جواب فعالیت 4-5 صفحه ۹۴ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتابآزمایشی را طراحی و اجرا کنید که با آن بتوانید حجم گلیسیرین سریز شده در مثال 4-4 را اندازه بگیرید. سپس از روی آن، ضریب انبساط حجمی گلیسیرین را تعیین کنید.
طراحی آزمایش
هدف: اندازهگیری حجم گلیسیرین سرریزشده و تعیین ضریب انبساط حجمی گلیسیرین.
وسیلههای موردنیاز: یک ارلن با لولهٔ جانبی و درپوش، گلیسیرین، مدرج (استوانهٔ مدرج) با دقت ۱ cm³، دماسنج، ظرف آب گرم، مجموعه پایه و گیره، ترازو (اختیاری)، ظرف آب یخ یا آب معمولی و چراغ الکلی (برای گرم کردن).
شرح آزمایش:
۱ــ ارلن را تا لبه از گلیسیرین پر کنید؛ طوری که سطح گلیسیرین دقیقاً به لبهٔ گلوی ارلن برسد. با استوانهٔ مدرج، حجم گلیسیرین داخل ارلن را اندازه بگیرید و آن را \(V_1\) بنامید. (در مثال 4-4، \(V_1 = 200\,\text{cm}^3\) است.)
۲ــ دمای گلیسیرین را با دماسنج بخوانید و آن را \(\theta_1\) بنامید (در مثال، \(20^\circ\text{C}\)).
۳ــ درپوش را روی ارلن بگذارید تا گلیسیرین از آن بیرون نریزد؛ دقت کنید که لولهٔ جانبی هم پر از گلیسیرین باشد.
۴ــ ارلن را در ظرف آب گرم قرار دهید (یا با چراغ الکلی آرام گرم کنید) تا دمای گلیسیرین به حدود \(60^\circ\text{C}\) برسد. صبر کنید تا دما یکنواخت شود و دماسنج را دوباره بخوانید؛ این دما را \(\theta_2\) بنامید.
۵ــ گلیسیرین سرریزشده را که از لولهٔ جانبی یا لبهٔ ارلن بیرون آمده است، در ظرف مدرج جمع کنید و حجم آن را با استوانهٔ مدرج اندازه بگیرید. این حجم را \(\Delta V\) مینامیم.
۶ــ با استفاده از رابطهٔ 4-4 ضریب انبساط حجمی گلیسیرین را بهدست آورید:
\[\Delta V = \beta V_1 \Delta T \quad \Rightarrow \quad \beta = \frac{\Delta V}{V_1 \Delta T}\]
نمونهٔ مقدارهای اندازهگیری (مقدارهای زیر نمونهاند؛ اندازهگیری شما ممکن است کمی فرق کند):
\(V_1 = 200\,\text{cm}^3\)، \(\theta_1 = 20^\circ\text{C}\)، \(\theta_2 = 60^\circ\text{C}\)، \(\Delta V = 3/7\,\text{cm}^3\)
\[\Delta T = \theta_2 - \theta_1 = 60^\circ\text{C} - 20^\circ\text{C} = 40^\circ\text{C}\]
\[\beta = \frac{\Delta V}{V_1 \Delta T} = \frac{3/7\,\text{cm}^3}{(200\,\text{cm}^3)(40^\circ\text{C})} = 4/6 \times 10^{-4}\,\left(\frac{1}{^\circ\text{C}}\right)\]
نتیجه: ضریب انبساط حجمی گلیسیرین بهدست آمده برابر \(4/6 \times 10^{-4}\,\text{1/°C}\) است. این عدد با مقدار جدول 4-2 (\(0/49 \times 10^{-3}\,\text{1/K}\)) تقریباً همخوانی دارد. اگر اختلاف زیاد بود، باید به دقت خواندن حجم سرریز و دما توجه کنیم.

تمرین
|
صفحه ۸۵تمرین
|
صفحه ۸۵فعالیت
|
صفحه ۸۶فعالیت ۴ـ۲
|
صفحه ۸۷پرسش ۴ـ۱
|
صفحه ۸۸فعالیت ۴ـ۳
|
صفحه ۸۸آزمایش ۴-۱
|
صفحه ۹۰فعالیت ۴ـ۴
|
صفحه ۹۲تمرین ۴ـ۳
|
صفحه ۹۲فعالیت 4-5
|
صفحه ۹۴تمرین 4-4
|
صفحه ۹۴پرسش ۴-۲
|
صفحه ۹۷پرسش ۴ـ۳
|
صفحه ۹۹تمرین ۴-۵
|
صفحه ۱۰۱آزمایش ۴ـ ۲
|
صفحه ۱۰۲فعالیت 4-6
|
صفحه ۱۰۴فعالیت ۴-۷
|
صفحه ۱۰۵آزمایش ۴-۳
|
صفحه ۱۰۶فعالیت ۴ـ ۸
|
صفحه ۱۰۷فعالیت ۴ـ۹
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۴
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۰۹آزمایش ۴ـ ۴
|
صفحه ۱۱۰تمرین ۴ـ ۶
|
صفحه ۱۱۰فعالیت ۴ ـ ۱۰
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴ ـ ۱۱
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴-۱۲
|
صفحه ۱۱۲آزمایش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۱۳پرسش ۴ ـ ۶
|
صفحه ۱۱۴فعالیت ۴ ـ ۱۳
|
صفحه ۱۱۴فعالیت 4-14
|
صفحه ۱۱۶فعالیت ۴ ـ ۱۵
|
صفحه ۱۱۸فعالیت ۴ـ۱۶
|
صفحه ۱۲۱بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