بهترین سایت‌های آموزشی و شبیه ساز و بازی‌های رایگان آنلاین برای دانش‌آموزان دبستان

از آموزش کسر در ریاضی تا نیرو و حرکت در علوم؛ معرفی ابزارهای رایگان آنلاین تعاملی برای دانش‌آموزان دبستانی، والدین و معلمان

مهدیه
02 شهریور 1405
5 دقیقه مطالعه
بهترین سایت‌های آموزشی و شبیه ساز و بازی‌های رایگان آنلاین برای دانش‌آموزان دبستان

بعضی از مفاهیم مدرسه را نمی‌توان فقط با توضیح دادن یاد گرفت. کودک باید آن‌ها را ببیند، لمس کند، تغییر دهد و نتیجه را مشاهده کند.

کسر نمونه خوبی است. ممکن است دانش‌آموز بداند که در کسر ۳/۴، عدد ۳ صورت و عدد ۴ مخرج است؛ اما این لزوماً به این معنی نیست که واقعاً می‌فهمد ۳/۴ چه مقداری است یا چرا ۲/۴ با ۱/۲ برابر است.

در علوم هم همین مسئله وجود دارد. کودک می‌تواند تعریف «نیرو یعنی هل دادن یا کشیدن» را حفظ کند، اما وقتی خودش مقدار نیروی واردشده به یک جسم را تغییر دهد و ببیند حرکت جسم چگونه تغییر می‌کند، مفهوم برایش معنای دیگری پیدا می‌کند.

به همین دلیل، در کنار کتاب درسی و تدریس معلم، استفاده از سایت‌های آموزشی، بازی‌های ریاضی، ابزارهای کمک آموزشی و شبیه‌سازهای علوم می‌تواند یادگیری را بسیار ملموس‌تر کند.

در این مقاله سراغ سایت‌هایی رفته‌ایم که فقط سرگرم‌کننده نیستند؛ بلکه می‌توان از آن‌ها برای یادگیری مفهومی، تدریس تعاملی، تمرین و کشف استفاده کرد.

تمرکز ویژه ما روی دو مبحث مهم دوره دبستان است: آموزش کسر در ریاضی و آموزش نیرو و حرکت در علوم.

در کنار سایت‌های خارجی، یک منبع فارسی بسیار ارزشمند یعنی «ریاضی فکر کن!» یا Mathink را نیز معرفی می‌کنیم که به‌طور خاص برای آموزش ریاضی پیش‌دبستان و دبستان ایران طراحی شده است.

 

قبل از معرفی سایت‌ها، یک سایت آموزشی خوب برای دبستان چه ویژگی‌هایی دارد؟

هر سایتی که چند بازی کودکانه داشته باشد الزاماً یک سایت کمک آموزشی خوب نیست.

برای این فهرست، ابزارهایی ارزش بیشتری دارند که حداقل چند ویژگی زیر را داشته باشند:

  • کودک بتواند با محتوا تعامل کند، نه اینکه فقط فیلم ببیند؛
  • فعالیت به یک مفهوم واقعی ریاضی یا علوم مربوط باشد؛
  • محیط کار تا حد امکان ساده و قابل فهم باشد؛
  • معلم بتواند آن را در کلاس یا روی تخته هوشمند استفاده کند؛
  • دانش‌آموز بتواند تغییر یک متغیر را ببیند و نتیجه را بررسی کند؛
  • بخش قابل‌توجهی از امکانات بدون پرداخت هزینه در دسترس باشد؛
  • تمرکز ابزار بر فهمیدن باشد، نه صرفاً جمع‌کردن امتیاز.

بر اساس این معیارها، بعضی ابزارها برای یادگیری اولیه مفهوم مناسب‌ترند و بعضی دیگر برای تمرین بعد از تدریس. این تفاوت بسیار مهم است.

 

بخش اول: بهترین سایت‌های آموزشی برای یادگیری ریاضی دبستان

۱. ریاضی فکر کن!؛ بهترین پیشنهاد فارسی برای معلمان دبستان

اگر معلم یا والد ایرانی هستید، ریاضی فکر کن! (Mathink) یکی از اولین سایت‌هایی است که ارزش بررسی دارد.

