گاهی یک دانشآموز چند بار تعریف یک مفهوم را در کتاب درسی یا جزوه میخواند، اما هنوز آن را بهدرستی درک نمیکند. دلیل ساده است: بعضی مفاهیم را باید دید، تغییر داد و تجربه کرد.
اگر بتوانید زاویه یک پرتاب را تغییر دهید و همان لحظه مسیر حرکت جسم را ببینید، یک مولکول را در فضای سهبعدی بچرخانید، قلب را لایهبهلایه بررسی کنید یا با جابهجایی یک نقطه روی نمودار تغییر تابع را مشاهده کنید، یادگیری از حالت حفظکردن خارج میشود.
امروزه بسیاری از سایتهای آموزشی رایگان به دانشآموزان و معلمان اجازه میدهند مفاهیم ریاضی، فیزیک، شیمی، زیستشناسی و علوم را بهصورت تعاملی یاد بگیرند. این ابزارها میتوانند هم بهعنوان سایت کمک آموزشی برای دانشآموزان و هم بهعنوان ابزار تدریس برای معلمان استفاده شوند.
در این راهنما، بهترین ابزارها را متناسب با سه گروه بررسی میکنیم:
- دانشآموزان دوره اول دبیرستان یا متوسطه اول؛ پایههای هفتم، هشتم و نهم
- دانشآموزان دوره دوم متوسطه رشته علوم تجربی
- دانشآموزان دوره دوم متوسطه رشته ریاضی و فیزیک
تمرکز اصلی نیز بر سایتهایی است که استفاده از آنها رایگان است یا حداقل بخش آموزشی قابلتوجهی را رایگان در اختیار دانشآموز قرار میدهند.
چرا شبیهسازهای آموزشی میتوانند یادگیری را سادهتر کنند؟
در روش معمول تدریس، دانشآموز اغلب نتیجه یک پدیده را میبیند؛ اما در یک شبیهساز میتواند خودش متغیرها را تغییر دهد.
برای مثال بهجای اینکه فقط بخواند:
«با افزایش جرم، در نیروی ثابت شتاب کاهش پیدا میکند.»
میتواند جرم جسم را در یک شبیهساز تغییر دهد و نتیجه را همان لحظه مشاهده کند.
این ویژگی برای بسیاری از مباحث مدرسه مفید است:
ریاضی: نمودار تابع، هندسه، بردار، احتمال، آمار، مشتق و انتگرال
فیزیک: حرکت، نیرو، انرژی، موج، نور، الکتریسیته و مدار
شیمی: ساختار اتم، مولکول، پیوند، اسید و باز، غلظت و گازها
زیستشناسی: سلول، ژنتیک، اندامهای بدن، دستگاههای بدن و فرایندهای زیستی
علوم زمین و نجوم: منظومه شمسی، سیارات، زمین، زمینساخت ورقهای و پدیدههای طبیعی
به همین دلیل، یک سایت آموزشی تعاملی میتواند مکمل بسیار خوبی برای کتاب، تدریس معلم و حل تمرین باشد.
بهترین سایتهای آموزشی برای متوسطه اول؛ پایه هفتم، هشتم و نهم
در متوسطه اول بهتر است ابزارهایی انتخاب شوند که محیط پیچیدهای نداشته باشند و دانشآموز بتواند با تغییر چند پارامتر، مفهوم را کشف کند.
۱. PhET؛ یکی از بهترین سایتهای آموزشی رایگان برای علوم و ریاضی

PhET یکی از اولین سایتهایی است که برای دانشآموزان متوسطه اول پیشنهاد میکنیم.
این پروژه متعلق به دانشگاه کلرادو بولدر است و مجموعه بزرگی از شبیهسازیهای تعاملی فیزیک، شیمی، ریاضی، زیستشناسی و علوم زمین را رایگان ارائه میکند. شبیهسازیها با رویکرد اکتشافی طراحی شدهاند؛ یعنی دانشآموز بهجای تماشای یک فیلم، خودش با محیط کار میکند.
برای چه مباحثی مناسب است؟
برای دانشآموزان هفتم تا نهم میتوان از آن برای موضوعاتی مانند:
- نیرو و حرکت
- فشار و چگالی
- گرما
- الکتریسیته
- مدارهای ساده
- ساختار اتم
- مولکولها
- اسید و باز
- کسرها و نسبتها
- نمودارها
- انرژی
استفاده کرد.
