فیزیک (2) - ریاضی فیزیک صفحه ۹۲
فصل 3در هر موتور الکتریکی، سیم هایی وجود دارند که حامل جریان اند (یعنی بارهای الکتریکی در آنها درحرکت اند) و آهنربا هایی نیز وجود دارند که بر بارهای متحرک نیرو وارد می‌کنند. از این رو، بر هر سیمحامل جریان، نیروی مغناطیسی وارد می‌شود و این نیروها حلقه را می‌چرخاند.آزمایش ـ3 2هدف: بررسی نیروی وارد بر سیم حامل جریانوسیله های مورد نیاز: آهنرباى نعلى شکل، سیم مسى ضخیم، سیم رابط، پایه، نخ و باتریشرح آزمایش: مدارى مطابق شکل الف ببندید تا جریان از سیم مسى بگذرد. آنچه را که مشاهده مى کنید، در گروه خود به بحث بگذارید. در صورتی که وسیله ای مشابه شکل ب را در آزمایشگاه مدرسه در اختیار دارید می‌توانید از آن استفاده کنید. مدار را قطع کنید و جهت جریان را تغییر داده و مراحل باال را دوباره انجام دهید. ٔ نتیجه آزمایش را به کالس گزارش دهید.نخ حلقۀ U شکل رسانایN پایهسیم مسی S باتریضخیم_ + سیم رابط آهنربا(الف()ب)اورستد (فیزیک دان دانمارکى) با انجام آزمایش هایى شبیه آزمایش 2ــ3 و اندازه گیرى نیرویى کهبر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسى وارد مى شود، نشان داد:نیرویى که در میدان مغناطیسى بر سیم حامل جریان الکتریکى وارد مى شود، بر راستاى سیم و نیزبر راستای میدان مغناطیسى عمود است. جهت نیروى وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسىرا مى توان با استفاده از ٔ قاعده دست راست تعیین کرد (شکل .)12ــ3I → I FB →S N S N F– + → + – BF II I B(الف()ب()پ)شکل 12ــ3 (الف) نیروی مغناطیسی وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسی؛ (ب) نیروی مغناطیسی وارد بر سیم در حالی که جهت جریانوارونه شده است. (پ) قاعدۀ دست راست برای تعیین جهت نیروی مغناطیسی وارد بر سیم حامل جریان در میدان مغناطیسی شکل (ب).92