این سایت مشخصاً با هدف کمک به معلمان فارسی‌زبان ریاضی پیش‌دبستان و پایه‌های اول تا ششم ایجاد شده است و تلاش می‌کند فعالیت‌هایی نزدیک به برنامه درسی ایران ارائه دهد. محتوای آن فقط شامل درسنامه نیست؛ بلکه در قالب فعالیت، بازی ریاضی، کاربرگ، ابزار کاغذی، ابزار مجازی، تمرین رایانه‌ای، فایل تعاملی و فیلم ارائه می‌شود.

این دقیقاً همان چیزی است که آن را از بسیاری از سایت‌های عمومی آموزش ریاضی متمایز می‌کند.

چرا Mathink برای معلم ایرانی ارزشمند است؟

یکی از مشکلات منابع خارجی این است که ممکن است بازی یا فعالیت بسیار خوبی داشته باشند، اما معلم نداند آن را دقیقاً در کدام بخش از کتاب درسی استفاده کند.

در Mathink می‌توان محتوا را بر اساس پایه، موضوع و نوع فعالیت جست‌وجو کرد. سایت همچنین اعلام می‌کند که در انتخاب فعالیت‌ها به حل مسئله، استدلال، ارتباط ریاضی، بازنمایی و درک مفهومی توجه دارد.

بنابراین Mathink بیشتر از آنکه یک «سایت بازی» باشد، یک جعبه ابزار تدریس ریاضی برای معلم دبستان است.

Mathink برای آموزش کسر

برای کسر نیز منابع مشخصی دارد. برای نمونه، در فعالیت بازی تساوی کسرها، دانش‌آموز می‌تواند ابتدا در محیط آزمایشگاه کسرهای مساوی بسازد و سپس در بخش بازی، درک خود را محک بزند. این فعالیت هشت سطح دارد و برای پایه‌های سوم تا ششم پیشنهاد شده است.

در صفحه اصلی سایت نیز موضوعاتی مانند مقایسه کسرها، قسمت‌های مساوی و فعالیت‌های مرتبط با اعداد کسری دیده می‌شود.

بهترین کاربرد

برای معلم: طراحی فعالیت قبل، حین و بعد از تدریس
برای والدین: یافتن فعالیت متناسب با پایه فرزند
برای دانش‌آموز: استفاده از بازی‌ها و تمرین‌های تعاملی منتخب

اگر قرار باشد فقط یک سایت فارسی برای ریاضی دبستان در این مقاله انتخاب کنیم، Mathink پیشنهاد اصلی ماست.

 

۲. Math Learning Center؛ یکی از بهترین ابزارهای تصویری برای فهم کسر

اگر هدف این است که کودک کسر را واقعاً ببیند، ابزار Fractions از مجموعه Math Learning Center یکی از بهترین انتخاب‌های این فهرست است.

این ابزار یک بازی شلوغ با شخصیت و امتیاز نیست؛ بلکه یک محیط ساده برای ساخت و مقایسه کسرهاست.

دانش‌آموز می‌تواند یک دایره یا نوار را به قسمت‌های مساوی تقسیم کند، قسمت‌هایی را رنگ کند و کسر حاصل را ببیند.

ابزار امکان ساخت کسرهایی با مخرج ۱ تا ۱۰۰، مقایسه مدل‌ها و حتی قرار دادن کسرها روی یکدیگر را فراهم می‌کند.

چرا این ابزار از نظر آموزشی مهم است؟

فرض کنید دانش‌آموز نمی‌فهمد چرا:

۱/۲ = ۲/۴

به‌جای نوشتن قانون، می‌توان یک نوار را به دو قسمت و نوار دیگر را به چهار قسمت تقسیم کرد.

بعد دو قسمت از چهار قسمت را رنگ کرد.

کودک خودش می‌بیند که طول قسمت رنگ‌شده در هر دو مدل یکسان است.

این نوع مشاهده برای کسرهای مساوی، مقایسه کسرها و ارتباط بین نماد و مقدار بسیار ارزشمند است.

چند ابزار دیگر همین مجموعه

Math Learning Center مجموعه‌ای از ابزارهای رایگان تحت وب برای دبستان دارد، از جمله:

Number Line برای خط اعداد،
Math Clock برای ساعت و ارتباط آن با کسر،
Pattern Shapes برای هندسه و جزء از کل،
Number Frames برای درک عدد و گروه‌بندی.

این ابزارها برای مرورگرهای جدید طراحی شده‌اند و برای استفاده در کلاس دبستان مناسب‌اند.

