الکتریسیته ساکنـ1 3 قانون کولُنهمان طور که میدانیم نیروی الکتریکی که دو جسم باردار بر هم وارد میکنند میتواندجاذبه یا دافعه باشد. اگر بارهای الکتریکی دو جسم همنام باشند، این نیرو دافعه است(شکل .)6ــ1 و اگر نا همنام باشند، این نیرو جاذبه است.→ →F Fشکل ــ1 6 گوی های باردار همنام یکدیگررا با نیرویی هم اندازه دفع کرده اند.فعالیت ـ1 1 (کار در کالس)مطابق شکل، دو ِ نی پالستیکی را از نزدیکی یک انتهای آنها خم کنید و پس ازمالش دادن با پارچه ای پشمینزدیک یکدیگر قرار دهید. اگر نی ها به خوبی باردارشده باشند، نیروی ٔ دافعه آنها را میتوانید به وضوح بر روی انگشتان خود حس کنید.نیروی الکتریکی بین دو جسم باردار، به چه عامل هایی بستگی دارد و ٔ اندازه این نیروهارا از چه رابطه ای میتوان محاسبه کرد؟ شارل آگوستین کولُن ، دانشمند فرانسوی براینخستین بار با انجام آزمایش های ساده و هوشمندانه ای توانست عامل های مؤثر بر نیرویالکتریکی بین دو ّ ذر ه ٔ باردار را که اصطالحاً بار نقطه ای خوانده میشود، شناسایی کند.ٔ نتیجه آزمایش های او امروزه به نام قانون کولن خوانده میشود. شکل 7 ــ1 طرحی ازآزمایش کولن را نشان میدهد. گوی هایقانون کولن بیان میدارد: + + باردارٔ اندازه نیروی الکتریکی (الکتروستاتیکی) بین دو بار نقطه ای 1 که در راستای خط درجهواصل آنها اثر میکند، با حاصل ضرب بزرگی آنها متناسب است و با مربع ٔ فاصله بین آنها شکل 7 ــ1 ترازوی پیچشی کولن. در یک سر یک میله ٔ نارساناینسبت وارون دارد. بنابراین، ٔ اندازه این نیرو برابر است با قرص سبک قرار افقی دارد یک و گوی میله از باردار وسط مثبت توسط یک کوچک و رشته در سیم سر دیگر کشسان و آن، یک نازکآویخته شده است. یک گوی با بار منفی از حفره ای به داخل استوانه ٔ)2ــ1(F = k q 1 q 2 که شیشه ای زاویۀ برده چرخش میمیله شود. را درجه نشان میهایی بر دهد. سطح نیروی مؤثر استوانه بین حک این شده بارها است ازr 2 اندازه گیری زاویه ٔ چرخش تا رسیدن به حالت تعادل به دست میآید.ــ1 در این بخش با نیروهای بین ذ ّ ر ه های باردار (بارهای نقطه ای) سر و کار داریم. البته اگر فاصل ٔ ه یک جسم باردار با جسم باردار دیگر چنان زیاد باشد که بتوان از ابعاد هریک از دو جسم درمقایسه با فاصل ٔ ه بین آنها چشم پوشی کرد، میتوان دو جسم را به صورت ذ ّ ر ه های باردار در نظر گرفت.5