پیشنهاد برای معلم
قبل از توضیح کامل درس، یک سؤال مطرح کنید:
«فکر میکنید اگر این متغیر را دو برابر کنیم چه اتفاقی میافتد؟»
دانشآموز ابتدا پیشبینی کند، سپس در شبیهساز آن را امتحان کند و در پایان دلیل مشاهده خود را توضیح دهد.
این روش شبیهساز را از یک سرگرمی دیجیتال به یک ابزار واقعی تدریس تبدیل میکند.
۲. GeoGebra؛ سایت کمک آموزشی فوقالعاده برای ریاضی
اگر قرار باشد فقط یک ابزار برای تدریس تعاملی ریاضی معرفی کنیم، GeoGebra یکی از بهترین انتخابها است.
GeoGebra ابزارهای رایگان متعددی برای هندسه، جبر، رسم نمودار، محاسبات، آمار و نمایش سهبعدی دارد و منابع آموزشی آن برای پایههای ۴ تا ۱۲ نیز سازماندهی شدهاند.
کاربرد در پایههای هفتم تا نهم
دانشآموز میتواند:
- شکلهای هندسی بسازد؛
- زاویهها را تغییر دهد؛
- تقارن را مشاهده کند؛
- مختصات را تمرین کند؛
- نمودار رسم کند؛
- رابطه میان جبر و هندسه را ببیند.
مثلاً بهجای حفظ این نکته که «مجموع زوایای داخلی مثلث ۱۸۰ درجه است»، دانشآموز میتواند سه رأس مثلث را آزادانه جابهجا کند و تغییر زوایا را ببیند.
این دقیقاً همان جایی است که کمک آموزشی دیجیتال میتواند درک مفهومی را تقویت کند.
۳. Desmos؛ برای فهم نمودارها و رابطه بین فرمول و شکل
Desmos یک ابزار ساده و بسیار روان برای کار با نمودارهاست و علاوه بر ماشینحساب نموداری، ابزار هندسه و نمایش سهبعدی نیز ارائه میکند.
دانشآموز میتواند یک عدد را در معادله تغییر دهد و بلافاصله ببیند نمودار چگونه جابهجا یا تغییر شکل میدهد.
برای تدریس مباحثی مانند:
- دستگاه مختصات
- خط و شیب
- رابطه بین متغیرها
- معادلات
- نمودار توابع
بسیار مناسب است.
۴. Concord Consortium؛ آزمایشگاه بزرگی از شبیهسازهای علوم
Concord Consortium مجموعهای گسترده از ابزارها و فعالیتهای رایگان آموزشی برای علوم، ریاضی و مهندسی دارد. بسیاری از منابع آن مستقیماً برای دانشآموزان دوره متوسطه طراحی شدهاند.
مشاهده منابع Concord Consortium
در این مجموعه میتوان ابزارهایی برای:
- حرکت صفحات زمین
- زلزله
- انتقال گرما
- مولکولها
- ژنتیک
- انرژی
- آبوهوا
- مدلسازی سیستمها
پیدا کرد.
بهخصوص برای معلمان علوم، این سایت ارزش جستوجو کردن دارد.
۵. NASA Eyes؛ وقتی منظومه شمسی را میتوان کاوش کرد
برای مباحث مربوط به زمین، فضا، منظومه شمسی و سیارات، ابزارهای NASA Eyes تجربهای کاملاً متفاوت ایجاد میکنند.
دانشآموز میتواند در یک محیط تعاملی میان اجرام منظومه شمسی حرکت کند و حتی سامانههای سیارهای خارج از منظومه شمسی را بررسی کند. ناسا برای استفاده آموزشی از این ابزار نیز منابع ویژهای منتشر کرده است.
این سایت میتواند یک فعالیت کمک آموزشی جذاب برای مباحث زمین و فضا باشد؛ مخصوصاً برای دانشآموزانی که از نجوم لذت میبرند.
بهترین سایتهای آموزشی برای رشته علوم تجربی
در رشته تجربی، شبیهسازها اهمیت بیشتری پیدا میکنند؛ زیرا بسیاری از مفاهیم زیستشناسی و شیمی یا بسیار کوچکاند، یا در کلاس مدرسه امکان مشاهده مستقیم آنها وجود ندارد.
