
فصل 1از آذرخش گرفته (شکل)1ــ1 تا درخشش المپی کوچک، از آنچه اتم ها را به شکل مولکول به همپیوند میدهد، تا پیام های عصبی در دستگاه اعصاب (شکل ــ1 ،)2 و همچنین بسیاری از پدیده هایدیگر مانند قابلیت چسبیدن نوار سلوفان بر ظروف و حتی باال رفتن یک مارمولک از دیوار و بسیاری ازوسیله های اطراف ما، همگی منشأ الکتریکی دارند. مبانی فیزیکی مرتبط با این پدیده ها نخستین بار موردتوجه فیلسوفان یونان قدیم قرار گرفت که دریافتند اگر قطعه ای از کهربا ١ با ٔ پارچه پشمیمالش داده شودشکل 1 ـ1 توصیف آذرخش مبتنی بر اصول و سپس به خرده های کاه نزدیک گردد، آن خرده ها به سوی کهربا کشیده میشوند. امروز میدانیم اینالکتریسیتۀ ساکن است. کشش ناشی از یک نیروی الکتریکی است. در واقع ٔ واژه الکتریسیته از ٔ واژه یونانی الکترون ٢ گرفته شدهاست که به معنای کهرباست.وقتی لباس های بافتنی را از تن خارج میکنیم، یا پس از اینکه چند قدم بر روی فرشی راه میرویم، ٔ دستگیرهفلزی در را با دست بگیریم، عمال ً وجود الکتریسیته را به صورت یک شوک الکتریکی حس میکنیم.در این فصل، به ٔ مطالعه بارهای ساکن میپردازیم که به آن ٔ الکتریسیته ساکن (الکتروستاتیک) میگویند وضمن یادآوری مطالب ٔ الکتریسیته ٔ دوره ّ او ل متوسطه، به جزئیات دقیق تری از چگونگی ایجاد بار الکتریکیشکل ـ1 2 انتقال پیام های عصبی در دستگاه در یک جسم، عوامل مؤثر بر نیروی الکتریکی بین دو بار الکتریکی ّ ذر ه ای، میدان الکتریکی، انرژیاعصاب به صورت الکتریکی صورت میگیرد. پتانسیل الکتریکی و اختالف پتانسیل الکتریکی، توزیع بار در یک جسم رسانا و کاربرد خازن ها میپردازیم.1 ـ1 بار الکتریکیدر کتاب علوم تجربی ٔ پایه هشتم دیدید که معموال ً وقتی دو جسم با یکدیگر مالش داده میشوند،هر دوی آنها دارای بار الکتریکی میشوند (شکل)3ــ1 و بر یکدیگر نیرو وارد میکنند (شکل .)4ــ1از این تجربه ها نتیجه گرفتیم که دو نوع بار الکتریکی وجود دارد. این دو نوع بار الکتریکی توسطدانشمند آمریکایی بنیامنی فرانکلنی، بار مثبت و بار منفی نام گذاری شد. او میتوانست آنها را هر چیزشکل 3ــ1 مالش بادکنک به بدن گربه سبب دیگری نیز بنامد، اما استفاده از عالمت های جبری به جای نام های دیگر این مزیت را دارد که وقتیایجاد بار برافراشته شدن الکتریکی موهای در گربه آنها میو شود. در نتیجه در یک جسم از این دو نوع بار به مقدار مساوی وجود داشته باشد، جمع جبری بارهای جسم صفرمیشود که به معنای خنثی بودن آن جسم است.+ + + + + + + ++ + + + + + + + + + + + + + + –– – –– – – – – – – – – –– – – – –– – – – – – – – – ––+ + + + + + + + + + + + + + + + + + + + – – – – – – – – – – – – – – – – – – + + + + + + + + + + + + + + + + + + ++ + – – + +الف) ابریشمیوقتی مالش دو دهیم، میله ٔ شیشه همدیگر ای را را دفع با میپارچه ٔ کنند. ب) پشمیوقتی مالش دو دهیم، میله ٔ همدیگر را پالستیکی دفع را با میکنند. پارچه ٔ پ) پشمیرا وقتی به میلۀ میله ٔ شیشه پالستیکی ای مالش مالش داده داده شده شده با با پارچه ٔ پارچه ٔشکل 4ــ1 ابریشمینزدیک کنیم، همدیگر را جذب میکنند.١ــ به صمغ فسیل شده درخت گفته میشود که به دلیل رنگ و زیبایی طبیعی، از دیرباز مورد توجه بوده است.2 ٢ــ واژه یونانی الکترون به صورت elektron نوشته میشود.