فیزیک (2) - تجربی صفحه ۲۸
فصل 110ـ1 خازنخازن وسیله ای الکتریکی است که می‌تواند بار و انرژی الکتریکی را در خود ذخیره کند؛ مثال ًباتری های یک دوربین با باردار کردن یک خازن، انرژی را در خازن فالش دوربین ذخیره می‌کنند.)30 ــ1شکل(باتری ها معموال ً می‌توانند انرژی را فقط با آهنگ نسبتاً کمی‌به مدار بدهند که اینآهنگ برای گسیل نور از فالش دوربین بسیار کم است، اما وقتی خازن باردار می‌شود، می‌تواندانرژی را با آهنگ بسیار زیادی برای فالش زدن آماده کند.خازن شکل ذخیره 30 ــ1 شده انرژی است. فالش دوربین در یک شکل 31ــ1 چند خازن را در اندازه ها و شکل های مختلف نشان می‌دهد. شکل 32ــ1 اجزایاصلی یک خازن معمولی را نشان می‌دهد که شامل دو رسانا با هر شکلی است. این رساناها راصفحه های خازن می‌نامیم.Q − Q +شکل 31ــ1 تصویری از چند خازن مختلف شکل 32 ــ1 اجزای اصلی یک خازن باردارA شکل 33 ــ1 آرایش خازنی موسوم به خازن تخت 1 را نشان می‌دهد که شامل دو ٔ صفحه رسانایموازی با مساحت A است که به ٔ فاصله d(که در برابر ابعاد صفحه ها ناچیز است) از هم قرار گرفته اند.d گرچه نمادی که برای نشان دادن یک خازن به کار می‌بریم () مبتنی بر شکل یک خازن تخت است،با شکل مساحت A 33 ــ1 یک ساخته شده خازن است تخت، که از به دو فاصلۀ d صفحه ولی از آن برای نشان دادن خازن ها با هر شکلی استفاده می‌شود. خازن ها به طور گسترده ای دراز هم قرار گرفته اند. مدارهای الکترونیکی وسایلی مانند رادیو، تلویزیون، رایانه، گوشی همراه و… به کار می‌روند؛ مثال ًشکل ــ1 34 مدار یک تقویت کننده (آمپلی فایر) را نشان می‌دهد که در آن چندین خازن به کار رفتهاست. برخی از این خازن ها با پیکان هایی مشخص شده اند.باردار (شارژ) کردن خازن: روش ساده و مرسوم برای باردار کردن خازن قرار دادن آن درمدار الکتریکی ساده ای است که یک باتری دارد (شکل ــ35ــ1 الف). وقتی کلید K بسته (وصل)شود بار از طریق سیم های رسانا جریان می‌یابد. این شارش بار تا هنگامی‌ادامه پیدا می‌کند که اختالفپتانسیل میان دو ٔ صفحه خازن با اختالف پتانسیل میان دو ٔ پایانه باتری یکسان شود. وقتی یک خازنباردار می‌شود، صفحه های آن دارای بارهایی با بزرگی یکسان، ولی با عالمت مخالف می‌شود: + Qو .- Q با این حال، بار یک خازن را به صورت Q نشان می‌دهند که همان بار ٔ صفحه مثبت است. بینچند شکل ــ1 خازن 34 است. مدار برخی یک از تقویت خازن ها کننده با که شامل پیکان دو ٔ صفحه خازن باردار یک میدان الکتریکی ایجاد می‌شود که خطوط این میدان از ٔ صفحه مثبت بهمشخص شده اند. منفی است (شکل ــ35ــ1 ب).parallel - plate capacitor 1ــ28