جواب تمرین 4-4 صفحه ۹۴ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتابافزایش دما که به طور معمول موجب افزایش حجم اجسام میشود، بر جرم آنها تأثیری ندارد. به همین دلیل انتظار داریم چگالی اجسام با افزایش دما کاهش یابد. رابطهٔ چگالی با تغییر دما به صورت \(\rho_2 = \rho_1/(1+\beta\Delta T)\) است که در آن \(\rho_1\) و \(\rho_2\) ترتیب چگالی ماده در دماهای \(T_1\) و \(T_2\)، \(\beta\) ضریب انبساط حجمی و \(\Delta T = T_2 - T_1\) است.
الف) رابطهٔ چگالی با تغییر دما را به دست آورید.
ب) نشان دهید با تقریب مناسبی میتوان چگالی جسم را از رابطهٔ \(\rho_2 = \rho_1(1-\beta\Delta T)\) نیز به دست آورد.
الف) جرم جسم با گرم شدن تغییری نمیکند، پس داریم \(m_1 = m_2 = m\). چگالی در دو دما از رابطهٔ \(\rho = \frac{m}{V}\) به دست میآید:
\[\rho_1 = \frac{m}{V_1}, \qquad \rho_2 = \frac{m}{V_2}\]
افزایش حجم جسم از رابطهٔ 4-4 به دست میآید:
\[\Delta V = \beta V_1 \Delta T\]
بنابراین حجم در دمای \(T_2\) برابر است با:
\[V_2 = V_1 + \Delta V = V_1 + \beta V_1 \Delta T = V_1(1+\beta\Delta T)\]
حالا \(V_2\) را در رابطهٔ چگالی قرار میدهیم:
\[\rho_2 = \frac{m}{V_1(1+\beta\Delta T)}\]
چون \(\frac{m}{V_1} = \rho_1\) است، داریم:
\[\rho_2 = \frac{\rho_1}{1+\beta\Delta T}\]
ب) در رابطهٔ \(\rho_2 = \frac{\rho_1}{1+\beta\Delta T}\)، ضریب انبساط حجمی \(\beta\) بسیار کوچک است (مثلاً برای آب حدود \(0/27\times10^{-3}/\text{K}\) است) و \(\Delta T\) هم معمولاً عددی کمتر از چند ده درجه است. پس حاصلضرب \(x = \beta\Delta T\) عددی بسیار کوچک است.
برای \(x\) کوچک میتوانیم بنویسیم:
\[(1+x)(1-x) = 1 - x^2\]
و چون \(x^2\) خیلی کوچکتر از ۱ است، این حاصلضرب تقریباً برابر ۱ میشود:
\[(1+x)(1-x) \approx 1 \quad \Rightarrow \quad \frac{1}{1+x} \approx 1-x\]
پس:
\[\rho_2 = \rho_1\cdot\frac{1}{1+\beta\Delta T} \approx \rho_1(1-\beta\Delta T)\]
به این ترتیب، با تقریب مناسب میتوان چگالی جسم را از رابطهٔ \(\rho_2 = \rho_1(1-\beta\Delta T)\) نیز به دست آورد.

تمرین
|
صفحه ۸۵تمرین
|
صفحه ۸۵فعالیت
|
صفحه ۸۶فعالیت ۴ـ۲
|
صفحه ۸۷پرسش ۴ـ۱
|
صفحه ۸۸فعالیت ۴ـ۳
|
صفحه ۸۸آزمایش ۴-۱
|
صفحه ۹۰فعالیت ۴ـ۴
|
صفحه ۹۲تمرین ۴ـ۳
|
صفحه ۹۲فعالیت 4-5
|
صفحه ۹۴تمرین 4-4
|
صفحه ۹۴پرسش ۴-۲
|
صفحه ۹۷پرسش ۴ـ۳
|
صفحه ۹۹تمرین ۴-۵
|
صفحه ۱۰۱آزمایش ۴ـ ۲
|
صفحه ۱۰۲فعالیت 4-6
|
صفحه ۱۰۴فعالیت ۴-۷
|
صفحه ۱۰۵آزمایش ۴-۳
|
صفحه ۱۰۶فعالیت ۴ـ ۸
|
صفحه ۱۰۷فعالیت ۴ـ۹
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۴
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۰۹آزمایش ۴ـ ۴
|
صفحه ۱۱۰تمرین ۴ـ ۶
|
صفحه ۱۱۰فعالیت ۴ ـ ۱۰
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴ ـ ۱۱
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴-۱۲
|
صفحه ۱۱۲آزمایش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۱۳پرسش ۴ ـ ۶
|
صفحه ۱۱۴فعالیت ۴ ـ ۱۳
|
صفحه ۱۱۴فعالیت 4-14
|
صفحه ۱۱۶فعالیت ۴ ـ ۱۵
|
صفحه ۱۱۸فعالیت ۴ـ۱۶
|
صفحه ۱۲۱بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