مقاطع تحصیلی
جستجو در منظومه
مغناطیسخوب است بدانید: کمربندهای تابشی َ و ن آلندر بیرون از ّ جو زمین، ّ ذر ه های باردار بسیاری با تندی های بسیار میدان مغناطیسی زمینزیادی در حرکت اند. این ّ ذر ه های سریع را که معموال ً از جنس پروتون،ٔ هسته اتم هلیم ّ (ذر ٔ ه آلفا) و الکترون هستند پرتوهای کیهانی می‌نامند. اینپرتوها افزون بر فضانوردان، برای سامانه های الکترونیکی واقع در فضانیز خطرناک اند. خوشبختانه بیشتر این پرتوهای باردار توسط میدانمغناطیسی زمین منحرف می‌شوند و مانع از آسیب رسانی به موجودات وسامانه های روی زمین می‌شود. ّ ذر ات بارداری که در میدان مغناطیسی کمربند درونی ون آلن کمربند بیرونی ون آلنزمین به دام می‌افتند، کمربندهای تابشی ون آلن را تشکیل می‌دهند (الف)(شکل الف).این کمربندها در سال 1958 میالدی و بر اساس داده های گردآوری شدهتوسط ٔ ماهواره اکسپلور I کشف شده و به نام جیمز َ و ن آلن 2006(ــ)1914یکی از کاشفان آن، نام گذاری شدند. فضانوردان در فاصله های ایمن بسیارپایین تر از این کمربندهای تابشی دور زمین می‌گردند.هرگاه توفان های خورشیدی، ّ ذر ه های باردار را به صورت فوران هایعظیمی‌پرتاب کنند، بسیاری از آنها از نزدیکی زمین می‌گذرند و در کمربندون آلن به دام می‌افتند. شفق قطبی (نورهای شمالی) ٔ پدیده زیبایی است که (ب) تصویری خیره کننده از شفق قطبی در نیمکرۀ شمالی.براثر برخورد ّ ذر ه های باردار موجود در کمربند ون آلن با مولکول های ّ جو در نیمکرۀ جنوبی این پدیده شفق جنوبی نامیده می‌شود.زمین به وجود می‌آید (شکل ب).4ـ3 نیروی مغناطیسی وارد بر سیم حامل جریانموتورهاى الکتریکى ابزارهایى هستند که انرژى الکتریکى را به انرژى مکانیکى تبدیل مى کنند واساس کار بسیارى از دستگاه ها نظیر جاروى برقى، ٔ مته برقى، آسیاب برقى، ماشین لباسشویى، پنکه و…را تشکیل مى دهند. شکل 11ــ3 طرحی ساده از اجزای اصلی یک موتور الکتریکی را نشان می‌دهد کهدر علوم سال هشتم با ٔ نحوه ساختن آن آشنا شدید. چه چیز باعث می‌شود یک موتور الکتریکی کار کند؟محور چرخش Ne −S →→ → v→ F F→ e −شکل 11ــ3 طرحی ساده از یک موتور الکتریکی. نیروی مغناطیسی F وارد برالکترون هایی که با سرعت سوق v درون رسانا حرکت می‌کنند حلقه را می‌چرخاند.91