فیزیک (1) صفحه ۲۶
فصل 2گاز: گاز، ماده ای است که شکل مشخصی ندارد. اتم ها و مولکول های آن آزادانه وبا تندی بسیار زیاد به اطراف حرکت و با یکدیگر و با دیواره های ظرفی که در آن قرار دارندبرخورد می‌کنند . 1 ٔ فاصله میانگین مولکول های گاز در مقایسه با ٔ اندازه آنها، خیلی بیشتراست. مثال ً ٔ اندازه مولکول های هوا بین 1 تا 3 انگستروم است در حالی که ٔ فاصله میانگینشکل ــ2 6 حرکت نامنظم ذرات گاز درون آنها در شرایط معمولی در حدود 35Å است (شکل .)6ــ2یک بادکنکفعالیت ـ2 2یک سرنگ، مثال ً 10 سی سی، اختیار کنید. پیستون آن را بکشید تا هوا وارد سرنگ شود. انگشت خود رامحکم روی ٔ دهانه خروجی سرنگ قرار دهید و تا جایی که می‌توانید پیستون را حرکت دهید تا هوای درون سرنگمتراکم شود.هوای درون سرنگ را خالی و آن را تا نیمه از آب پر کنید. با مسدود نمودن انتهای سرنگ سعیکنید تا جایی که ممکن است مایع درون آن را متراکم کنید. از این آزمایش ساده چه نتیجه ای درمورد تراکم پذیری گازها و مایع ها می‌گیرید؟ توضیح دهید.پرسش ـ 2 1وقتی ِ در ٔ شیشه عطری را در گوشه ای از اتاق باز می‌کنید، پس از چند ثانیه ذرات عطر در همه جای اتاق پخش و بوی آنحس می‌شود. با توجه به شکل زیر این پدیده را چگونه توجیه می‌کنید؟ چرا ٔ پدیده پخش در گازها سریع تر از مایع ها رخ می‌دهد؟خوب است بدانیدپالسما: اگر این مطلب را زیر نور المپ مهتابی می‌خوانید برای یافتن پالسما الزم نیست راه دوری بروید. ٔ ماده داخل ٔ لولهتابان المپ مهتابی، پالسماست. وقتی گازی تا دماهای خیلی زیاد (چندین هزار ٔ درجه سلسیوس به باال) گرم شود، یک یا چندالکترون از هر اتم آزاد می‌شود. ٔ ماده حاصل، مجموعه ای از الکترون های آزاد، یون ها و اتم های خنثی خواهد بود. این حالتیونیده و شبه‌خنثای ماده، که حاوی مقادیر مساوی از بارهای مثبت و منفی است، پالسما نامیده می‌شود که معموال ً از آن به عنوانحالت چهارم ماده نیز یاد می‌کنند (شکل های الف و ب).ــ1 تندی مولکول های هوا در دمای اتاق حدود 500m/s است.26