جواب فعالیت صفحه ۱۰۷ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتاب
الف) بررسی کنید از دیدگاه مولکولی، افزایش دما و افزایش مساحت سطح مایع چگونه بر آهنگ تبخیر سطحی مایع اثر میگذارد؟
ب) با بررسی تبخیر سطحی در شرایط مختلف سعی کنید از راه تجربه، عامل یا عاملهای دیگری را پیدا کنید که بر آهنگ تبخیر سطحی مؤثر باشند.
پ) تحقیق کنید کوزههای سفالی چگونه میتوانند آب داخل خود را خنک کنند.
الف) اثر دما و مساحت سطح بر آهنگ تبخیر سطحی از دیدگاه مولکولی
در مایع، مولکولها با تندیهای مختلف حرکت میکنند. تبخیر سطحی یعنی مولکولهایی که تندی بیشتری دارند و در سطح مایع قرار گرفتهاند، بتوانند از سطح مایع فرار کنند.
- اثر افزایش دما: با بالا رفتن دما، میانگین تندی مولکولهای مایع بیشتر میشود. در نتیجه تعداد مولکولهایی که تندی کافی برای فرار از سطح دارند، زیاد میشود و آهنگ تبخیر سطحی بیشتر میشود.
- اثر افزایش مساحت سطح: هر چه مساحت سطح مایع بزرگتر باشد، تعداد مولکولهایی که در سطح قرار دارند و میتوانند فرار کنند بیشتر است. پس در مدت برابر، مولکولهای بیشتری از سطح جدا میشوند و آهنگ تبخیر بیشتر میشود.
ب) پیدا کردن عاملهای دیگر با آزمایش
برای این کار سه یا چهار ظرف هماندازه، هر کدام با مقدار برابر آب، آماده میکنم. در هر آزمایش فقط یک عامل را تغییر میدهم و بقیه را ثابت نگه میدارم. سپس جرم یا ارتفاع آب باقیمانده را بعد از مدت معین، مثلاً یک ساعت، اندازه میگیرم و یادداشت میکنم. هر چه آب بیشتری تبخیر شده باشد، آهنگ تبخیر بیشتر است.
عاملهایی که میتوانم بررسی کنم:
- جریان هوا: یک ظرف را کنار پنکه و یک ظرف را در جای ساکن قرار میدهم.
- نوع مایع: مثلاً آب و الکل را در شرایط یکسان قرار میدهم.
- رطوبت هوا: یک ظرف را در هوای مرطوب، مثلاً کنار ظرف آب جوش، و یک ظرف را در هوای معمولی قرار میدهم.
نتیجهای که انتظار دارم: با افزایش جریان هوا آهنگ تبخیر بیشتر میشود، زیرا هوای در حال حرکت مولکولهای بخار را از سطح دور میکند. با افزایش رطوبت هوا آهنگ تبخیر کم میشود. همچنین الکل که نقطه جوش پایینتری دارد، سریعتر از آب تبخیر میشود.
(اینها مقدارهای نمونهاند؛ اندازهگیری شما ممکن است کمی فرق کند، اما جهت تغییرها باید همین باشد.)
پ) خنک شدن آب در کوزههای سفالی
برای تحقیق، از کتابهای مرجع، منابع معتبر اینترنتی یا پرسش از معلم علوم یا باغبان استفاده میکنم. آنچه باید پیدا کنم این است:
- دیواره کوزه سفالی متخلخل است؛ یعنی ریزمنفذ دارد و آب از این منفذها به سطح بیرونی کوزه نفوذ میکند.
- آب روی سطح بیرونی کوزه تبخیر میشود. این تبخیر در هوای گرم و خشک سریعتر است.
- برای تبخیر، مولکولهای آب باید انرژی بگیرند. این انرژی از خود آب داخل کوزه و از دیواره گرفته میشود.
- در نتیجه دمای آب داخل کوزه پایین میآید و آب خنکتر میشود.
پس کوزه سفالی با تبخیر آب از سطح بیرونیاش، گرمای آب داخل خود را کم میکند و آن را خنک نگه میدارد.

تمرین
|
صفحه ۸۵تمرین
|
صفحه ۸۵فعالیت
|
صفحه ۸۶فعالیت ۴ـ۲
|
صفحه ۸۷پرسش ۴ـ۱
|
صفحه ۸۸فعالیت ۴ـ۳
|
صفحه ۸۸آزمایش ۴-۱
|
صفحه ۹۰فعالیت ۴ـ۴
|
صفحه ۹۲تمرین ۴ـ۳
|
صفحه ۹۲فعالیت 4-5
|
صفحه ۹۴تمرین 4-4
|
صفحه ۹۴پرسش ۴-۲
|
صفحه ۹۷پرسش ۴ـ۳
|
صفحه ۹۹تمرین ۴-۵
|
صفحه ۱۰۱آزمایش ۴ـ ۲
|
صفحه ۱۰۲فعالیت 4-6
|
صفحه ۱۰۴فعالیت ۴-۷
|
صفحه ۱۰۵آزمایش ۴-۳
|
صفحه ۱۰۶فعالیت ۴ـ ۸
|
صفحه ۱۰۷فعالیت ۴ـ۹
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۴
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۰۹آزمایش ۴ـ ۴
|
صفحه ۱۱۰تمرین ۴ـ ۶
|
صفحه ۱۱۰فعالیت ۴ ـ ۱۰
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴ ـ ۱۱
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴-۱۲
|
صفحه ۱۱۲آزمایش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۱۳پرسش ۴ ـ ۶
|
صفحه ۱۱۴فعالیت ۴ ـ ۱۳
|
صفحه ۱۱۴فعالیت 4-14
|
صفحه ۱۱۶فعالیت ۴ ـ ۱۵
|
صفحه ۱۱۸فعالیت ۴ـ۱۶
|
صفحه ۱۲۱بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