فیزیک (2) - تجربی صفحه ۸۳
مغناطیس و القای الکترومغناطیسیفعالیت 3 ـ 6قسمتی از سیم نازک روکش داری را دور میخمیخ آهنی نسبتاً بلندی بپیچید و مداری مطابقشکل تشکیل دهید. با تغییر مقاومت رئوستا،جریان عبوری از مدار را تغییر دهید. بررسی – + سیم رو کش دارکنـید بـرای جـریان های متـفاوت، آهنـربایالکتریکی چه تعداد گیره آهنی را می‌تواندبلند کند. ب) اگر تعداد دورهای سیم دو برابرشود، ٔ نتیجه کار چه تفاوتی خواهد داشت؟6ـ3 ویژگی های مغناطیسی موادرفتار آهنرباهای دائمی، نوارهای ِ مغناطیسی پشت کارت های بانکی و دیسک‌های رایانه‌ای به‌طورمستقیم به ویژگی‌های مغناطیسی مواد بستگی دارد.موادی را که اتم ها یا مولکول های ٔ سازنده آنها خاصیت مغناطیسی داشته باشند، مواد مغناطیسی هر ذرۀ سازندۀ مواد پارامغناطیسی یکمی‌نامند. در واقع می‌توان گفت کوچک ترین ّ ذر ه های تشکیل ٔ دهنده این مواد (اتم ها یا مولکول ها) آهنربای میکروسکوپی است.مانند دوقطبی مغناطیسی رفتار می‌کنند. در این کتاب، دوقطبی های مغناطیسی را با یک پیکان کوچکنشان داده ایم که می‌توانند جهت گیری های متفاوتی داشته باشند و هرکدام از آنها وابسته به یک اتمیا مولکول اند. در ادامه به بررسی برخی از مواد مغناطیسی می‌پردازیم که می‌توان خواص آنها را بادو قطبی های مغناطیسی توضیح داد.مواد پارامغناطیسی: اتم های مواد پارامغناطیسی، خاصیت مغناطیسی دارند اما دوقطبی هاینمی‌کنند مغناطیسی (شکل ٔ وابسته به .)22ــ3 آنها، با به قرار طور دادن کاتوره مواد ای سمت گیری پارامغناطیسی کرده درون اند و میدان میدان مغناطیسی مغناطیسی خارجی خالصی قوی (مثال ایجاد ً شکل 22ــ3 سمت گیری کاتوره ای دوقطبی هاینزدیک یک آهنربای قوی)، دو قطبی های مغناطیسی آنها، مانند ٔ عقربه قطب نما در نزدیکی آهنربا رفتار میدان مغناطیسی در مغناطیسی یک مادۀ پارامغناطیسی در نبودمی‌کنند و به مقدار مختصری در راستای خط های میدان مغناطیسی منظم می‌شوند. با دور کردن آهنربااز این مواد، دوقطبی های مغناطیسی آنها، دوباره به طور کاتوره ای سمت گیری می‌کنند.به این ترتیب، می‌توان گفت مواد پارامغناطیسی در حضور میدان های مغناطیسی قوی، خاصیتمغناطیسی ضعیف و موقت پیدا می‌کنند. اورانیم، پالتین، آلومینیم، سدیم، اکسیژن و اکسید نیتروژناز جمله مواد پارامغناطیسی اند.فعالیت 3 ـ 7یک ٔ لوله آزمایش را تا نزدیکی ٔ لبه آن از الکل طبی (اتانول 96 درجه) پر کنید. درلوله را ببندید و آن را به طور افقی قرار دهید. مطابق شکل، یک آهنربای نئودیمیم راباالی حباب هوای درون لوله بگیرید و به آرامی‌آهنربا را حرکت دهید. دلیل آنچه رامشاهده می‌کنید در گروه خود به گفت وگو بگذارید.83