فصل 1خوب است بدانید: DNAاطالعات ژنتیکی ِ در مولکول های خاصی به نام ِ د نا T A(DNA)وجود دارد. در واقع د نا دارای اطالعات و دستورهایی برای ِ تعیین C Gو ایجاد صفات ارثی ما و ٔ همه جانداران است. در مولکول های د نا G T A Cچهار نوع باز به نام ِ های آدنین ،(A) سیتوزین ،(C) گوانین (G) و A G T Cتیمین (T) وجود دارد. د نا مولکولی دو رشته ای است که به صورت C A T Gمارپیچ دوگانه پیچیده شده است. همان طور که در شکل نشان داده C Gشده است این دو رشته توسط نیروهای الکتریکی به یکدیگر پیوند G T A Cخورده اند. مثال ً در شکل میبینیم که همواره آدنین و تیمین در دو A T A Tطرف رشته و مقابل هم قرار دارند. به همین ترتیب G و C نیز در دوطرف رشته و مقابل هم قرار دارند.بارهای مثبت در یک طرف رشته و بارهای منفی در طرف دیگر، دو رشته را به هم زیپ میکنند.این جاذبه آن قدر هست کهرشته ها از هم نگسلد، اما به حد کافی ضعیف نیز هست تا در فرایند رونویسی از هم گسیخته گردد.q 3 برهم نهی نیروهای الکتروستاتیکی: اگر به جای دو ّ ذر ٔ ه باردار، تعدادی بار نقطه ای داشتهq باشیم، نیروی الکتریکی وارد بر هر ّ ذر ٔ ه باردار چگونه تعیین میشود؟ تجربه نشان میدهد که در این440 → 10 F → F وضعیت، نیروی الکتریکی وارد بر هر ّ ذر ه، برایند نیروهایی است که هر یک از ّ ذر ه های دیگر در غیاب→ q 2 q F سایر ّ ذر ه ها، بر آن ّ ذر ه وارد میکند. این موضوع که از آزمایش نتیجه شده است را اصل برهم نهی20 0نیروهای الکتروستاتیکی میگویند.30 → F فرض کنید n ّ ذر ٔ ه باردار داشته باشیم که در نزدیکی بار نقطه ای q 0 قرار دارند. آن گاه نیروی خالصq 1 (برایند) وارد بر بار نقطه ای q 0 با جمع برداری زیر داده میشود:شکل ــ1 9 نیروی برایند وارد بر بار q 0 → + F + → + F → = F → Fدر اینجا → برابر → است با → → → شکل ــ1 9 نیروی وارد بر بار q از سوی چهار بار دیگر را نشان 0 میn دهد. T 0 10 2040 F + 30 F + 20 F + 10 F = 0 T F 0در این کتاب، مثال هایی را بررسی میکنیم که در آنها نیروهای الکتریکی وارد بر یک ّ ذر ٔ ه باردار دریک راستا قرار دارند یا عمود بر یکدیگرند . 1پرسش ـ1 2سه ّ ذر ه باردار مانند شکل روبه رو، روی یک خط راست قرار دارند و ٔ فاصله بارهای سمت راست وچپ از بار میانی برابر است. الف) جهت نیروی الکتریکی خالص وارد بر بار الکتریکی میانی را تعیین کنید. _ _ + +ب) اگر ذ ّ ر ه ٔ سمت راست به جای q ، بار - q داشته باشد، جهت نیروی الکتریکی خالص وارد بر q q qبار میانی چگونه خواهد بود؟ــ1 بررسی حالت هایی که نیروها هم راستا و یا عمود بر هم نیستند، خارج از ٔ برنامه درسی این کتاب بوده و نباید مورد ارزشیابی قرار گیرد.8