۶. Anatomy Atelier؛ بدن انسان را لایهبهلایه ببینید
Anatomy Atelier نمونه بسیار جذابی از یادگیری مبتنی بر «دیدن و کشف کردن» است.

در بخشهای سهبعدی آن میتوان اندامهایی مانند قلب، مغز، ریه، کبد و کلیه را مشاهده کرد و امکاناتی مانند:
- چرخاندن مدل
- بزرگنمایی
- جداکردن بخشها
- مشاهده مقطع
- نمایش لایهها
- مقایسه اندامها
در اختیار کاربر قرار دارد.
برای دانشآموز تجربی چه کاربردی دارد؟
در مطالعه دستگاههای مختلف بدن، تصویر دوبعدی کتاب همیشه برای ایجاد تصور فضایی کافی نیست.
با یک مدل سهبعدی میتوان بهتر فهمید:
- قلب در چه موقعیتی قرار گرفته است؛
- حفرههای قلب چه ارتباطی با یکدیگر دارند؛
- اندامها نسبت به هم کجا قرار گرفتهاند؛
- ساختار یک اندام چگونه با عملکرد آن ارتباط پیدا میکند.
Anatomy Atelier برای مرور تصویری زیستشناسی و آناتومی جذاب است؛ هرچند بهتر است اطلاعات علمی نهایی همچنان با کتاب درسی و منابع معتبر آموزشی تطبیق داده شوند.
۷. BioDigital Human؛ بدن انسان بهصورت سهبعدی
BioDigital Human یکی از شناختهشدهترین محیطهای سهبعدی برای مشاهده آناتومی و فیزیولوژی انسان است. مدلهای بدن را میتوان چرخاند، بخشهای مختلف را جدا کرد و ساختارها را در ارتباط با یکدیگر دید.
نسخه شخصی رایگان آن در حال حاضر بیش از ۵۰۰ مدل مرتبط با آناتومی و فیزیولوژی ارائه میکند، اما محدودیت ۱۰ مشاهده مدل در ماه دارد. بنابراین آن را باید «رایگان با محدودیت» در نظر گرفت، نه یک منبع نامحدود رایگان.
برای مباحث دستگاه عصبی، گردش خون، تنفس، گوارش و ساختار بدن بسیار مفید است.
۸. LabXchange؛ آزمایشگاه مجازی رایگان از هاروارد
برای دانشآموزان رشته تجربی، LabXchange یکی از ارزشمندترین سایتهای این فهرست است.
این پلتفرم دانشگاه هاروارد برای آموزش علوم در دوره متوسطه طراحی شده و آزمایشگاههای مجازی، فعالیتهای تعاملی، برگههای تمرین و منابع تدریس را رایگان ارائه میکند.
چه آزمایشهایی دارد؟
از جمله:
- کار با میکروسکوپ
- اسمز
- فتوسنتز و تنفس سلولی
- میتوز
- میوز
- الکتروفورز ژل
- تشریح مجازی
- انتقال مواد از غشا
- ژنتیک
- فعالیت آنزیمها
- انتقال و دستکاری DNA
در بسیاری از فعالیتها دانشآموز فقط فیلم تماشا نمیکند؛ بلکه باید تصمیم بگیرد، آزمایش را انجام دهد، داده تولید کند و نتیجه را تحلیل کند.
برای معلم زیستشناسی نیز برگههای فعالیت و طرحهای آماده تدریس در نظر گرفته شده است.
۹. MolView؛ مولکولهایی که میتوانید بچرخانید
در شیمی، بسیاری از دانشآموزان فرمول دوبعدی مولکول را میبینند ولی شکل فضایی آن را تصور نمیکنند.
MolView این مشکل را تا حد زیادی حل میکند.
میتوان ساختار مولکولی را رسم کرد و آن را به شکل سهبعدی مشاهده کرد. این ابزار امکان جستوجوی ساختارهای شیمیایی و نمایش تعاملی آنها را نیز فراهم میکند.
برای مباحثی مانند:
- ساختار مولکولی
- پیوندها
- هندسه مولکولی
- ترکیبات آلی
- نمایش سهبعدی مولکولها
بسیار کاربردی است.
