جواب کار در کلاس صفحه ۱۱۵ ریاضی (1)

بازگشت به صفحه کتاب

ریاضی (1)

ریاضی (1) | درس سوم: انواع تابع

صفحه ۱۱۵
سؤال 1

در شکل‌های زیر نمودار توابع درجهٔ دوم \(g ،f ، h\) و \(t\) رسم شده‌اند.
\[f(x) = (x-5)^2-2 \qquad g(x) = (x+1)^2-1\]
\[h(x) = (x-3)^2+1 \qquad t(x) = -(x+1)^2+3\]
الف) هر یک از نمودارها کدام تابع را نشان می‌دهند؟
ب) دامنه و برد هر یک از این توابع را به‌دست آورید :

شکل سؤال 1
پاسخ

الف) برای تشخیص هر نمودار، رأس سهمی و جهت باز شدن آن را با ضابطهٔ تابع مقایسه می‌کنیم. در تابع درجهٔ دوم به شکل \(y=a(x-p)^2+q\)، رأس نمودار نقطهٔ \((p,q)\) است و اگر \(a>0\) باشد سهمی رو به بالا و اگر \(a<0\) باشد سهمی رو به پایین است.

  • \(f(x)=(x-5)^2-2\): رأس \((5,-2)\)، رو به بالا. رأس در سمت راست محور \(y\)ها و زیر محور \(x\)هاست. این نمودار، سبز رنگ (سومین نمودار) است.
  • \(g(x)=(x+1)^2-1\): رأس \((-1,-1)\)، رو به بالا. رأس در سمت چپ محور \(y\)ها و زیر محور \(x\)هاست. این نمودار، نارنجی رنگ (اولین نمودار) است.
  • \(h(x)=(x-3)^2+1\): رأس \((3,1)\)، رو به بالا. رأس در سمت راست محور \(y\)ها و بالای محور \(x\)هاست. این نمودار، بنفش رنگ (چهارمین نمودار) است.
  • \(t(x)=-(x+1)^2+3\): رأس \((-1,3)\)، رو به پایین. رأس در سمت چپ محور \(y\)ها و بالای محور \(x\)هاست. این نمودار، آبی رنگ (دومین نمودار) است.

ب) دامنهٔ هر تابع درجهٔ دوم که به‌صورت جبری داده شده و دامنه‌اش مشخص نشده، مجموعهٔ اعداد حقیقی است، پس برای هر چهار تابع:
\[D_f=D_g=D_h=D_t=\mathbb{R}\]

برد را از روی رأس و جهت باز شدن سهمی به دست می‌آوریم:

  • برای \(f\): سهمی رو به بالاست و کمترین مقدار آن عرض رأس، یعنی \(-2\)، است. پس \(R_f=[-2,+\infty)\).
  • برای \(g\): سهمی رو به بالاست و کمترین مقدار آن \(-1\) است. پس \(R_g=[-1,+\infty)\).
  • برای \(h\): سهمی رو به بالاست و کمترین مقدار آن \(1\) است. پس \(R_h=[1,+\infty)\).
  • برای \(t\): سهمی رو به پایین است و بیشترین مقدار آن \(3\) است. پس \(R_t=(-\infty,3]\).
چهار سهمی با رأس‌های مشخص: f سبز، g نارنجی، h بنفش، t آبی
چهار سهمی با رأس‌های مشخص: f سبز، g نارنجی، h بنفش، t آبی
فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: تابع» اینجاست.

کار در کلاس

|

صفحه ۱۱۵
در حال مشاهده
صفحه ۱۱۵