جواب فعالیت صفحه ۳۰ فیزیک (1)
بازگشت به صفحه کتابیک طرف یک تکه شیشهٔ کوچک (با ابعادی حدود ۱۰ cm در ۱۰ cm) را کمی بالاتر از شعلهٔ یک شمع بگیرید تا سطح شیشه به طور کامل دوداندود شود. شیشه را از طرف تمیز آن روی سطحی افقی قرار دهید و سپس روی سطح دوداندود شدهٔ آن چند قطره آب بریزید. آنچه را مشاهده میکنید در گروه خود به بحث بگذارید و نتیجه را به کلاس ارائه دهید.
بار دیگر سطح شیشه را به جای دوداندود کردن، با روغن چرب کنید و آزمایش را تکرار کنید. مشاهدهٔ خود را توضیح دهید و نتیجه را به کلاس گزارش دهید. (پس از بحث کافی در خصوص این فعالیت، دوباره به تصویر و پرسش شروع فصل بازگردید و پاسخی قانعکننده ارائه دهید.)
الف) مشاهده روی سطح دوداندود
وقتی چند قطره آب روی سطح دوداندودِ شیشه میریزید، معمولاً این مشاهدهها را خواهید داشت (اینها نمونهاند؛ مشاهدهٔ شما ممکن است کمی فرق کند):
- قطرههای آب روی سطح پخش نمیشوند و به شکل قطرههای کروی و برجسته روی شیشه باقی میمانند.
- زاویهٔ تماس قطره با سطح زیاد است و قطرهها به راحتی روی سطح میغلتند.
دلیل: دوده از ذرههای ناقطبی تشکیل شده است و آب با آن دگرچسبی ضعیفی دارد. بنابراین نیروی همچسبی بین مولکولهای آب، از نیروی دگرچسبی بین آب و دوده بیشتر است. در این حالت آب، سطح را تر نمیکند و به شکل قطره جمع میشود.
ب) مشاهده روی سطح چربشده
با روغن، آزمایش را تکرار کنید. نتیجهای مشابه میبینید: قطرههای آب روی سطح پهن نمیشوند و کروی باقی میمانند.
دلیل: روغن نیز ناقطبی است و با آب دگرچسبی ضعیفی دارد. پس نیروی همچسبی بین مولکولهای آب بیشتر از نیروی دگرچسبی بین آب و روغن است و آب، سطح را تر نمیکند.
ج) مقایسه و نتیجه
اگر همین آزمایش را روی شیشهٔ تمیز انجام دهید، آب روی آن پخش و پهن میشود، زیرا در این حالت نیروی دگرچسبی بین آب و شیشه بیشتر از نیروی همچسبی بین مولکولهای آب است.
نتیجه: هرگاه نیروی همچسبی بین مولکولهای مایع از نیروی دگرچسبی بین مولکولهای مایع و جامد بیشتر باشد، مایع جامد را تر نمیکند.
در پایان، نتیجهٔ این آزمایش را در کلاس گزارش دهید و سپس به تصویر و پرسش آغاز فصل برگردید و با استفاده از مفهوم نیروهای همچسبی و دگرچسبی پاسخ خود را بنویسید.

فعالیت ۲ـ۱
|
صفحه ۲۵فعالیت ۲-۲
|
صفحه ۲۶پرسش ۲-۱
|
صفحه ۲۶پرسش ۲ـ۲
|
صفحه ۲۹فعالیت ۲ـ۳
|
صفحه ۳۰پرسش ۲ـ۳
|
صفحه ۳۰فعالیت ۲ـ۴
|
صفحه ۳۰فعالیت ۲ ـ ۵
|
صفحه ۳۱فعالیت 2ـ6
|
صفحه ۳۲پرسش ۲-۴
|
صفحه ۳۴تمرین ۲-۱
|
صفحه ۳۶تمرین ۲-۲
|
صفحه ۳۶«تمرین ۲-۳»
|
صفحه ۳۷پرسش ۲ـ۵
|
صفحه ۳۸فعالیت ۲ـ۷
|
صفحه ۳۹تمرین ۲-۴
|
صفحه ۴۰فعالیت ۲ـ۸
|
صفحه ۴۱پرسش ۲-۶
|
صفحه ۴۲پرسش ۲ـ۷
|
صفحه ۴۵پرسش ۲-۸
|
صفحه ۴۷بدون عنوان
|
صفحه ۴۸