مثلاً معلم میتواند ابتدا ساختار دوبعدی یک مولکول را روی تخته رسم کند و سپس از دانشآموزان بخواهد شکل فضایی آن را حدس بزنند؛ در پایان پاسخ با مدل سهبعدی مقایسه شود.
۱۰. جدول تناوبی تعاملی انجمن سلطنتی شیمی
اگر دانشآموز جدول تناوبی را صرفاً مجموعهای از خانهها و اعداد میبیند، جدول تناوبی تعاملی Royal Society of Chemistry میتواند نگاه متفاوتی ایجاد کند.
برای هر عنصر اطلاعاتی درباره خواص، ایزوتوپها، آرایش الکترونی، چگالی، انرژی یونش، تاریخچه و کاربردها ارائه میشود و امکان مشاهده روند تغییر خواص در جدول نیز وجود دارد.
این ابزار برای شیمی دهم و مباحث ساختار اتم و جدول تناوبی بسیار مناسب است.
۱۱. Molecular Workbench؛ دیدن دنیای اتمها و مولکولها
Molecular Workbench متعلق به Concord Consortium است و مجموعهای از آزمایشهای محاسباتی و شبیهسازیهای تعاملی در سطح مولکولی ارائه میکند.
موضوعات آن شامل مواردی مانند:
- حالتهای ماده
- تغییر فاز
- نقطه جوش
- انحلالپذیری
- انتشار
- واکنشهای شیمیایی
- برهمکنش مولکولها
- DNA و تولید پروتئین
است.
برای دانشآموز تجربی، ارزش اصلی این سایت در آن است که فرایندهایی را قابل مشاهده میکند که با چشم دیده نمیشوند.
بهترین سایتهای آموزشی برای رشته ریاضی و فیزیک
برای دانشآموز رشته ریاضی، ابزار مناسب باید فراتر از نمایش یک انیمیشن باشد. دانشآموز باید بتواند متغیرها را تغییر دهد، نمودار تولید کند و رابطه میان مدل ریاضی و رفتار فیزیکی را مشاهده کند.
۱۲. myPhysicsLab؛ آزمایشگاه واقعی برای مکانیک
myPhysicsLab مجموعهای از شبیهسازیهای فیزیک است که بهصورت زنده اجرا میشوند و کاربر میتواند اجسام را جابهجا کند یا پارامترهایی مانند گرانش و میرایی را تغییر دهد.
در آن شبیهسازهایی برای:
- فنر
- آونگ
- آونگ دوگانه
- برخورد
- نیرو
- حرکت اجسام صلب
- جاذبه
- نوسان
- سیستمهای آشوبناک
وجود دارد.
نکته جالب برای دانشآموزان قویتر این است که سایت در بسیاری از شبیهسازیها مدل ریاضی پشت پدیده فیزیکی را نیز توضیح میدهد. بنابراین ارتباط بین ریاضی و فیزیک بهتر دیده میشود.
۱۳. The Physics Classroom؛ آموزش، تمرین و شبیهسازی فیزیک
The Physics Classroom فقط یک شبیهساز نیست؛ یک سایت آموزشی کامل برای دانشآموزان فیزیک است.
مطالب آموزشی، تمرین، پرسشهای سنجش فهم، فیلم و مجموعه بزرگی از شبیهسازیهای تعاملی را در کنار یکدیگر ارائه میدهد و بخش اصلی آن برای دانشآموز و معلم قابل استفاده رایگان است.
برای موضوعاتی مانند:
- حرکتشناسی
- قوانین نیوتن
- نیرو
- انرژی
- تکانه
- حرکت دایرهای
- موج
- صوت
- نور
- الکتریسیته
منبع کمک آموزشی بسیار خوبی است.
معلمان نیز میتوانند از مجموعههای آماده آن برای طراحی فعالیت کلاسی استفاده کنند.
۱۴. Riano؛ وقتی فرمولهای ریاضی حرکت میکنند
Riano رویکرد جالبی دارد: ابتدا مفهوم را با یک نمایش تعاملی مشاهده میکنید و سپس نظریه ریاضی آن را مطالعه میکنید.
این سایت در حال حاضر صدها ماژول در زمینه حسابان، جبر خطی، احتمال و آمار، فیزیک، علوم رایانه و یادگیری ماشین دارد.