بهترین کاربرد

فهم مفهومی کسر

برای شروع آموزش کسر، این ابزار را حتی از بسیاری از بازی‌های ریاضی بهتر می‌دانم.

 

۳. Mathigon Polypad؛ میز کار دیجیتال ریاضی

یکی از جذاب‌ترین ابزارهایی که یک معلم ریاضی دبستان می‌تواند بشناسد Polypad از Mathigon است.

بهترین توصیف برای آن شاید «میز کار دیجیتال ریاضی» باشد.

در این محیط، معلم و دانش‌آموز می‌توانند قطعات مختلف ریاضی را روی صفحه بکشند، جابه‌جا کنند، بچرخانند و با آن‌ها مسئله بسازند.

Mathigon خود را مجموعه‌ای از ابزارها و دست‌ورزی‌های رایگان برای یادگیری تعاملی ریاضی معرفی می‌کند.

Polypad برای کسر چه دارد؟

نوارهای کسر از ۱/۱ تا ۱/۹ وجود دارند و می‌توان از آن‌ها دیوار کسر ساخت.

دایره‌های کسری نیز در دسترس‌اند و می‌توان قطعات مختلف را کنار یکدیگر قرار داد و مقدارها را مقایسه کرد.

مثلاً می‌توان از دانش‌آموز خواست:

«بدون محاسبه نشان بده چند تا ۱/۶ با ۱/۲ برابر است.»

دانش‌آموز قطعات را جابه‌جا می‌کند و خودش به پاسخ می‌رسد.

چرا برای تدریس مناسب است؟

Mathigon حتی طرح درس‌هایی دارد که از نوارهای کسر برای حرکت از مدل عینی و تصویری به رابطه عددی استفاده می‌کنند.

این یعنی ابزار فقط برای بازی طراحی نشده؛ می‌تواند مستقیماً وارد فرایند تدریس شود.

بهترین کاربرد

کسرهای مساوی، مقایسه کسر، هندسه، الگو و حل مسئله

برای تخته هوشمند کلاس، انتخاب بسیار خوبی است.

 

۴. Toy Theater؛ ساده، کودکانه و مناسب دبستان

گاهی یک ابزار خوب لازم نیست امکانات پیچیده داشته باشد.

Toy Theater دقیقاً برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی طراحی شده و مجموعه‌ای از بازی‌های آموزشی و ابزارهای تعاملی در ریاضی، زبان، هنر و موضوعات دیگر ارائه می‌دهد. سایت اعلام می‌کند بازی‌ها و فعالیت‌های اصلی آن رایگان‌اند و تمرکز آن بر یادگیری کودکان کم‌سن است.

Fraction Strips؛ ابزار ساده و مفید کسر

بخش Fraction Strips یا نوارهای کسر به کودک اجازه می‌دهد قطعات مختلف را روی صفحه بکشد و کنار هم قرار دهد.

می‌توان از آن برای:

کسرهای مساوی،
مقایسه کسرها،
عددهای مخلوط،
جمع و تفریق ساده کسرها

استفاده کرد.

برای مثال از دانش‌آموز بخواهید:

«با قطعات مختلف سه راه پیدا کن که مقدار ۱ را بسازی.»

یا:

«نشان بده چرا ۳/۶ با ۱/۲ برابر است.»

این نوع سؤال، ابزار را از یک نمایشگر ساده به یک فعالیت حل مسئله تبدیل می‌کند.

بهترین کاربرد

دانش‌آموزانی که به محیط ساده‌تر نیاز دارند

برای پایه‌های پایین‌تر نیز مناسب‌تر از ابزارهای حرفه‌ای و شلوغ است.

 

۵. Math Playground؛ وقتی تمرین کسر شبیه بازی می‌شود

تا اینجا بیشتر درباره ابزارهای مفهومی صحبت کردیم.

اما بعد از اینکه کودک مفهوم را فهمید، تمرین هم لازم است.

اینجاست که Math Playground کاربرد پیدا می‌کند.

این سایت مجموعه‌ای از بازی‌ها و فعالیت‌های مرتبط با کسر دارد که می‌توان از آن‌ها برای مرور و تثبیت یادگیری استفاده کرد.

مزیت آن این است که دانش‌آموز دیگر فقط با یک صفحه سؤال و جواب روبه‌رو نیست و تمرین حالت بازی پیدا می‌کند.

