جواب آزمایش صفحه ۱۱۳ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتاب
شرح آزمایش :
۱ـ لوله را از آب سرد پرکنید و به آرامی چند دانهٔ پتاسیمپرمنگنات (یا چند قطره جوهر) را از دهانهٔ لوله بهداخل آن بریزید.
۲ـ یکی از شاخههای قائم لوله را مطابق شکل روی شعله بگیرید و در همان لحظه شاخهٔ قائم دیگر لوله را با دست لمس کنید.
۳ـ دستتان را از شاخهٔ قائم بردارید و در حالی که گرما دادن را ادامه میدهید به مایع درون لوله با دقت نگاه کنید. پس از چند دقیقه دوباره همان شاخهٔ قائم لوله را لمس کنید.
۴ـ مشاهدات خود را بنویسید و با بحث در گروه، دلیل هر یک از مشاهدات را توضیح دهید.
هدف آزمایش: نشان دادن انتقال گرما در مایع به روش همرفت.
مشاهدات نمونه (این مشاهدات نمونهاند؛ اندازهگیری و مشاهدهی شما ممکن است کمی فرق کند):
۱. پس از ریختن پتاسیمپرمنگنات، رنگ بنفش در لوله پخش میشود و آب درون لوله رنگی میشود.
۲. وقتی شاخهٔ قائم روی شعله گرم میشود، آب رنگی در همان شاخه بهسمت بالا حرکت میکند.
۳. آب رنگی پس از رسیدن به بالای لوله، در بخش افقی به سمت شاخهٔ قائم دیگر جریان پیدا میکند و از آنجا پایین میآید.
۴. پس از چند دقیقه، شاخهٔ قائمی که دست نزدهاید، هنگام لمس، کمی گرم احساس میشود.
۵. جریان آب رنگی بهصورت یک چرخهی پیوسته ادامه دارد تا وقتی گرما دادن ادامه داشته باشد.
توضیح هر مشاهده:
- حرکت آب به بالا در شاخهٔ گرم: آبی که نزدیک شعله است گرم میشود، منبسط میشود و چگالی آن کم میشود. آب سبکتر به بالا میرود.
- جریان آب به شاخهٔ دیگر و پایین آمدن آن: آب سرد و چگالتر به پایین لوله میرود و جای آب گرم را میگیرد.
- گرم شدن شاخهٔ دیگر: گرما از راه جابهجایی خود آب، یعنی همرفت، به شاخهٔ دیگر منتقل میشود. رسانش در شیشه نقش کمی دارد، زیرا شیشه رسانای خوبی نیست.
- چرخهی جریان: این حرکت پیوستهی آب گرم به بالا و آب سرد به پایین، نشاندهندهٔ انتقال گرما به روش همرفت است.
نتیجهگیری: در مایعات، گرما عمدتاً از راه همرفت منتقل میشود؛ یعنی بخشی از خود مایع با کاهش چگالی به بالا میرود و بخش سردتر جای آن را میگیرد.

تمرین
|
صفحه ۸۵تمرین
|
صفحه ۸۵فعالیت
|
صفحه ۸۶فعالیت ۴ـ۲
|
صفحه ۸۷پرسش ۴ـ۱
|
صفحه ۸۸فعالیت ۴ـ۳
|
صفحه ۸۸آزمایش ۴-۱
|
صفحه ۹۰فعالیت ۴ـ۴
|
صفحه ۹۲تمرین ۴ـ۳
|
صفحه ۹۲فعالیت 4-5
|
صفحه ۹۴تمرین 4-4
|
صفحه ۹۴پرسش ۴-۲
|
صفحه ۹۷پرسش ۴ـ۳
|
صفحه ۹۹تمرین ۴-۵
|
صفحه ۱۰۱آزمایش ۴ـ ۲
|
صفحه ۱۰۲فعالیت 4-6
|
صفحه ۱۰۴فعالیت ۴-۷
|
صفحه ۱۰۵آزمایش ۴-۳
|
صفحه ۱۰۶فعالیت ۴ـ ۸
|
صفحه ۱۰۷فعالیت ۴ـ۹
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۴
|
صفحه ۱۰۸پرسش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۰۹آزمایش ۴ـ ۴
|
صفحه ۱۱۰تمرین ۴ـ ۶
|
صفحه ۱۱۰فعالیت ۴ ـ ۱۰
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴ ـ ۱۱
|
صفحه ۱۱۱فعالیت ۴-۱۲
|
صفحه ۱۱۲آزمایش ۴ـ۵
|
صفحه ۱۱۳پرسش ۴ ـ ۶
|
صفحه ۱۱۴فعالیت ۴ ـ ۱۳
|
صفحه ۱۱۴فعالیت 4-14
|
صفحه ۱۱۶فعالیت ۴ ـ ۱۵
|
صفحه ۱۱۸فعالیت ۴ـ۱۶
|
صفحه ۱۲۱بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۴بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۵بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶بدون عنوان
|
صفحه ۱۲۶