فیزیک (1) صفحه ۱۰
فصل 1خوب است بدانیدچندین هزار سال از توجه جوامع بشری به ضرورت اندازه‌گیری و کاربرد آن در زندگی روزمره می‌گذرد. ایجاد تقویم، تعیینزمان، اندازه گیری فاصله، مساحت، ساخت وزن ‌ ه و پیمان ‌ ه تنها نمونه ای از شواهدی هستند که نقش اندازه گیری را در زندگیانسان های دوره های مختلف نشان می‌دهد. اولین قانون اندازه گیری در ایران، سال 1304 هـ.ش به تصویب رسید. با تصویباین قانون دستگاه متریک به عنوان دستگاه رسمی‌اندازه گیری در کشور تعیین شد. اجرای قانون اندازه گیری در کشور به ٔ عهدهمرکز اندازه شناسی سازمان ملی استاندارد ایران است. این مرکز شامل بخش هایی مربوط به اندازه گیری های مکانیکی، فیزیکیو الکتریکی است.تبدیل یکاها: اغلب در حل مسئله های فیزیک، الزم است یکای کمیتی را تغییر دهیم. برایمثال، ممکن است الزم باشد کیلوگرم (kg) را به میکروگرم g(μ)، یا متر بر ثانیه (m/s) را به کیلومتربر ساعت (km/h) تبدیل کنیم. این کار با روش تبدیل زنجیره ای انجام می‌شود. در این روش، ٔ اندازهکمیت را در یک ضریب تبدیل (نسبتی از یکاها که برابر عدد یک است) ضرب می‌کنیم. برای مثال،چون 1 m برابر 100cm است، داریم:1 = cm 100 و 1 = m 1m 1 cm 100بنابراین، هر دو کسر باال را که برابر یک هستند می‌توان به عنوان ضریب تبدیل به کار برد (ذکر یکاهادر صورت و مخرج کسر الزامی‌است.) از آنجا که ضرب کردن هر کمیت در عدد یک، ٔ اندازه آن کمیترا تغییر نمی‌دهد، هرگاه ضریب تبدیلی را مناسب بدانیم می‌توان از آن استفاده کرد. برای مثال، یکایcm را در cm ،85 به صورت زیر به یکای m تبدیل می‌کنیم:ضریب تبدیل m 85 / = 0 = 85 cm(= 85 cm)(1 () 85 cm)(100 1 m)cmهمچنین در مثالی دیگر، تبدیل یکای کمیت 36km/h را بر حسب یکای m/s به صورت زیر انجاممی‌دهیم:s / m 10 =    m 1000      h 1     km 36   (1)(1)    km 36 =    h / km 36 =km 1  s 3600   h  hتمرین ـ1 2در فیزیک، تغییر هر کمیت را نسبت به زمان، معموال ً آهنگ آن کمیت می‌نامیم.از شیلنگ شکل روبه رو، آب با آهنگ 3 /s 125 cm خارج می‌شود. این آهنگ را بهروش تبدیل زنجیره ای، برحسب یکای لیتر بر دقیقه (L/min) بنویسید. (هر لیتر معادل1000 سانتی متر مکعب است.)10