جواب فعالیت ۲-۳ (کار در کلاس) صفحه ۵۳ فیزیک (2) - تجربی

بازگشت به صفحه کتاب

فیزیک (2) - تجربی

فیزیک (2) - تجربی | 2-5 توان در مدارهای الکتریکی

صفحه ۵۳
شکل فعالیت
سؤال 1

تفاوت یک باتری نو و فرسوده عمدتاً در مقدار مقاومت داخلی آن است که می‌تواند کمتر از یک اُهم برای باتری نو تا چند هزار اُهم برای باتری فرسوده باشد. برای اندازه‌گیری مقاومت داخلی یک باتری مدار ساده‌ای متشکل از یک باتری، یک کلید قطع و وصل و یک مقاومت یا لامپ کوچک را سوار کنید. نخست درحالی‌که کلید قطع است، ولتاژ دو سر باتری را با یک ولت‌سنج اندازه بگیرید و آن‌گاه پس از بستن کلید، دوباره ولتاژ دو سر باتری را اندازه بگیرید. همچنین در این حالت، جریان عبوری از مدار را نیز باید به کمک یک آمپرسنج اندازه بگیرید. اکنون با استفاده از رابطهٔ ۲-۶ مقاومت داخلی باتری را محاسبه کنید (البته در یک اندازه‌گیری دقیق‌تر معمولاً از یک مقاومت متغیر استفاده می‌شود و مقاومت داخلی پس از چندین اندازه‌گیری محاسبه می‌شود).

آزمایش را یک بار برای باتری نو و یک بار برای باتری فرسوده انجام دهید.

پاسخ

مراحل آزمایش:

۱. مدار را مطابق شکل بسته و کلید را باز (قطع) نگه می‌دارم. ولت‌سنج را بین دو سر باتری قرار می‌دهم و عددی را که نشان می‌دهد می‌خوانم. چون جریانی از مدار نمی‌گذرد، این عدد تقریباً برابر نیروی محرکهٔ الکتریکی باتری، یعنی \(\mathcal{E}\) است.

۲. کلید را می‌بندم و مقاومت متغیر \(R\) را تنظیم می‌کنم. مقدار جریان \(I\) را از آمپرسنج و اختلاف پتانسیل دو سر باتری \(V\) را از ولت‌سنج می‌خوانم.

۳. با استفاده از رابطهٔ ۲-۶ داریم:

\[V = \mathcal{E} - Ir\]

از این رابطه مقاومت داخلی باتری را به دست می‌آورم:

\[r = \frac{\mathcal{E} - V}{I}\]

مقدارهای زیر نمونه‌اند؛ اندازه‌گیری شما ممکن است کمی فرق کند.

باتری نو:

  • نیروی محرکهٔ الکتریکی (کلید باز): \(\mathcal{E} = 1/5\,\text{V}\)
  • با کلید بسته: \(I = 0/5\,\text{A}\)، \(V = 1/4\,\text{V}\)

\[r = \frac{1/5 - 1/4}{0/5} = 0/2\,\Omega\]

باتری فرسوده:

  • نیروی محرکهٔ الکتریکی (کلید باز): \(\mathcal{E} = 1/35\,\text{V}\)
  • با کلید بسته: \(I = 0/3\,\text{A}\)، \(V = 0/9\,\text{V}\)

\[r = \frac{1/35 - 0/9}{0/3} = 1/5\,\Omega\]

نتیجه: مقاومت داخلی باتری فرسوده از باتری نو بیشتر است. به همین دلیل، وقتی جریان از باتری فرسوده بگذرد، افت ولتاژ بیشتری در داخل باتری رخ می‌دهد و اختلاف پتانسیل دو سر آن کمتر می‌شود.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «جریان الکتریکی و مدارهای جریان مستقیم» اینجاست.

فعالیت ۲-۳ (کار در کلاس)

|

صفحه ۵۳
در حال مشاهده
صفحه ۵۳