بهترین زمان استفاده

Math Playground را بیشتر برای:

بعد از تدریس مفهوم

پیشنهاد می‌کنیم، نه لزوماً اولین برخورد کودک با کسر.

به عبارت ساده‌تر:

اول بفهمد → بعد بازی کند.

نه اینکه بازی جای فهمیدن را بگیرد.

 

۶. PhET فقط برای علوم نیست؛ کسر را هم می‌توان با آن یاد گرفت

بسیاری از معلمان PhET را با فیزیک و شیمی می‌شناسند؛ اما این مجموعه شبیه‌سازی‌های ریاضی نیز دارد.

در منابع ویژه دبستان PhET، فعالیت‌هایی مانند Build a Fraction، Fraction Matcher و Fraction Intro برای آموزش کسر معرفی شده‌اند.

برای شبیه‌ساز «مقدمه‌ای بر کسرها» حتی نسخه فارسی نیز در نسخه HTML5 فعلی وجود دارد.

این مزیت برای دانش‌آموز ایرانی بسیار مهم است.

در چنین محیطی دانش‌آموز می‌تواند مفهوم کسر را با مدل‌های مختلف ببیند و میان عدد و نمایش تصویری آن ارتباط برقرار کند.

 

بهترین انتخاب برای آموزش کسر دبستان چیست؟

اگر بخواهیم کاربردی تصمیم بگیریم:

هدفپیشنهاد اصلی
فعالیت مطابق فضای آموزشی ایرانMathink
اولین آموزش تصویری کسرMath Learning Center
دست‌ورزی دیجیتال و تدریس روی تختهMathigon Polypad
محیط ساده برای کودکToy Theater
تمرین و بازی بعد از آموزشMath Playground
شبیه‌سازی کسر با امکان فارسیPhET

ترکیب پیشنهادی ما برای معلم:

Mathink + Math Learning Center + PhET

تقریباً همه نیازهای اصلی تدریس مفهومی کسر را پوشش می‌دهد.

 

بخش دوم: بهترین سایت‌ها برای آموزش نیرو و حرکت در علوم دبستان

در علوم، مسئله کمی متفاوت است.

اگر قرار باشد درباره «نیرو» صحبت کنیم، صرفاً پیدا کردن یک بازی که در آن توپ حرکت می‌کند کافی نیست.

ابزار باید به کودک کمک کند بفهمد:

نیرو چیست؟

هل دادن و کشیدن چه اثری دارند؟

اگر دو نیرو مخالف باشند چه اتفاقی می‌افتد؟

اصطکاک چگونه حرکت را تغییر می‌دهد؟

چرا جسم سنگین‌تر ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشد؟

برای این هدف، شبیه‌سازی علمی ارزش بیشتری از یک بازی تصادفی دارد.

 

۷. PhET؛ بهترین انتخاب برای آموزش نیرو و حرکت

در میان ابزارهایی که بررسی کردیم، برای تدریس نیرو و حرکت در دبستان انتخاب اول PhET است.

PhET پروژه دانشگاه کلرادو بولدر است و شبیه‌سازی‌های رایگان علوم و ریاضی را بر اساس پژوهش‌های آموزشی طراحی می‌کند. فلسفه طراحی آن نیز بر تعامل، مشاهده علت و معلول، نمایش پدیده‌های نامرئی و یادگیری از طریق کشف تأکید دارد.

اما برای دانش‌آموز ایرانی یک مزیت دیگر هم دارد:

شبیه‌ساز نیرو و حرکت PhET فارسی است

نسخه فارسی آشنایی با نیرو و حرکت؛ اصول اولیه در دسترس است.

این شبیه‌ساز چهار بخش دارد:

نیروی خالص
حرکت
اصطکاک
شتاب

و هر قسمت یک مفهوم متفاوت را قابل مشاهده می‌کند.

بازی طناب‌کشی؛ فهم نیروی متعادل بدون فرمول

یکی از بهترین بخش‌ها برای کودکان، مسابقه طناب‌کشی است.

دانش‌آموز آدمک‌هایی با قدرت‌های متفاوت را در دو طرف طناب قرار می‌دهد.

اگر دو طرف برابر باشند، نتیجه متفاوت از زمانی است که یک طرف نیروی بیشتری وارد می‌کند.

