جواب تمرین صفحه ۱۳۷ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتابدر شکل روبهرو، نمودار \(P-V\) مربوط به انبساط همدمای یک گاز آرمانی در دماهای مختلف رسم شده است.
الف) نشان دهید: \(T_4 > T_3 > T_2 > T_1\). (راهنمایی: خطی عمود بر محور \(V\) یا عمود بر محور \(P\) رسم کنید، بهگونهای که هر چهار نمودار را قطع کند و سپس قانون گازهای آرمانی را برای نقطههای برخورد با منحنیها به کار بیندید)
ب) در یک تغییر حجم معین، اندازهٔ کار انجام شده در کدام فرایند بیشتر است؟

الف) نمودار \(P-V\) چهار منحنی همدما را نشان میدهد. برای مقایسهٔ دماها، خطی عمود بر محور \(V\) رسم میکنیم؛ یعنی حجم را در یک مقدار ثابت \(V_0\) نگه میداریم. این خط هر چهار منحنی را در چهار نقطه قطع میکند که فشارهای آنها را \(P_1\)، \(P_2\)، \(P_3\) و \(P_4\) مینامیم (به ترتیب روی منحنیهای \(T_1\)، \(T_2\)، \(T_3\) و \(T_4\)).
بنا بر قانون گازهای آرمانی داریم:
\[PV = nRT \Rightarrow T = \frac{PV}{nR}\]
چون \(n\)، \(R\) و \(V\) در همهجا یکساناند، دما با فشار نسبت مستقیم دارد:
\[T \propto P\]
از شکل پیداست که در حجم ثابت \(V_0\) فشار نقاط روی منحنیها چنین است:
\[P_4 > P_3 > P_2 > P_1\]
پس:
\[T_4 > T_3 > T_2 > T_1\]
ب) کار انجام شده در یک فرایند همدما برابر با مساحت زیر نمودار \(P-V\) است. برای یک تغییر حجم معین (مثلاً از \(V_1\) تا \(V_2\))، هرچه منحنی بالاتر باشد، فشار بیشتر و سطح زیر منحنی بیشتر است. چون \(T_4\) بالاترین منحنی است، اندازهٔ کار انجام شده در فرایند مربوط به دمای \(T_4\) بیشترین مقدار را دارد.

پرسش ۵-۱
|
صفحه ۱۳۲تمرین ۵-۱
|
صفحه ۱۳۳تمرین ۵ ـ ۲
|
صفحه ۱۳۴فعالیت ۵ ـ ۱
|
صفحه ۱۳۴تمرین ۵ ـ ۳
|
صفحه ۱۳۶فعالیت ۵ ـ ۲
|
صفحه ۱۳۶تمرین ۵ ـ ۴
|
صفحه ۱۳۷فعالیت ۵ ـ ۳
|
صفحه ۱۳۷تمرین ۵ ـ ۵
|
صفحه ۱۳۸پرسش ۵ـ۲
|
صفحه ۱۳۹فعالیت ۵ـ۴
|
صفحه ۱۳۹فعالیت ۵ ـ ۵
|
صفحه ۱۴۲فعالیت ۵ ـ ۶
|
صفحه ۱۴۲بدون عنوان
|
صفحه ۱۴۸