جواب فعالیت صفحه ۸۱ حسابان 1

بازگشت به صفحه کتاب

حسابان 1

حسابان 1 | درس دوم: تابع لگاریتمی و لگاریتم

صفحه ۸۱
سؤال 1

۱. باتوجه به نمودار تابع \(f(x)=3^{x}\) نمودار تابع \(f^{-1}\) را رسم کنید و جدول زیر را کامل کنید.

\(f(x)\)\(f^{-1}(x)\)
\(f(-2)=3^{-2}=\dfrac{1}{9}\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}\left(\dfrac{1}{9}\right)=-2\)
\(f(-1)=\)\(\Leftrightarrow\)...
\(f(0)=\)\(\Leftrightarrow\)...
\(f(1)=\)\(\Leftrightarrow\)...
\(f\left(\dfrac{3}{2}\right)=\)\(\Leftrightarrow\)...
\(f(2)=\)\(\Leftrightarrow\)...
شکل سؤال 1
پاسخ

حل:

ابتدا مانند مثال درس، نقاط روی نمودار \(f\) را پیدا می‌کنیم و سپس با جابه‌جا کردن مختصات، نقاط روی \(f^{-1}\) را به دست می‌آوریم. می‌دانیم اگر \((a,b)\) روی \(f\) باشد، آن‌گاه \((b,a)\) روی \(f^{-1}\) است.

\[f(-1)=3^{-1}=\dfrac{1}{3} \Rightarrow f^{-1}\left(\dfrac{1}{3}\right)=-1\]
\[f(0)=3^{0}=1 \Rightarrow f^{-1}(1)=0\]
\[f(1)=3^{1}=3 \Rightarrow f^{-1}(3)=1\]
\[f\left(\dfrac{3}{2}\right)=3^{\frac{3}{2}}=\sqrt{3^{3}}=3\sqrt{3} \Rightarrow f^{-1}(3\sqrt{3})=\dfrac{3}{2}\]
\[f(2)=3^{2}=9 \Rightarrow f^{-1}(9)=2\]

جدول کامل‌شده:

\(f(x)\)\(f^{-1}(x)\)
\(f(-2)=\dfrac{1}{9}\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}\left(\dfrac{1}{9}\right)=-2\)
\(f(-1)=\dfrac{1}{3}\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}\left(\dfrac{1}{3}\right)=-1\)
\(f(0)=1\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}(1)=0\)
\(f(1)=3\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}(3)=1\)
\(f\left(\dfrac{3}{2}\right)=3\sqrt{3}\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}(3\sqrt{3})=\dfrac{3}{2}\)
\(f(2)=9\)\(\Leftrightarrow\)\(f^{-1}(9)=2\)

برای رسم \(f^{-1}\) کافی است نقاط بالا را که به صورت \((x,y)\) روی \(f\) و \((y,x)\) روی \(f^{-1}\) هستند، در دستگاه مختصات مشخص کنیم و قرینهٔ نمودار \(f\) را نسبت به خط \(y=x\) رسم کنیم.

نمودار تابع f(x)=3^x (آبی) و تابع وارون آن f^{-1} (قرمز) نسبت به خط y=x (خط چین)
نمودار تابع f(x)=3^x (آبی) و تابع وارون آن f^{-1} (قرمز) نسبت به خط y=x (خط چین)
فعالیت‌های این فصل
همه فعالیت‌های «فصل ۳: توابع نمایی و لگاریتمی» اینجاست.
صفحه ۸۱