بدون اینکه لازم باشد از ابتدا وارد فرمول شویم، کودک با مفهوم برآیند نیرو و نیروهای متعادل و نامتعادل آشنا می‌شود.

سؤال پیشنهادی معلم

قبل از شروع بپرسید:

«اگر دو طرف با نیروی دقیقاً برابر بکشند، فکر می‌کنید گاری به کدام سمت می‌رود؟»

دانش‌آموز باید ابتدا پیش‌بینی کند.

بعد آزمایش کند.

و در پایان توضیح دهد چرا.

همین سه مرحله یک شبیه‌سازی ساده را به یک فعالیت علمی تبدیل می‌کند.

 

هل دادن اجسام؛ آیا نیروی بیشتر همیشه اثر بیشتری دارد؟

در بخش حرکت، دانش‌آموز می‌تواند اشیای مختلف را روی یک وسیله قرار دهد و مقدار نیروی اعمال‌شده را تغییر دهد.

می‌توان جرم اشیا، نیرو و سرعت را مشاهده کرد.

معلم می‌تواند از کودکان بپرسد:

«فکر می‌کنید هل دادن یک جعبه و هل دادن یک یخچال با نیروی یکسان نتیجه مشابهی دارد؟»

دانش‌آموز ابتدا حدس می‌زند و سپس آن را بررسی می‌کند.

اینجا یادگیری دیگر حفظ کردن یک جمله نیست.

کودک رفتار سیستم را مشاهده می‌کند.

 

اصطکاک را کم و زیاد کنید

اصطکاک یکی از مفاهیمی است که در زندگی روزمره کودک حضور دارد، اما ممکن است تعریف آن انتزاعی به نظر برسد.

در قسمت اصطکاک PhET می‌توان زبری سطح را کم و زیاد کرد و تأثیر آن را بر حرکت مشاهده کرد.

معلم می‌تواند قبل از شبیه‌سازی دو آزمایش واقعی انجام دهد:

یک پاک‌کن را روی میز حرکت دهد.

بعد همان پاک‌کن را روی سطحی زبرتر بکشد.

سپس به PhET برود و همان مفهوم را در یک محیط کنترل‌شده آزمایش کند.

این ترکیب بسیار قوی است:

تجربه واقعی + شبیه‌سازی + توضیح علمی

 

۸. Legends of Learning؛ علوم را وارد فضای بازی کنید

برای کودکانی که بازی را به شبیه‌ساز آزاد ترجیح می‌دهند، Legends of Learning انتخاب جالبی است.

این سامانه بیش از ۲۰۰۰ بازی آموزشی مرتبط با ریاضی، علوم و موضوعات دیگر دارد و بازی‌ها بر اساس پایه و اهداف آموزشی دسته‌بندی شده‌اند.

در سال ۲۰۲۶، حساب پایه برای معلمان و دانش‌آموزان همچنان رایگان است و امکان استفاده از بازی‌های اصلی و ساخت تعداد محدودی تکلیف کلاسی وجود دارد؛ امکانات پیشرفته‌تر پولی هستند.

برای علوم دوره ابتدایی نیز بازی‌های متناسب با استانداردهای علوم در موضوعاتی مانند نیرو، حرکت و سایر مباحث وجود دارد و بخش علوم آن پایه‌های دبستان تا متوسطه اول را پوشش می‌دهد.

نقطه ضعف برای دانش‌آموز ایرانی

محیط اصلی انگلیسی است.

به همین دلیل برای دانش‌آموزی که انگلیسی نمی‌داند، بهتر است معلم یا والد بازی را انتخاب و فعالیت را هدایت کند.

بهترین کاربرد

تمرین و تثبیت بعد از آموزش نیرو با PhET یا آزمایش واقعی

 

۹. Concord Consortium؛ برای معلمی که فعالیت علمی عمیق‌تر می‌خواهد

اگر معلم می‌خواهد یک قدم از بازی و شبیه‌سازی ساده جلوتر برود، منابع Concord Consortium ارزش بررسی دارند.

در مجموعه‌های آن برای دوره ابتدایی فعالیت‌هایی درباره اصطکاک، حرکت، نیرو، اهرم و قرقره دیده می‌شود. برای پایه‌های ۳ و ۴ نیز فعالیت‌هایی درباره هل دادن و کشیدن اجسام روی سطوح مختلف ارائه شده است.

