جواب تمرین صفحه ۱۳۸ فیزیک (1)

بازگشت به صفحه کتاب

فیزیک (1)

فیزیک (1) | ۵-۴ برخی از فرایندهای ترمودینامیکی

صفحه ۱۳۸
سؤال 1

مثال ۵ ـ ۶ را با فرض آنکه گاز به‌جای انبساط، تراکم یابد، پاسخ دهید.

پاسخ

پاسخ:

در تراکم هم‌دما، دمای گاز ثابت و برابر \(T_1\) می‌ماند. در تراکم بی‌دررو، گرمایی مبادله نمی‌شود، پس \(Q=\circ\) است و طبق رابطهٔ \(\Delta U = W\) داریم.

در تراکم بی‌دررو، کار محیط روی گاز مثبت است، یعنی \(W>\circ\). بنابراین:
\[\Delta U = W > \circ\]
پس انرژی درونی گاز و در نتیجه دمای آن افزایش می‌یابد. گاز آرمانی در این فرایند به دمایی بالاتر از \(T_1\) مثل \(T_2'\) می‌رسد که \(T_2' > T_1\).

حالا دو فرایند را در یک حجم نهایی مقایسه می‌کنیم. با استفاده از \(PV = nRT\) برای حجم نهایی \(V_2\) داریم:
\[P_{\text{هم‌دما}} = \frac{nRT_1}{V_2}\]
\[P_{\text{بی‌دررو}} = \frac{nRT_2'}{V_2}\]
چون \(T_2' > T_1\)، نتیجه می‌شود \(P_{\text{بی‌دررو}} > P_{\text{هم‌دما}}\). یعنی نمودار \(P-V\) تراکم بی‌دررو، بالاتر از نمودار تراکم هم‌دما قرار می‌گیرد.

کار انجام شده برابر با سطح زیر نمودار \(P-V\) است. چون نمودار تراکم بی‌دررو بالاتر است، سطح زیر آن از سطح زیر نمودار تراکم هم‌دما بیشتر است. در هر دو فرایند \(W>\circ\) است، پس:
\[W_{\text{بی‌دررو}} > W_{\text{هم‌دما}}\]

نتیجه: در تراکم از حجم \(V_1\) و فشار \(P_1\) به حجم \(V_2\)، مقدار کار در فرایند بی‌دررو بیشتر است.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: ترمودینامیک» اینجاست.
صفحه ۱۳۸