برای دانشآموزان دبیرستانی، موضوعاتی مانند:
- حرکت پرتابی
- نوسان
- قانون بویل
- تداخل موج
- میدان الکتریکی
- احتمال
- توزیعهای آماری
- اعداد مختلط
- تقریب عددی
- تبدیلات
جذابتر هستند.
Riano امکان شروع رایگان دارد و در کنار آن نسخه حرفهای نیز ارائه میکند؛ بنابراین همه امکانات آن را نباید الزاماً رایگان فرض کرد.
۱۵. Falstad؛ شبیهساز جذاب برای مدار و فیزیک
مجموعه Falstad سالهاست مجموعهای از ابزارهای تعاملی ریاضی، فیزیک و مهندسی را ارائه میکند.
مشهورترین بخش آن شبیهساز مدار الکتریکی است. دانشآموز میتواند مقاومت، خازن، منبع، دیود و سایر اجزای مدار را در محیط شبیهسازی قرار دهد و رفتار جریان و ولتاژ را مشاهده کند.
برای دانشآموزان رشته ریاضی، بهخصوص در مباحث الکتریسیته و مدار، این محیط میتواند بسیار جذابتر از نگاهکردن به یک مدار ثابت در کتاب باشد.
کدام سایت را برای هر درس انتخاب کنیم؟
اگر میان این همه سایت آموزشی نمیدانید از کجا شروع کنید، این انتخاب ساده میتواند مفید باشد:
| درس یا موضوع | پیشنهاد اول | پیشنهاد دوم |
|---|---|---|
| ریاضی متوسطه اول | GeoGebra | Desmos |
| علوم هفتم تا نهم | PhET | Concord |
| زمین و فضا | NASA Eyes | Concord |
| ریاضی دبیرستان | GeoGebra | Desmos / Riano |
| فیزیک | PhET | myPhysicsLab |
| آموزش مفهومی فیزیک | Physics Classroom | PhET |
| مدار الکتریکی | PhET | Falstad |
| شیمی | PhET | MolView |
| جدول تناوبی | RSC Periodic Table | PhET |
| زیستشناسی | LabXchange | PhET |
| آناتومی بدن | Anatomy Atelier | BioDigital |
| ژنتیک و زیست آزمایشگاهی | LabXchange | Concord |
| مولکول و ساختار سهبعدی | MolView | Molecular Workbench |
معلمان چگونه از سایتهای کمک آموزشی در تدریس استفاده کنند؟
استفاده از فناوری در کلاس لزوماً به معنی نمایش یک انیمیشن روی ویدئوپروژکتور نیست.
یکی از سادهترین روشها، طراحی فعالیت سهمرحلهای است:
۱. پیشبینی
قبل از اجرای شبیهساز از دانشآموز سؤال کنید:
«اگر این متغیر را تغییر دهیم چه اتفاقی میافتد؟»
۲. آزمایش
اجازه دهید دانشآموز خودش متغیر را تغییر دهد و نتیجه را مشاهده کند.
۳. توضیح
از او بخواهید نتیجه را با زبان خودش توضیح دهد و در صورت امکان آن را به فرمول یا مفهوم کتاب درسی ارتباط دهد.
برای مثال در تدریس قانون دوم نیوتن، دانشآموز ابتدا رابطه جرم و شتاب را حدس بزند، سپس آن را در PhET یا Physics Classroom آزمایش کند و در پایان توضیح دهد چرا نتیجه بهدستآمده با رابطه (F=ma) سازگار است.
در این حالت فناوری جای معلم را نمیگیرد؛ بلکه ابزار تدریس معلم میشود.
دانشآموزان چطور از شبیهسازها برای درس خواندن استفاده کنند؟
اگر دانشآموز هستید، شبیهساز را قبل از خواندن کامل درس باز نکنید و فقط با آن بازی نکنید.
روش بهتر این است:
کتاب را بخوانید → سؤال پیدا کنید → شبیهسازی کنید → نتیجه را توضیح دهید → تمرین حل کنید.
مثلاً اگر در مبحث موج نمیدانید تغییر فرکانس چه اثری دارد، بهجای دوبارهخوانی چندباره یک پاراگراف، شبیهساز را باز کنید، فقط فرکانس را تغییر دهید و نتیجه را مشاهده کنید.
سپس دوباره به کتاب برگردید.
این رفتوبرگشت میان مطالعه و تجربه یکی از مفیدترین کاربردهای سایتهای کمک آموزشی است.