برای مثال فعالیت Falling Blocks برای پایه‌های K–6 از دانش‌آموز می‌خواهد افتادن اجسام را مشاهده کند و درباره نیروهای عامل حرکت سؤال مطرح کند.

این مجموعه از PhET کمی آموزشی‌تر و از نظر کاربری پیچیده‌تر است.

بنابراین پیشنهاد ما این است:

PhET برای خود دانش‌آموز

و

Concord برای معلمی که می‌خواهد فعالیت پژوهش‌محور طراحی کند.

 

یک ترکیب مناسب برای تدریس کسر در کلاس

فرض کنیم معلم می‌خواهد کسرهای مساوی را آموزش دهد.

به‌جای اینکه مستقیم روی تخته بنویسد:

۱/۲ = ۲/۴ = ۳/۶

می‌تواند کلاس را این‌طور طراحی کند.

مرحله اول: مسئله واقعی

یک دایره شبیه پیتزا روی تخته بکشید.

بپرسید:

«اگر یک پیتزا را بین دو نفر تقسیم کنیم سهم هر نفر چقدر می‌شود؟»

بعد همان مقدار را به چهار قسمت تقسیم کنید.

مرحله دوم: دست‌ورزی دیجیتال

Math Learning Center یا Polypad را باز کنید.

از کودکان بخواهید نوار ۱/۲ را کنار دو قطعه ۱/۴ قرار دهند.

مرحله سوم: بازی یا تمرین

از Mathink یا Math Playground یک فعالیت مرتبط انتخاب کنید.

مرحله چهارم: بازگشت به کتاب

حالا نماد ریاضی را بنویسید:

۱/۲ = ۲/۴

در این ترتیب، کودک ابتدا معنا را می‌فهمد و بعد نماد را می‌آموزد.

 

یک ترکیب مناسب برای تدریس نیرو

برای نیرو نیز همین منطق را می‌توان به کار برد.

مرحله اول: تجربه واقعی

دو دانش‌آموز یک جعبه خالی را هل دهند.

بعد چند کتاب داخل جعبه قرار دهید و دوباره امتحان کنند.

بپرسید:

«کدام‌یک سخت‌تر حرکت کرد؟»

مرحله دوم: پیش‌بینی

PhET را باز کنید اما هنوز آزمایش را اجرا نکنید.

از کودکان بخواهید حدس بزنند چه اتفاقی می‌افتد.

مرحله سوم: شبیه‌سازی

نیرو، جرم یا اصطکاک را تغییر دهند و نتیجه را ببینند.

مرحله چهارم: توضیح

دانش‌آموز با زبان خودش توضیح دهد چه مشاهده کرده است.

مرحله پنجم: تمرین

در صورت نیاز، یک بازی از Legends of Learning یا یک فعالیت تکمیلی استفاده شود.

به این ترتیب دانش‌آموز فقط جمله

«نیرو باعث تغییر حرکت می‌شود»

را حفظ نمی‌کند؛ آن را تجربه می‌کند.

 

بهترین سایت برای هر نیاز دانش‌آموز دبستانی

نیاز آموزشیبهترین انتخاب
محتوای فارسی ریاضی دبستانMathink
آموزش تصویری کسرMath Learning Center
دست‌ورزی دیجیتال ریاضیMathigon Polypad
ابزار ساده برای کودکانToy Theater
بازی و تمرین ریاضیMath Playground
آموزش کسر با شبیه‌سازیPhET
آموزش نیرو و حرکتPhET
آموزش اصطکاکPhET
بازی علمی بعد از تدریسLegends of Learning
طراحی فعالیت علمی عمیق‌ترConcord Consortium
محتوای فارسی مطابق کتابMathink / شبکه رشد

 

اگر فقط سه سایت برای دبستان بخواهیم

اگر والد یا معلم هستید و نمی‌خواهید میان ده‌ها سایت سرگردان شوید، سه سایت برای شروع کافی‌اند.

برای ریاضی: Mathink

به دلیل فارسی بودن و نزدیکی به برنامه درسی ایران.

برای ریاضی تعاملی: Math Learning Center

به‌خصوص برای کسر، خط اعداد، اشکال و دست‌ورزی دیجیتال.

برای علوم: PhET

به دلیل کیفیت بالای شبیه‌سازی‌ها، رایگان بودن و وجود نسخه فارسی برای بسیاری از فعالیت‌ها. PhET در حال حاضر بیش از ۱۶۰ شبیه‌سازی تعاملی دارد و محیط آن برای یادگیری از طریق اکتشاف طراحی شده است.

