جواب تمرین 4-4 صفحه ۹۴ فیزیک (1)

بازگشت به صفحه کتاب

فیزیک (1)

فیزیک (1) | ۴-۲ انبساط گرمایی

صفحه ۹۴
سؤال 1

افزایش دما که به طور معمول موجب افزایش حجم اجسام می‌شود، بر جرم آنها تأثیری ندارد. به همین دلیل انتظار داریم چگالی اجسام با افزایش دما کاهش یابد. رابطهٔ چگالی با تغییر دما به صورت \(\rho_2 = \rho_1/(1+\beta\Delta T)\) است که در آن \(\rho_1\) و \(\rho_2\) ترتیب چگالی ماده در دماهای \(T_1\) و \(T_2\)، \(\beta\) ضریب انبساط حجمی و \(\Delta T = T_2 - T_1\) است.

الف) رابطهٔ چگالی با تغییر دما را به دست آورید.

ب) نشان دهید با تقریب مناسبی می‌توان چگالی جسم را از رابطهٔ \(\rho_2 = \rho_1(1-\beta\Delta T)\) نیز به دست آورد.

پاسخ

الف) جرم جسم با گرم شدن تغییری نمی‌کند، پس داریم \(m_1 = m_2 = m\). چگالی در دو دما از رابطهٔ \(\rho = \frac{m}{V}\) به دست می‌آید:

\[\rho_1 = \frac{m}{V_1}, \qquad \rho_2 = \frac{m}{V_2}\]

افزایش حجم جسم از رابطهٔ 4-4 به دست می‌آید:

\[\Delta V = \beta V_1 \Delta T\]

بنابراین حجم در دمای \(T_2\) برابر است با:

\[V_2 = V_1 + \Delta V = V_1 + \beta V_1 \Delta T = V_1(1+\beta\Delta T)\]

حالا \(V_2\) را در رابطهٔ چگالی قرار می‌دهیم:

\[\rho_2 = \frac{m}{V_1(1+\beta\Delta T)}\]

چون \(\frac{m}{V_1} = \rho_1\) است، داریم:

\[\rho_2 = \frac{\rho_1}{1+\beta\Delta T}\]

ب) در رابطهٔ \(\rho_2 = \frac{\rho_1}{1+\beta\Delta T}\)، ضریب انبساط حجمی \(\beta\) بسیار کوچک است (مثلاً برای آب حدود \(0/27\times10^{-3}/\text{K}\) است) و \(\Delta T\) هم معمولاً عددی کمتر از چند ده درجه است. پس حاصل‌ضرب \(x = \beta\Delta T\) عددی بسیار کوچک است.

برای \(x\) کوچک می‌توانیم بنویسیم:

\[(1+x)(1-x) = 1 - x^2\]

و چون \(x^2\) خیلی کوچک‌تر از ۱ است، این حاصل‌ضرب تقریباً برابر ۱ می‌شود:

\[(1+x)(1-x) \approx 1 \quad \Rightarrow \quad \frac{1}{1+x} \approx 1-x\]

پس:

\[\rho_2 = \rho_1\cdot\frac{1}{1+\beta\Delta T} \approx \rho_1(1-\beta\Delta T)\]

به این ترتیب، با تقریب مناسب می‌توان چگالی جسم را از رابطهٔ \(\rho_2 = \rho_1(1-\beta\Delta T)\) نیز به دست آورد.

فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۴: دما و گرما» اینجاست.

تمرین

|

صفحه ۸۵
جواب تمرین صفحه ۸۵ فیزیک (1)

تمرین

|

صفحه ۸۵
جواب تمرین صفحه ۸۵ فیزیک (1)

فعالیت

|

صفحه ۸۶
جواب فعالیت صفحه ۸۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۲

|

صفحه ۸۷
جواب فعالیت صفحه ۸۷ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۱

|

صفحه ۸۸
جواب پرسش صفحه ۸۸ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۳

|

صفحه ۸۸
جواب فعالیت صفحه ۸۸ فیزیک (1)

آزمایش ۴-۱

|

صفحه ۹۰
جواب آزمایش ۴-۱ صفحه ۹۰ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۴

|

صفحه ۹۲
جواب فعالیت صفحه ۹۲ فیزیک (1)

تمرین ۴ـ۳

|

صفحه ۹۲
جواب تمرین صفحه ۹۲ فیزیک (1)

فعالیت 4-5

|

صفحه ۹۴
جواب فعالیت 4-5 صفحه ۹۴ فیزیک (1)

تمرین 4-4

|

صفحه ۹۴
در حال مشاهده

پرسش ۴-۲

|

صفحه ۹۷
جواب پرسش ۴-۲ صفحه ۹۷ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۳

|

صفحه ۹۹
جواب پرسش صفحه ۹۹ فیزیک (1)

تمرین ۴-۵

|

صفحه ۱۰۱
جواب تمرین ۴-۵ صفحه ۱۰۱ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ ۲

|

صفحه ۱۰۲
جواب آزمایش صفحه ۱۰۲ فیزیک (1)

فعالیت 4-6

|

صفحه ۱۰۴
جواب فعالیت 4-6 صفحه ۱۰۴ فیزیک (1)

فعالیت ۴-۷

|

صفحه ۱۰۵
جواب فعالیت ۴-۷ صفحه ۱۰۵ فیزیک (1)

آزمایش ۴-۳

|

صفحه ۱۰۶
جواب آزمایش ۴-۳ صفحه ۱۰۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ ۸

|

صفحه ۱۰۷
جواب فعالیت صفحه ۱۰۷ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۹

|

صفحه ۱۰۸
جواب فعالیت صفحه ۱۰۸ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۴

|

صفحه ۱۰۸
جواب پرسش صفحه ۱۰۸ فیزیک (1)

پرسش ۴ـ۵

|

صفحه ۱۰۹
جواب پرسش صفحه ۱۰۹ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ ۴

|

صفحه ۱۱۰
جواب آزمایش صفحه ۱۱۰ فیزیک (1)

تمرین ۴ـ ۶

|

صفحه ۱۱۰
جواب تمرین صفحه ۱۱۰ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۰

|

صفحه ۱۱۱
جواب فعالیت صفحه ۱۱۱ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۱

|

صفحه ۱۱۱
جواب فعالیت صفحه ۱۱۱ فیزیک (1)

فعالیت ۴-۱۲

|

صفحه ۱۱۲
جواب فعالیت ۴-۱۲ صفحه ۱۱۲ فیزیک (1)

آزمایش ۴ـ۵

|

صفحه ۱۱۳
جواب آزمایش صفحه ۱۱۳ فیزیک (1)

پرسش ۴ ـ ۶

|

صفحه ۱۱۴
جواب پرسش صفحه ۱۱۴ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۳

|

صفحه ۱۱۴
جواب فعالیت صفحه ۱۱۴ فیزیک (1)

فعالیت 4-14

|

صفحه ۱۱۶
جواب فعالیت 4-14 صفحه ۱۱۶ فیزیک (1)

فعالیت ۴ ـ ۱۵

|

صفحه ۱۱۸
جواب فعالیت صفحه ۱۱۸ فیزیک (1)

فعالیت ۴ـ۱۶

|

صفحه ۱۲۱
جواب فعالیت صفحه ۱۲۱ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۴
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۴ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۴
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۴ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۵
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۵ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۵
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۵ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۶
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۶ فیزیک (1)

بدون عنوان

|

صفحه ۱۲۶
جواب بدون عنوان صفحه ۱۲۶ فیزیک (1)
صفحه ۹۴