فیزیک (1) صفحه ۳۱
ویژگی های فیزیکی موادفعالیت ـ2 5این فعالیت به شما کمک می‌کند تا درک بهتری از نیروی دگرچسبی به دست آورید. به این منظور از یک لیوان پر از آب، یککارت بانکی و تعدادی وزنه چند گرمی‌یا سکه های پول استفاده کنید. ابتدا مطابق شکل الف، کارت را طوری روی ٔ لبه لیوان قراردهید که تنها نیمی‌از آن با آب در تماس باشد. وزنه های چند گرمی‌را روی قسمتی از کارت قرار دهید که با آب در تماس نیست(ابتدا وزنه 5 گرمی، سپس 10 گرمی‌و...). ٔ نتیجه ٔ مشاهده خود را با توجه به مفاهیمی‌که تاکنون فرا گرفته اید توضیح دهید.یکی دو قطره مایع شوینده به آب اضافه کنید و آزمایش را تکرار کنید. ٔ نتیجه مشاهده خود را در گروه خود به بحث بگذارید.(الف()ب()پ)اثر مویینگی: لوله هایی که قطر داخلی آنها حدود یک دهم میلی متر mm(0/1)~ باشد، معموال ً ٔ لولهمویین نامیده می‌شوند. ٔ واژه مویین به معنی ُ «م و مانند» است. آزمایش نشان می‌دهد اگر چند ٔ لوله مویینشیشه ای و تمیز را وارد یک ظرف آب کنیم، آب در لوله های مویین باال می‌رود و سطح آن باالتر از سطح آبظرف قرار می‌گیرد. همچنین هرچه قطر ٔ لوله مویین کمتر باشد ارتفاع ستون آب در آن بیشتر است. افزون براینها سطح آب در باالی لوله های مویین فرورفته است.اگر همین آزمایش ها را با جیوه انجام دهیم مشاهده می‌کنیم که جیوه در لوله های مویین مقداریباال می‌رود ولی سطح آن پایین تر از سطح ٔ جیوه ظرف قرار می‌گیرد. همچنین هرچه قطر ٔ لوله مویینکمتر باشد ارتفاع ستون جیوه در آن کمتر است. افزون بر اینها سطح جیوه در ٔ لوله مویین برآمده است.اثر مویینگی در لوله های با قطر داخلی بزرگ تر از لوله های مویین نیز قابل مشاهده است. شکل های١ــ0ــ2 الف و ب، اثر مویینگی را برای آب و شکل های ١ــ0ــ2 پ و ت اثر مویینگی را برای جیوه،در چنین لوله هایی نشان می‌دهد.شکل ــ2 10 (الف) و (ب) اثر مویینگی برای آب(پ) و (ت) اثر مویینگی برای جیوه(الف()ب()پ()ت)31