آیا این سایتهای آموزشی جای کتاب و معلم را میگیرند؟
خیر.
شبیهساز قرار نیست جای کتاب درسی، حل مسئله، آزمایش واقعی یا تدریس معلم را بگیرد.
بهترین استفاده از آن زمانی است که دانشآموز:
مفهوم را در کلاس میآموزد، آن را بهصورت تعاملی مشاهده میکند، سپس با تمرین و حل مسئله یادگیری خود را تثبیت میکند.
در بعضی درسها نیز شبیهسازی امکان تجربه چیزی را فراهم میکند که در مدرسه عملاً قابل اجرا نیست؛ مانند مشاهده ساختار مولکولی، تغییر پارامترهای یک منظومه، انجام برخی آزمایشهای زیستی یا بررسی ساختمان داخلی بدن انسان.
اگر فقط پنج سایت آموزشی بخواهیم، کدامها را انتخاب کنیم؟
برای شروع، لازم نیست دهها سایت مختلف باز کنید.
برای متوسطه اول
PhET + GeoGebra
بیشتر نیازهای اصلی علوم و ریاضی را پوشش میدهند.
برای رشته تجربی
LabXchange + PhET + MolView
ترکیب بسیار خوبی برای زیستشناسی، آزمایشگاه، شیمی و فیزیک ایجاد میکنند.
برای رشته ریاضی
GeoGebra + PhET + myPhysicsLab
از نمودار و هندسه تا مکانیک و فیزیک تعاملی را پوشش میدهند.
برای آناتومی نیز Anatomy Atelier یک انتخاب بسیار جذاب برای شروع است.
یک نکته مهم درباره «رایگان بودن» سایتهای آموزشی
در این مقاله اولویت با منابع رایگان بوده است، اما «استفاده رایگان توسط دانشآموز» با «اجازه انتشار یا قراردادن همان ابزار در یک سایت دیگر» یکسان نیست.
برای مثال بعضی منابع استفاده آموزشی رایگان دارند، اما برای بازنشر تجاری یا قراردادن مستقیم محتوای آنها در یک پلتفرم آموزشی باید مجوزشان بررسی شود. Concord نیز صراحتاً بسیاری از منابع خود را برای استفاده غیرتجاری عرضه میکند، در حالی که BioDigital برای انتشار مدلها در سایت یا سامانه آموزشی امکانات متفاوتی در طرحهای سازمانی دارد.
بنابراین معلم و دانشآموز میتوانند از لینک رسمی منابع استفاده کنند؛ اما مدیران سایتهای آموزشی بهتر است پیش از قراردادن مستقیم یک شبیهساز در سایت خود، مجوز استفاده آن را بررسی کنند.
جمعبندی؛ از خواندن درس تا تجربه کردن آن
بهترین سایت آموزشی الزاماً سایتی نیست که هزاران ساعت ویدئوی آموزشی داشته باشد. گاهی یک شبیهساز کوچک که اجازه دهد دانشآموز یک متغیر را تغییر دهد و نتیجه را خودش کشف کند، بیشتر از چند صفحه توضیح به یادگیری کمک میکند.
PhET علوم را قابل آزمایش میکند، GeoGebra و Desmos ریاضی را دیدنی میکنند، LabXchange آزمایشگاه را به صفحه رایانه میآورد، MolView دنیای مولکولها را سهبعدی میکند و ابزارهایی مانند Anatomy Atelier و BioDigital امکان مشاهده بدن انسان را از زاویهای متفاوت فراهم میکنند.
برای معلمان نیز این سایتها فقط منابع کمک آموزشی نیستند؛ میتوانند به بخشی از روش تدریس تعاملی تبدیل شوند.
در آموزش تعاملی، دانشآموز فقط پاسخ را دریافت نمیکند؛ پیشبینی میکند، آزمایش میکند، نتیجه را میبیند و درباره علت آن فکر میکند.
و شاید همین تغییر کوچک، فاصله میان «حفظ کردن درس» و «فهمیدن درس» باشد.







دیدگاهها
نظر خود را درباره این مقاله به اشتراک بگذارید
تجربه خود را با دیگران در میان بگذارید
هنوز نظری ثبت نشده است
اولین نفری باشید که نظر میدهد