اگر امکانات بیشتری بخواهیم، Mathigon چهارمین انتخاب بسیار خوبی است.

 

بازی آموزشی یا شبیه‌ساز؛ کدام بهتر است؟

این دو یک کار انجام نمی‌دهند.

بازی آموزشی بیشتر برای انگیزه، تکرار و تمرین مناسب است.

شبیه‌ساز بیشتر برای آزمایش، کشف رابطه علت و معلولی و فهم مفهوم کاربرد دارد.

مثلاً برای آموزش کسر:

Math Learning Center و Polypad بیشتر ابزار فهم هستند.

Math Playground بیشتر ابزار تمرین است.

در علوم نیز:

PhET بیشتر ابزار کشف و آزمایش است.

Legends of Learning بیشتر یادگیری در قالب بازی را ارائه می‌کند.

یک تدریس خوب می‌تواند از هر دو استفاده کند.

 

سایت آموزشی جای معلم را نمی‌گیرد

وجود صدها سایت آموزشی و ابزار هوشمند به این معنی نیست که کودک باید به‌تنهایی میان آن‌ها رها شود.

به‌خصوص در دبستان، نقش معلم یا والد در طرح سؤال بسیار مهم است.

تفاوت میان این دو جمله را ببینید:

«برو با این شبیه‌ساز بازی کن.»

و

«فکر می‌کنی اگر اصطکاک را بیشتر کنیم جسم راحت‌تر حرکت می‌کند یا سخت‌تر؟ اول حدس بزن، بعد امتحان کن.»

ابزار همان ابزار است.

اما در حالت دوم، کودک دارد فکر علمی انجام می‌دهد.

 

هنگام استفاده از سایت‌های خارجی به چه نکاتی توجه کنیم؟

بعضی ابزارهای خارجی زبان فارسی ندارند. در پایه‌های پایین بهتر است والد یا معلم در کنار دانش‌آموز باشد.

همچنین رایگان بودن یک سایت به معنی رایگان بودن تمام امکانات آن نیست.

برای مثال، PhET و ابزارهای Math Learning Center منابع اصلی خود را رایگان ارائه می‌کنند. Toy Theater نیز فعالیت‌های اصلی خود را رایگان معرفی می‌کند. در مقابل، Legends of Learning حساب پایه رایگان دارد ولی برخی امکانات پیشرفته آن پولی است.

برای دانش‌آموز دبستانی، بهتر است والدین قبل از استفاده مستقل کودک، سایت را یک بار بررسی کنند.

 

جمع‌بندی؛ یادگیری وقتی جذاب می‌شود که کودک بتواند کشف کند

بهترین سایت آموزشی دبستان سایتی نیست که بیشترین تعداد فیلم یا بازی را داشته باشد.

سایت خوب باید به کودک اجازه دهد چیزی را امتحان کند.

در Mathink، معلم فارسی‌زبان ایده و فعالیت پیدا می‌کند.

در Math Learning Center، کودک کسر را می‌سازد.

در Mathigon، قطعات ریاضی را جابه‌جا می‌کند.

در Toy Theater، مفهوم را با ابزارهای ساده و تصویری می‌بیند.

در PhET، نیروی وارد بر یک جسم را تغییر می‌دهد و نتیجه را مشاهده می‌کند.

و در یک بازی آموزشی مناسب، دانسته‌هایش را تمرین می‌کند.

هدف اصلی فناوری آموزشی این نیست که کتاب را از صفحه کاغذ به صفحه نمایش منتقل کند.

هدف این است که کودک از یک دریافت‌کننده منفعل به کسی تبدیل شود که:

سؤال می‌پرسد، حدس می‌زند، آزمایش می‌کند، اشتباه می‌کند، دوباره امتحان می‌کند و سرانجام مفهوم را کشف می‌کند.

اگر یک سایت آموزشی بتواند چنین اتفاقی ایجاد کند، دیگر فقط یک سایت کمک آموزشی نیست؛ بخشی از فرایند واقعی یادگیری است.

 

 

مهدیه

دیدگاه‌ها

نظر خود را درباره این مقاله به اشتراک بگذارید

تجربه خود را با دیگران در میان بگذارید

هنوز نظری ثبت نشده است

اولین نفری باشید که نظر می‌دهد