جواب فعالیت صفحه ۹۲ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتابورقهای فلزی و مستطیلیشکل به اضلاع \(a_1\) و \(b_1\) را در نظر بگیرید. بر اثر افزایش دمای \(\Delta T\)، طول اضلاع مستطیل به اندازهٔ \(\Delta a\) و \(\Delta b\) افزایش مییابند. اگر ضریب انبساط طولی ورقه \(\alpha\) باشد، نشان دهید که افزایش مساحت این ورقه با تقریب مناسب از رابطهٔ \(\Delta A = 2\alpha A_1 \Delta T\) به دست میآید.
ابتدا مساحت اولیهٔ ورقه را مینویسیم:
\[A_1 = a_1 b_1\]
با توجه به رابطهٔ 4ـ2 برای انبساط طولی هر ضلع، افزایش طول هر ضلع را به دست میآوریم:
\[\Delta a = \alpha a_1 \Delta T \qquad , \qquad \Delta b = \alpha b_1 \Delta T\]
پس اضلاع مستطیل بعد از گرم شدن برابر میشوند با:
\[a_2 = a_1 + \Delta a \qquad , \qquad b_2 = b_1 + \Delta b\]
مساحت جدید ورقه برابر است با:
\[A_2 = a_2 b_2 = (a_1 + \Delta a)(b_1 + \Delta b) = a_1 b_1 + a_1 \Delta b + b_1 \Delta a + \Delta a \Delta b\]
افزایش مساحت را حساب میکنیم. چون \(a_1 b_1 = A_1\) است:
\[\Delta A = A_2 - A_1 = a_1 \Delta b + b_1 \Delta a + \Delta a \Delta b\]
حالا به جای \(\Delta a\) و \(\Delta b\) مقدارشان را قرار میدهیم:
\[a_1 \Delta b = a_1 (\alpha b_1 \Delta T) = \alpha A_1 \Delta T\]
\[b_1 \Delta a = b_1 (\alpha a_1 \Delta T) = \alpha A_1 \Delta T\]
\[\Delta a \Delta b = (\alpha a_1 \Delta T)(\alpha b_1 \Delta T) = \alpha^2 A_1 \Delta T^2\]
بنابراین:
\[\Delta A = 2\alpha A_1 \Delta T + \alpha^2 A_1 \Delta T^2\]
در این رابطه، \(\alpha\) حدود \(10^{-5}\) بر کلوین است و در تغییرات دمای معمولی، \(\Delta T\) هم عدد کوچکی است. پس حاصل ضرب \(\alpha \Delta T\) خیلی کوچکتر از ۱ است؛ برای مثال اگر \(\alpha = 10^{-5}\,1/K\) و \(\Delta T = 100\,K\) باشد، داریم \(\alpha \Delta T = 10^{-3}\). به این ترتیب جملهٔ \(\alpha^2 A_1 \Delta T^2\) در مقایسه با \(2\alpha A_1 \Delta T\) بسیار کوچک است و میتوان از آن صرفنظر کرد.
در نتیجه:
\[\Delta A \approx 2\alpha A_1 \Delta T\]
یعنی افزایش مساحت ورقهٔ مستطیلی با تقریب مناسب از رابطهٔ \(\Delta A = 2\alpha A_1 \Delta T\) به دست میآید که همان رابطهٔ 4ـ3 است.

تمرین
|
صفحه ۸۵تمرین
|
صفحه ۸۵فعالیت
|
صفحه ۸۶فعالیت ۴ـ۲
|
صفحه ۸۷پرسش ۴ـ۱
|
صفحه ۸۸فعالیت ۴ـ۳
|
صفحه ۸۸آزمایش ۴-۱
|
صفحه ۹۰فعالیت ۴ـ۴
|
صفحه ۹۲تمرین ۴ـ۳
|
صفحه ۹۲فعالیت 4-5
|
صفحه ۹۴تمرین 4-4
|
صفحه ۹۴پرسش ۴-۲
|
صفحه ۹۷پرسش ۴ـ۳
|
صفحه ۹۹تمرین ۴-۵
|
صفحه ۱۰۱آزمایش ۴ـ ۲
|
صفحه ۱۰۲فعالیت 4-6
|
صفحه ۱۰۴فعالیت ۴-۷
|
صفحه ۱۰۵آزمایش ۴-۳
|
صفحه ۱۰۶فعالیت ۴ـ ۸
|
صفحه ۱۰۷فعالیت ۴ـ۹
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۴
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۰۹آزمایش ۴ـ ۴
|
صفحه ۱۱۰تمرین ۴ـ ۶
|
صفحه ۱۱۰فعالیت ۴ ـ ۱۰
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴ ـ ۱۱
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴-۱۲
|
صفحه ۱۱۲آزمایش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۱۳پرسش ۴ ـ ۶
|
صفحه ۱۱۴فعالیت ۴ ـ ۱۳
|
صفحه ۱۱۴فعالیت 4-14
|
صفحه ۱۱۶فعالیت ۴ ـ ۱۵
|
صفحه ۱۱۸فعالیت ۴ـ۱۶
|
صفحه ۱۲۱بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