مقاطع تحصیلی
جستجو در منظومه
فصل 3فعالیت ـ3 3وقتی یک سوزن مغناطیسی شده یا یک ٔ عقربه مغناطیسی را از وسط آن آویزان می‌کنیم در بیشتر نقاط زمین، به طور افقیقرار نمی‌گیرد و امتداد آن با سطح افقی زمین زاویه می‌سازد. به این زاویه، شیب مغناطیسی گفته می‌شود.برای یافتن شیب مغناطیسی محلی که در آن زندگی می‌کنید درست به وسط یک سوزن مغناطیسی شده یا ٔ عقربه مغناطیسیبزرگ، نخی را ببندید و آن را آویزان کنید. پس از تعادل، به کمک نقاله، زاویه ای را اندازه بگیرید که امتداد سوزن یا ٔ عقربهمغناطیسی با راستای افق می‌سازد. عدد به دست آمده، شیب مغناطیسی محل زندگی شماست . 1 چنانچه در آزمایشگاه مدرسهشیب سنج مغناطیسی موجود باشد می‌توانید از آن نیز استفاده کنید.خوب است بدانید: جهت یابی مغناطیسی در جاندارانبسیاری از موجودات زنده از میدان مغناطیسی زمین برای جهت یابی استفاده می‌کنند. خرچنگ خاردار کارائیب در برابرمیدان های مغناطیسی بسیار حساس است (شکل الف). این جاندار یک قطب نمای مغناطیسی درونی دارد که تشخیص شمال،جنوب، شرق و غرب را برایش امکان پذیر می‌کند. این خرچنگ همچنین می‌تواند تفاوت اندک در میدان مغناطیسی زمین از مکانیبه مکان دیگر را حس کند و از این تفاوت، در یافتن مسیر خود بهره بگیرد.در سال 1975 میالدی، دانشمندان ٔ مؤسسه ف ّ ن اوری ماساچوست (MIT) هنگام بررسی باکتری های موجود در لجن ته باتالق ها،متوجه شدند که این باکتری ها دارای قسمت هایی کوچک در بدن خود هستند که خاصیت مغناطیسی دارند. این قسمت ها بهصورت زنجیری در یک خط قرار دارند؛ در نتیجه یک ٔ عقربه مغناطیسی کوچک را تشکیل می‌دهند (شکل ب). باکتری ها به کمکاین مغناطیس داخلی می‌توانند از میدان مغناطیسی زمین ِ بهره بگیرند و به طرف مواد غذایی در ته آبگیر هدایت شوند. جالب اینکهباکتری های مربوط به ٔ نیمکره جنوبی زمین، برای رسیدن به ته آبگیر در خالف جهت خط های میدان مغناطیسی زمین قرار می‌گیرند.(الف()ب)B S → میدان مغناطیسی یکنواخت: هرگاه در نقاط مختلف ناحیه ای از فضا جهت و→ ٔ اندازه میدان مغناطیسی یکسان باشد، در این صورت میدان مغناطیسی را در آن ناحیهB یکنواخت می‌گویند. ایجاد میدان مغناطیسی یکنواخت در ٔ ناحیه بزرگی از فضا بسیارN دشوار و در عمل امکان نا پذیر است. با این وجود، می‌توان در ٔ ناحیه کوچکی از فضا،شکل ــ3 8 میدان مغناطیسی در فضای بین قطب های مانند ٔ ناحیه بین قطب های یک آهنربای C شکل 2 ، میدان مغناطیسی یکنواخت ایجادیک آهنربای C شکل با تقریب خوبی یکنواخت است. کرد (شکل .)8 ــ3ــ1 می‌توانید به سایت www.magnetic - declination.com بروید و درستی شیب مغناطیسی inclination()magnetic به دست آمده در فعالیت 3ــ3 را بررسی کنید.یا با نصب ٔ برنامه inclination meter روی گوشی تلفن همراه خود، شیب مغناطیسی را در محل زندگی خود اندازه بگیرید.شیب مغناطیسی در ایران از حدود ° 40 تا حدود ° 60از مناطق جنوبی تا مناطق شمال غربی متغیر است. Shaped Magnet ــ C 2ــ70