مقاطع تحصیلی
جستجو در منظومه
مغناطیس و القای الکترومغناطیسی3ـ3 نیروی مغناطیسی وارد بر ّ ذر ۀ باردار متحرک در میدان مغناطیسىآزمایش نشان مى دهد که اگر ّ ذر ٔ ه باردار q با سرعت v → در میدان مغناطیسى → B حرکت کند(به شرط آنکه جهت حرکت آن با میدان مغناطیسی موازى نباشد) بر آن نیرویى وارد خواهد شد کهمطابق شکل 9ــ3 الف بر راستای سرعت و میدان مغناطیسی عمود است. این نیرو را نیروى مغناطیسىمى نامند و جهت آن، مطابق شکل 9ــ3 ب و پ به کمک ٔ قاعده دست → راست تعیین می‌شود. اگر دست تسال نیکُال در تسال کرواسی به دنیا)1856ــ1943(آمد. او بعدها بهراست خود را طوری نگه داریم که انگشتان باز ٔ شده ما در جهت v باشد ــ به گونه ای که وقتی آنها امریکا مهاجرت و مدتی با ادیسون همکاریرا روی ٔ زاویه کوچک تری که v → با → B می‌سازد، و در جهت چرخش طبیعی انگشتان خم کنیم در کرد. ادیسون همواره با جریان مستقیم (dc)جهت → B قرار گیرد ــ انگشت شست ما در جهت نیروی وارد بر ّ ذر ٔ ه باردار مثبت خواهد بود. توجه کار جریان می‌کرد، متناوب با این (ac) با وجود، وی ولتاژهای بسیار کارکردن با باالکنید که نیروی وارد بر بار منفی، در خالف جهت نیروی وارد بر بار مثبت است. را عملی ساخت. تسال از اینکه جریان→ → متناوب برای ّ او لین بار در صندلی الکتریکیF → F F به منظور اعدام مورد استفاده قرار گرفت→ F → → F → B → → B → B → → B شدید ً ا ناراحت بود. وی همچنین طراح→ B → B → F B → B → → B → F → تولید → F برق در آبشار نیاگارا بود. به پاسv → → + ° 90 v → ° ° 90 v v → v v v → v → F خدمات وی، یکای SI میدان مغناطیسی را+ 90 + v با تسال نشان می‌دهند.(الف()ب()پ)شکل ــ3 9 (الف) بر ّ ذر ۀ باردار q که با سرعت v → در میدان مغناطیسى → B حرکت می‌کند، نیرویمغناطیسی → F وارد می‌شود. (ب) و (پ) جهت این نیرو به کمک قاعدۀ دست راست تعیین می‌شود.نماد بردار عمود بر صفحه به طرفٔ اندازه نیروی مغناطیسی وارد بر بار الکتریکی در حال حرکت از ٔ رابطه زیر به دست می‌آید: بیرون نماد (برون بردار سو) عمود بر صفحه به طرف)1ــ3(sin θ |q|vB F = درون (درون سو)در این رابطه | q | بزرگی بار الکتریکی، v تندی (اندازه سرعت) بار الکتریکی، B ٔ اندازه میدانمغناطیسی و θ ٔ زاویه بین جهت حرکت بار الکتریکی (بردار v →) با جهت میدان مغناطیسی (بردار → B) → Fاست (شکل .)10ــ3 → Bٔ رابطه 1ــ3 نشان می‌دهد وقتی بار الکتریکی q عمود بر راستای میدان مغناطیسی حرکت کند θ1(= ° θ = sin 90 ،)sin ٔ اندازه نیروی مغناطیسی وارد بر بار الکتریکی، بیشینه می‌شود (F = F max .) → vبنا به ٔ رابطه ،1ــ3 یکای SI میدان مغناطیسی معادل است با: شکل 10ــ3 نیروی → بر هر دو بردار → و → BF vN = N ≡ یکای SI میدان مغناطیسی عمود است. به عبارت دیگر، نیروی مغناطیسیC.m / s A.m بر صفحه ای که توسط سرعت و میداناین یکا به احترام نیکُال تسال دانشمند و مخترع نامی، تسال نامیده می‌شود و به اختصار با نماد T مغناطیسی تشکیل می‌شود عمود است.نشان داده می‌شود. به این ترتیب می‌توان نوشت:)2ــ3(N A.m 1 = s / N C.m 1 = T 171