جواب کار در کلاس صفحه ۱۰۱ ریاضی (1)

بازگشت به صفحه کتاب

ریاضی (1)

ریاضی (1) | درس دوم: دامنه و برد توابع

صفحه ۱۰۱
سؤال 1

کار در کلاس

۱ در جدول زیر رابطهٔ بین ضلع یک مربع و محیط آن داده شده است. جدول را کامل کنید.

طول ضلع\(\frac{1}{2}\)۱\(\frac{3}{2}\)۲......
محیط۲۴.........۲۰

نمایش رابطهٔ داده شده را به‌صورت مجموعهٔ زوج‌های مرتب بنویسید. چرا این رابطه تابع است؟ دامنه و برد این تابع را بنویسید.

۲ الف) تابعی مثال بزنید که دامنهٔ آن سه عضو و برد آن دو عضو داشته باشد.
ب) آیا تابعی وجود دارد که دامنهٔ آن دو عضو و برد آن سه عضو داشته باشد؟

۳ اگر f تابعی از مجموعهٔ A به مجموعهٔ B باشد، می‌دانیم که دامنهٔ f همان مجموعهٔ A است. آیا همیشه برد تابع f با مجموعهٔ B برابر است؟ مثال بزنید.

پاسخ

۱) جدول را کامل می‌کنیم. محیط مربع برابر است با چهار برابر طول ضلع: \(P = 4 \times a\).

  • طول ضلع \(\frac{3}{2}\): \(4 \times \frac{3}{2} = 6\)
  • طول ضلع \(2\): \(4 \times 2 = 8\)
  • برای ستون پنجم یک طول ضلع مثل \(3\) را انتخاب می‌کنیم: \(4 \times 3 = 12\)
  • ستون آخر طول ضلع \(5\) است، چون محیط آن \(20\) داده شده: \(4 \times 5 = 20\)
طول ضلع\(\frac{1}{2}\)۱\(\frac{3}{2}\)۲۳۵
محیط۲۴۶۸۱۲۲۰

نمایش به‌صورت زوج مرتب:
\[f=\left\{\left(\tfrac{1}{2},2\right),\ (1,4),\ \left(\tfrac{3}{2},6\right),\ (2,8),\ (3,12),\ (5,20)\right\}\]

چرا این رابطه تابع است؟ چون به هر طول ضلع فقط یک محیط نسبت داده می‌شود. هیچ طول ضلعی دو محیط مختلف ندارد، پس در مجموعهٔ \(f\) هیچ دو زوج مرتبی با مؤلفهٔ اول یکسان و مؤلفهٔ دوم متفاوت وجود ندارد.

دامنه و برد:
\[\text{دامنه } f=\left\{\tfrac{1}{2},\ 1,\ \tfrac{3}{2},\ 2,\ 3,\ 5\right\}\]
\[\text{برد } f=\{2,\ 4,\ 6,\ 8,\ 12,\ 20\}\]

۲) الف) مجموعه‌های \(A=\{1,2,3\}\) و \(B=\{a,b\}\) را در نظر می‌گیریم. رابطهٔ زیر تابع است، چون به هر عضو \(A\) فقط یک عضو از \(B\) نسبت داده شده است:
\[f=\{(1,a),\ (2,a),\ (3,b)\}\]
دامنهٔ این تابع \(\{1,2,3\}\) (سه عضو) و برد آن \(\{a,b\}\) (دو عضو) است.

ب) نه، چنین تابعی وجود ندارد. در یک تابع هر عضو دامنه فقط یک تصویر دارد، پس تعداد اعضای برد نمی‌تواند از تعداد اعضای دامنه بیشتر شود. اگر دامنه دو عضو داشته باشد، برد حداکثر دو عضو دارد و نمی‌تواند سه عضو باشد.

۳) نه، همیشه برابر نیست. مثال:
\[A=\{1,2,3\},\quad B=\{a,b,c\}\]
تابع \(f=\{(1,a),\ (2,a),\ (3,b)\}\) را در نظر بگیرید. دامنهٔ \(f\) برابر \(A\) است، اما عضو \(c\) از \(B\) هیچ زوج مرتبی ندارد و در برد نیست. پس برد \(f\) برابر \(\{a,b\}\) است و با \(B\) برابر نیست.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: تابع» اینجاست.

کار در کلاس

|

صفحه ۱۰۱
در حال مشاهده
صفحه ۱۰۱