جواب کار در کلاس صفحه ۶۳ ریاضیات گسسته

بازگشت به صفحه کتاب

ریاضیات گسسته

ریاضیات گسسته | درس ۱. مباحثی در ترکیبیّات

صفحه ۶۳
سؤال 1

۱. دو مربع لاتین \(5 \times 5\) بنویسید.

پاسخ

پاسخ:

یک مربع لاتین \(5\times5\) را با قاعدهٔ «درایهٔ سطر \(i\) و ستون \(j\) برابر است با باقی‌ماندهٔ \(i+j\) بر ۵، و اگر باقی‌مانده صفر شد عدد ۵ می‌نویسیم» می‌سازیم:

\[\begin{array}{|c|c|c|c|c|} \hline \\ 2&3&4&5&1\\ \hline \\ 3&4&5&1&2\\ \hline \\ 4&5&1&2&3\\ \hline \\ 5&1&2&3&4\\ \hline \\ 1&2&3&4&5\\ \hline \end{array}\]

هر سطر شامل اعداد ۱ تا ۵ و هر کدام فقط یک‌بار است. در هر ستون هم، با افزایش \(i\) عدد یک واحد زیاد می‌شود و به‌پیمانهٔ ۵ همهٔ باقی‌مانده‌ها یک‌بار می‌آیند، پس هیچ عددی در ستون تکرار نشده است.

مربع دوم را با قاعدهٔ «باقی‌مانده‌ی \(2i+j\) بر ۵» می‌سازیم (که در آن باقی‌مانده صفر را ۵ می‌نویسیم):

\[\begin{array}{|c|c|c|c|c|} \hline \\ 3&4&5&1&2\\ \hline \\ 5&1&2&3&4\\ \hline \\ 2&3&4&5&1\\ \hline \\ 4&5&1&2&3\\ \hline \\ 1&2&3&4&5\\ \hline \end{array}\]

در هر سطر، با تغییر \(j\) عدد \(2i+j\) تغییر می‌کند و همهٔ باقی‌مانده‌ها یک‌بار می‌آیند. در هر ستون، چون ۲ و ۵ نسبت به هم اول‌اند، با تغییر \(i\) مقدار \(2i\) همهٔ باقی‌مانده‌ها را یک‌بار طی می‌کند، پس ستون‌ها هم عدد تکراری ندارند.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۳. ترکیبیّات (شمارش)» اینجاست.

کار در کلاس

|

صفحه ۶۳
در حال مشاهده
صفحه ۶۳