرکت توپ نادیده بگیرید. v 1 = 7 / 0 m / sپاسخ: چون اثر نیروی مقاومت هوا را در حین حرکت توپ ناچیز فرضکردیم، پایستگی انرژی مکانیکی برقرار است. لذا از ٔ رابطه ــ3 7 می​توان نوشت: h 1 = 2/0m h 2 = 3/0m2 mgh + 2 2 mv 1 2 = 1 mgh + 2 1 mv 1 2 ⇒ 2 U + 2 K = 1 U + 1 Kبا حذف m از طرفین ٔ معادله باال، و جایگذاری مقادیر داده شده داریم:m(0 / 3 1) 7 / 0 m / s(2 +) 9 / 8 m / s 2)(2 / 0 m(= 1 v 2 2 +) 9 / 8 m / s 2)(با حل ٔ معادله باال، تندی توپ در ٔ دهانه سبد تقریباً برابر v 2 = 2 5/4m/s به دست می​آید. 21 ــ در مواردی که انرژی پتانسیل الکتریکی یا انرژی پتانسیل کشسانی برای سامانه تعریف می‌شود و کار نیروهای اتالفی و نیروهای دیگر(نیروهایی که برای کار انجام شده توسط آنها،تغییر انرژی پتانسیل تعریف نمی‌شود) صفر است، نیز انرژی مکانیکی پایسته می‌ماند که در سال های 69بعدی با آنها آشنا می‌شوید.