ریاضی (1) صفحه ۴۶
فصل 2 : مثلثات6 با فرض بامعنی بودن هر کسر، درستی هر یک از تساوی های زیر را بررسی کنید.الف) 1 = θ tan × 1 ب) θ sin − 1 = θ cosθ cos θ sin θ cos θ sin + 1پ) α tan = α tan + 1 ت) sinx = x 2 cos − 1α cot + 1 sinx + 1ث) cosx = tanx − 1sinx + 1 cosxاولین دانشمندی که جدول سینوس، کسینوس، شعاع دایره ای و نسبت مثلثاتی را کشف کرد، ابوالوفامحـمد بن يحيی بن اسماعيل بن عباس بوزجانی خراسانی است. وی يکی از مفاخر عـلمیايران، ریاضی‌دان و اخترشناس سده‌ ٔ چهارم هجری قمری در اول رمضان 328 (هـ.ق) دربوزجان (تربت جام امروزی)، در مرز خراسان و افغانستان زاده شد. او مقدمات ریاضیاتزمان را، همان‌جا، نزد دایی و عمویش فرا گرفت. در سن 20 سالگی به بغداد رفت و نزداساتید مختلفی به تحصیل خود ادامه داد. وی پس از مدتی به یکی از دانشمندان مشهورزمان خود تبدیل شد و با دانشمندان هم ‌عصر خود، مکاتبات علمی‌داشت. به عنوان مثال،وقتی ابوریحان در خوارزم بود، برای رصد همزمان گرفتگی ماه، با بوزجانی که در بغدادبود، قرار گذاشتند تا نتیج ‌ ه دو رصد که در دو نقط ‌ ه مختلف انجام می‌گرفت را با هم مقایسهکنند. ابوالوفا بر بسیاری از آثار پیشینیان (ایرانی و یونانی) مثل «مقدمات» اقلیدس، «جبر ومقابله» خوارزمی، «جبر» دیوفانت، «مجسطی» بطلمیوس و غیره تفسیر نوشت. خود نیز ابتکارات ونوآوری‌های بسیاری در هندسه و مثلثات دارد. سرانجام وی در سوم رجب 388 (هـ.ق) در بغداد درگذشت.46