فیزیک (2) - ریاضی فیزیک صفحه ۳۲
فصل 1معموال ً غلتک پایینی از جنس پالستیک پلى اتیلن و غلتک باالیی از جنس آلومینیم است. غلتکبر اثر مالش تسمه ای الستیکی با غلتک پایینی، این غلتک بنا بر سری ٔ الکتریسیته مالشی، تخلیۀ بار – e آلومینیمیبار مثبت پىدا مى کند. غلتک پایینی که بار مثبت دارد، در یک ٔ شانه فلزى که متصل به زمىناست، بار منفی القا مى کند. بار منفی توسط این شانه روى سطح بىرونى تسمه قرار دادهمى شود.در غلتک باالیی، ٔ تسمه الستیکی باردار منفی، الکترون ها را از نوک های ٔ شانه تسمۀفلزی دفع می‌کند و نیز بار منفی از تسمه به شانه و سپس از شانه به سطح خارجى کالهک الستیکی غلتکمنتقل می‌شود. به اىن ترتىب، بار الکترىکى منفی روى سطح خارجى کالهک انباشته تخلیۀ بار پالستیکیمى شود. با انتخاب جنس های دیگری برای غلتک که در سری الکتریسیته مالشی پایین تراز الستیک قرار دارند (مانند تفلون) می‌توان بار الکتریکی مثبت روی کالهک ایجاد کرد. – e10ـ1 خازنخازن وسیله ای الکتریکی است که می‌تواند بار و انرژی الکتریکی را در خود ذخیره کند؛ مثال ًباتری های یک دوربین با باردار کردن یک خازن، انرژی را در خازن فالش دوربین ذخیره می‌کنند.)35 ــ1شکل(باتری ها معموال ً می‌توانند انرژی را فقط با آهنگ نسبتاً کمی‌به مدار بدهند که اینآهنگ برای گسیل نور از فالش دوربین بسیار کم است، اما وقتی خازن باردار می‌شود، می‌تواندانرژی را با آهنگ بسیار زیادی برای فالش زدن آماده کند.خازن شکل ذخیره 35 ــ1 شده انرژی است. فالش دوربین در یک شکل 36ــ1 چند خازن را در اندازه ها و شکل های مختلف نشان می‌دهد. شکل 37ــ1 اجزایاصلی یک خازن معمولی را نشان می‌دهد که شامل دو رسانا با هر شکلی است. این رساناها راصفحه های خازن می‌نامیم.شکل 38 ــ1 آرایش خازنی موسوم به خازن تخت 1 را نشان می‌دهد که شامل دو ٔ صفحه رسانایموازی با مساحت A است که به ٔ فاصله d(که در برابر ابعاد صفحه ها ناچیز است) از هم قرار گرفته اند.گرچه نمادی که برای نشان دادن یک خازن به کار می‌بریم () مبتنی بر شکل یک خازن تختاست، ولی از آن برای نشان دادن خازن ها با هر شکلی استفاده می‌شود. خازن ها به طور گسترده ایشکل 36ــ1 تصویری از چند خازن مختلف در مدارهای الکترونیکی وسایلی مانند رادیو، تلویزیون، رایانه، گوشی همراه و… به کار می‌روند؛ مثال ًشکل ــ1 39 مدار یک تقویت کننده (آمپلی فایر) را نشان می‌دهد که در آن چندین خازن به کار رفتهاست. برخی از این خازن ها با پیکان هایی مشخص شده اند.باردار (شارژ) کردن خازن: روش ساده و مرسوم برای باردار کردن خازن قرار دادن آن در مدارQ − + Q الکتریکی ساده ای است که یک باتری دارد (شکل ــ40ــ1 الف). وقتی کلید K بسته (وصل) شود بار ازطریق سیم های رسانا جریان می‌یابد. این شارش بار تا هنگامی‌ادامه پیدا می‌کند که اختالف پتانسیل میاندو ٔ صفحه خازن با اختالف پتانسیل میان دو ٔ پایانه باتری یکسان شود. وقتی یک خازن باردار می‌شود،شکل 37 ــ1 اجزای اصلی یک خازن باردار صفحه های آن دارای بارهایی با بزرگی یکسان، ولی با عالمت مخالف می‌شود: + Q و .- Q با این حال،32 capacitor plate - parallel 1ــ