جواب فعالیت صفحه ۷۸ ریاضی (1)

بازگشت به صفحه کتاب

ریاضی (1)

ریاضی (1) | درس دوم: سهمی

صفحه ۷۸
سؤال 1

معادلهٔ \(y=x^2-4\) را در نظر بگیرید.

الف) در جدول زیر، چند نقطه که در این معادله صدق می‌کنند، آمده است. این جدول را کامل کنید.

x\(y=x^2-4\)\((x,y)\)
\(-2\)\(y=(-2)^2-4=4-4=0\)\((-2,0)\)
\(-1\)......
\(0\)\(y=(0)^2-4=0-4=-4\)\((0,-4)\)
\(1\)......
\(2\)......

نقاط به‌دست آمده در جدول بالا را در یک دستگاه مختصات مشخص کرده و آنها را به یکدیگر وصل می‌کنیم (شکل‌های روبه‌رو).

ب) پایین‌ترین نقطهٔ این نمودار چه نقطه‌ای است؟ آیا می‌توانید محور تقارن این نمودار را مشخص کنید؟

پ) برای رسم این نمودار، از چند نقطه استفاده کرده‌ایم؟ آیا با نقاط کمتری نیز می‌توانیم این نمودار را رسم کنیم؟

ت) محل برخورد منحنی رسم شده با محور x‌ها در چه نقاطی است؟

شکل سؤال 1
پاسخ

حل:

الف) مقدار \(x\) را در معادله قرار می‌دهیم و \(y\) را حساب می‌کنیم:

\[x=-1 \Rightarrow y=(-1)^2-4=1-4=-3 \Rightarrow (-1,-3)\]

\[x=1 \Rightarrow y=(1)^2-4=1-4=-3 \Rightarrow (1,-3)\]

\[x=2 \Rightarrow y=(2)^2-4=4-4=0 \Rightarrow (2,0)\]

جدول کامل به این شکل است:

x\(y=x^2-4\)\((x,y)\)
\(-2\)\(y=(-2)^2-4=0\)\((-2,0)\)
\(-1\)\(y=(-1)^2-4=-3\)\((-1,-3)\)
\(0\)\(y=(0)^2-4=-4\)\((0,-4)\)
\(1\)\(y=(1)^2-4=-3\)\((1,-3)\)
\(2\)\(y=(2)^2-4=0\)\((2,0)\)

نقاط جدول را در دستگاه مختصات مشخص می‌کنیم و آن‌ها را به هم وصل می‌کنیم (شکل زیر).

ب) پایین‌ترین نقطهٔ نمودار، نقطهٔ \((0,-4)\) است.

اگر نمودار را در امتداد محور \(y\)ها تا کنیم، دو طرف آن روی هم می‌افتند، زیرا \((-2,0)\) و \((2,0)\) هم‌ارتفاع‌اند، و همچنین \((-1,-3)\) و \((1,-3)\). پس محور تقارن نمودار، محور \(y\)ها یعنی خط \(x=0\) است.

پ) برای رسم این نمودار از پنج نقطه استفاده کرده‌ایم. با نقاط کمتری هم می‌توان آن را رسم کرد؛ زیرا نمودار نسبت به محور \(y\)ها متقارن است، کافی است رأس \((0,-4)\) و دو نقطهٔ \((2,0)\) و \((-2,0)\) را داشته باشیم و سپس منحنی را از میان آن‌ها بگذرانیم.

ت) برای پیدا کردن محل برخورد با محور \(x\)ها، \(y=0\) قرار می‌دهیم:

\[x^2-4=0 \Rightarrow (x-2)(x+2)=0 \Rightarrow x=2 \quad \text{یا} \quad x=-2\]

پس منحنی محور \(x\)ها را در نقاط \((-2,0)\) و \((2,0)\) قطع می‌کند.

نمودار معادلهٔ y=x^2-4 با نقاط جدول و منحنی عبوركننده از آن‌ها
نمودار معادلهٔ y=x^2-4 با نقاط جدول و منحنی عبوركننده از آن‌ها
فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۴: معادله‌ها و نامعادله‌ها» اینجاست.

فعالیت

|

صفحه ۷۸
در حال مشاهده
صفحه ۷۸