جواب پرسش صفحه ۱۳۹ فیزیک (1)

بازگشت به صفحه کتاب

فیزیک (1)

فیزیک (1) | ۵-۵ چرخهٔ ترمودینامیکی

صفحه ۱۳۹
شکل فعالیت
سؤال 1

سرنگ آتش‌زنه¹ استوانهٔ کوچکی است مجهز به پیستونی که کاملاً بر سطح داخلی استوانه منطبق است. در فضای محبوس داخل سرنگ، فقط هوا و تکهٔ کوچکی از پنبه قرار دارد. با راندن سریع پیستون به داخل، و تراکم بی‌دررووی هوای محبوس، تکهٔ پنبه مشتعل می‌شود. (معمولاً از کاغذ نیتروسلولز در این آزمایش استفاده می‌شود که نقطهٔ اشتعال بسیار پایینی دارد.) چرا پنبه در این فرایند آتش می‌گیرد؟

پاسخ

در این آزمایش پیستون را به سرعت به داخل می‌رانیم، پس گاز فرصت تبادل گرما با محیط را پیدا نمی‌کند. بنابراین این فرایند بی‌دررو است و داریم:

\[Q = \circ\]

قانون اول ترمودینامیک برای این فرایند به صورت زیر درمی‌آید:

\[\Delta U = Q + W = \circ + W\]

\[\Delta U = W\]

در تراکم، محیط روی گاز کار انجام می‌دهد، پس \(W\) مثبت است. در نتیجه:

\[\Delta U > \circ\]

یعنی انرژی درونی هوای محبوس افزایش می‌یابد. چون انرژی درونی گاز آرمانی به دمای آن بستگی دارد، دمای هوای داخل سرنگ بالا می‌رود. (در تراکم بی‌دررو، عکس انبساط بی‌دررو رخ می‌دهد و دما افزایش می‌یابد.)

هوای داخل سرنگ آن‌قدر داغ می‌شود که دمای آن به نقطهٔ اشتعال کاغذ نیتروسلولز یا پنبه می‌رسد. به همین دلیل پنبه، که نقطهٔ اشتعال پایینی دارد، آتش می‌گیرد.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۵: ترمودینامیک» اینجاست.
صفحه ۱۳۹