[ اِ نُ کَ ] (اِخ) محمدبن کثیر الفرغانی ، ملقب به حاسب، از مردم صغد. منجم فاضل ایرانی و مقدم در صناعت خویش، معاصر مأمون عباسی. او بامر خلیفه در تصحیح زیج بطلمیوس مشارکت داشت. او راست: کتاب الفصول. کتاب اختیارالمجسطی. کتاب عمل الرخامات . رساله ای در اسطرلاب. کتاب فی الحرکات السماویه و جوامع علم النجوم و این کتاب را در ۱۶۶۹ م. مطابق ۱۰۷۹ هـ .ق . گلیوس بلاطینیه ترجمه کرده و به طبع رسیده است.