جواب فعالیت صفحه ۱۴۳ ریاضی هشتم

بازگشت به صفحه کتاب

ریاضی هشتم

ریاضی هشتم | درس دوم: زاویه‌های مرکزی

صفحه ۱۴۳
سؤال 1

۱ــ محیط دایرهٔ روبه‌رو را به هشت کمان مساوی تقسیم کرده‌ایم. می‌خواهیم بدانیم چرا هشت ضلعی ABCDEFGH منتظم است.
رضا برای اثبات این مطلب دلایل زیر را بیان می‌کند:
«مثلث‌های AOB، BOC، COD و... متساوی‌الساقین‌اند. چرا؟ ......................
و ... = \(\hat{O}_1 = \hat{O}_2 = \hat{O}_3\) ، پس همهٔ زاویه‌های سبز رنگ با هم برابرند. چرا؟ ......................
پس همهٔ زاویه‌های هشت ضلعی با هم برابرند. چرا؟»

آرش می‌گوید: «ولی این تنها برابری زاویه‌ها را نشان می‌دهد و ما باید دلایلی هم برای مساوی بودن ضلع‌های هشت ضلعی پیدا کنیم تا بتوانیم بگوییم که هشت ضلعیِ ABCDEFGH منتظم است.»

بعد ادامه می‌دهد: «مثلث‌های \(AOB\)، \(BOC\)، \(COD\) و... هم نهشت‌اند؛ در چه حالتی؟ ...... پس.... \(\overline{AB}=\overline{BC}=\overline{CD}\) ؛ یعنی ضلع‌های هشت ضلعی هم مساوی‌اند.»
هر جا لازم است، توضیحاتی به دلایل رضا و آرش اضافه کنید تا دلیل منتظم بودن هشت ضلعی کامل شود.

شکل سؤال 1شکل سؤال 1
پاسخ

پاسخ:

دلیل اول (مثلث‌های متساوی‌الساقین): چون \(OA\)، \(OB\)، \(OC\) و ... شعاع‌های یک دایره‌اند، پس \(OA=OB\) و مثلث \(AOB\) متساوی‌الساقین است. همین‌طور مثلث‌های \(BOC\)، \(COD\) و ... هم متساوی‌الساقین‌اند، زیرا دو ضلع هر کدام شعاع دایره است.

دلیل دوم (زاویه‌های سبز رنگ): در هر مثلث متساوی‌الساقین، دو زاویهٔ قاعده با هم برابرند. زاویهٔ رأس هر مثلث (\(\hat{O}_1\)، \(\hat{O}_2\)، ...) با هم برابرند، چون هشت کمان مساوی‌اند و هر زاویهٔ مرکزی برابر \(\frac{360^\circ}{8}=45^\circ\) است. پس زاویه‌های قاعدهٔ این مثلث‌ها هم با هم برابرند. زاویه‌های سبز رنگ همان زاویه‌های قاعده‌اند، پس با هم برابرند.

دلیل سوم (زاویه‌های هشت‌ضلعی): هر زاویهٔ هشت‌ضلعی، مثلاً زاویهٔ \(B\)، از مجموع دو زاویهٔ قاعدهٔ دو مثلث مجاور به دست می‌آید؛ مثلاً زاویهٔ \(B\) برابر است با زاویهٔ سبز در \(AOB\) به‌اضافهٔ زاویهٔ سبز در \(BOC\). چون همهٔ زاویه‌های سبز با هم برابرند، همهٔ زاویه‌های هشت‌ضلعی هم با هم برابرند.

دلیل مساوی بودن ضلع‌ها (تکمیل نظر آرش): مثلث‌های \(AOB\) و \(BOC\) به حالت ض‌ز‌ض (دو ضلع و زاویهٔ بین آن‌ها) هم‌نهشت‌اند: \(OA=OB\)، \(OB=OC\) و زاویهٔ \(O\) در هر دو مثلث برابر \(45^\circ\) است. به همین ترتیب مثلث‌های \(COD\) و ... هم هم‌نهشت‌اند. پس \(\overline{AB}=\overline{BC}=\overline{CD}=\cdots\).

نتیجه: هشت‌ضلعی \(ABCDEFGH\) هم ضلع‌هایش برابرند و هم زاویه‌هایش برابرند، پس منتظم است.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۹ دایره» اینجاست.

فعالیت

|

صفحه ۱۴۳
در حال مشاهده
صفحه ۱۴۳