فیزیک (2) - تجربی صفحه ۷۴
فصل 3آزمایش ـ3 2هدف: بررسی نیروی وارد بر سیم حامل جریانوسیله های مورد نیاز: آهنرباى نعلى شکل، سیم مسى ضخیم، سیم رابط، پایه، نخ و باتریشرح آزمایش: مدارى مطابق شکل الف ببندید تا جریان از سیم مسى بگذرد. آنچه را که مشاهده مى کنید، در گروه خود به بحث بگذارید. در صورتی که وسیله ای مشابه شکل ب را در آزمایشگاه مدرسه در اختیار دارید می‌توانید از آن استفاده کنید. مدار را قطع کنید و جهت جریان را تغییر داده و مراحل باال را دوباره انجام دهید. ٔ نتیجه آزمایش را به کالس گزارش دهید.نخ حلقۀ U شکل رسانایN پایهسیم مسی S باتریضخیم_ + سیم رابط آهنربا(الف()ب)اورستد (فیزیک دان دانمارکى) با انجام آزمایش هایى شبیه آزمایش 2ــ3 و اندازه گیرى نیرویى کهبر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسى وارد مى شود، نشان داد:نیرویى که در میدان مغناطیسى بر سیم حامل جریان الکتریکى وارد مى شود، بر راستاى سیم و نیزبر راستای میدان مغناطیسى عمود است. جهت نیروى وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسىرا مى توان با استفاده از ٔ قاعده دست راست تعیین کرد (شکل .)12ــ3I → I FB →S N S N F– + → + – BF II I B(الف()ب()پ)شکل 12ــ3 (الف) نیروی مغناطیسی وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسی؛ (ب) نیرویمغناطیسی وارد بر سیم در حالی که جهت جریان وارونه شده است. (پ) قاعدۀ دست راست برای تعیینجهت نیروی مغناطیسی وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسی شکل (ب).74