جواب کار در کلاس صفحه ۱۲۱ حسابان (2)

بازگشت به صفحه کتاب

حسابان (2)

حسابان (2) | درس اول: اکسترمم‌های یک تابع و توابع صعودی و نزولی

صفحه ۱۲۱
سؤال 1

۱ توابع
\[f(x)=\begin{cases} 2x & x \geq 1 \\ x & x < 1 \end{cases}\]
و \(g(x)=x^3\) در تمام \(\mathbb{R}\) صعودی اکیدند.

الف) آیا می‌توان گفت هر تابع که در یک بازه صعودی اکید باشد، در آن بازه مشتق‌پذیر هم هست؟

ب) آیا می‌توان گفت هر تابع که در یک بازه صعودی اکید و مشتق‌پذیر باشد، در هر نقطه از آن بازه دارای مشتق مثبت است؟

پاسخ

الف) خیر، نمی‌توان چنین گفت. تابع را در نظر بگیرید:
\[f(x)=\begin{cases} 2x & x \geq 1 \\ x & x < 1 \end{cases}\]
این تابع در \(\mathbb{R}\) صعودی اکید است، زیرا برای \(x_1<x_2<1\) داریم \(f(x_1)=x_1<x_2=f(x_2)\)، برای \(1\le x_1<x_2\) داریم \(f(x_1)=2x_1<2x_2=f(x_2)\) و برای \(x_1<1\le x_2\) داریم \(f(x_1)=x_1<1\le 2x_2=f(x_2)\).

اما در نقطهٔ \(x=1\) مشتق‌پذیر نیست، زیرا:
\[f'_-(1)=\lim_{x\to 1^-}\frac{x-1}{x-1}=1 \qquad f'_+(1)=\lim_{x\to 1^+}\frac{2x-2}{x-1}=2\]
و چون \(f'_-(1)\ne f'_+(1)\)، تابع در \(x=1\) مشتق ندارد.

ب) خیر، نمی‌توان چنین گفت. مثلاً تابع \(g(x)=x^3\) در \(\mathbb{R}\) صعودی اکید و مشتق‌پذیر است، اما \(g'(x)=3x^2\) و در \(x=0\) برابر صفر می‌شود. پس مشتق در همهٔ نقاط بازه مثبت نیست. بنابراین مشتق تابع صعودی اکید می‌تواند در بعضی نقاط صفر باشد.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: کاربردهای مشتق» اینجاست.
صفحه ۱۲۱